# طمث — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%85%D8%AB/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%85%D8%AB/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طمث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%85%D8%AB.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طمث

طمثها يطمثها  بالكسر  ويطمثها  بالضم، طمثا  : افتضها  ، وعم به بعضهم الجماع. قال ثعلب. الأصل الحيض، ثم جعل للنكاح. وقال الفراء: الافتضاض، وهو النكاح بالتدمية، قال: والطمث هو الدم، وهما لغتان طمث يطمث ويطمث، والقراء أكثرهم على  لم يطمثهن  بكسر الميم. وقال أبو الهيثم: يقال: طمثت تطمث، أي أدميت بالافتضاض، وقول الفرزدق:
  وقعن إلي لم يطمثن قبلـي                      فهن أصح من بيض النعام أي هن عذارى غير مفترعات.  وطمثت  المرأة تطمث طمثا وتطمث  كنصر وسمع  وزاد شيخنا ومن باب تعب لغة، أي  حاضت، فهي طامث  ، بغير هاء، وقيل: إذا حاضت أول ما تحيض، وخص اللحياني به حيض الجارية. من المجاز:  الطمث: المس  ، وذلك في كل شيء يمس، ويقال للمرتع: ما طمث ذلك المرتع قبلنا أحد، وما طمث هذه الناقة حبل قط، أي ما مسها عقال، وما طمث البعير حبل، أي لم يمسه. وقوله تعالى  لم يطمثهن إنس قبلهم ولا جان  قيل: معناه لم يمسسن. وقال ثعلب: معناه لم ينكحن والعرب تقول: هذا جمل ما طمثه حبل قط، أي لم يمسه. الطمث:  الدنس  ، ومنهم من أول به الآية. والطمث: الريبة، يقال: ما بفلان طمث، أي ريبة. الطمث:  الفساد  ، قال عدي ابن زيد:
  طاهر الأثواب يحمى عرضه                      من خنا الذمة أو طمث العطن والطمث: العقل، طمث البعير يطمثه طمثا: عقله.  وواثلة  هكذا بالمثلثة في سائر النسخ، وهو غلط، والصواب وائلة  بن الطمثان  بن عوذ مناة بن يقدم بن أفصى بن دعمي،  محركة، في إياد  ، قاله ابن حبيب، ومنهم: قس بن ساعدة بن عمرو بن عدي بن مالك بن أيدغان بن النمر بن وائلة.

### Türkçe

**طمثها** **يطمثها** kesre ile ve **يطمثها** damme ile, **طمثا**: onu bekâretini bozdu; ve bazıları bununla cinsel birleşmeyi genelleştirdi. Sa‘leb dedi: asıl (mânâ) hayızdır, sonra nikâh için kılındı. Ferrâ dedi: bekâreti bozma; ve o, kanatmakla olan nikâhtır. Dedi: ve **الطمث** kandır; ve ikisi iki lehçedir: **طمث** **يطمث** ve **يطمث**; ve kurrânın çoğu **لم يطمثهن** (ifadesinde) **الميم**’i kesre ile (okur). Ebû’l-Heysem dedi: denilir: **طمثت** **تطمث**; yani bekâreti bozmakla kanattı. Ve Ferazdak’ın sözü:
  “Bana düştüler; benden önce **يطمثن** olmadılar;                      bu yüzden onlar devekuşu yumurtasından daha sağlamdırlar”
yani onlar, bekâreti bozulmamış bakirelerdir. Ve **طمثت** kadın **تطمث** **طمثا** ve **تطمث**; **نصر** ve **سمع** gibi; ve şeyhimiz ekledi: ve **تعب** bâbından da bir lehçe (vardır); yani hayız gördü; o hâlde o **طامث**tir, **هاء**sız; ve denildi: ilk defa hayız gördüğü zaman; ve Lihyânî bunu genç kızın hayzına tahsis etti.

Mecazdan: **الطمث**: dokunmadır; ve bu, dokunulan her şeydedir. Ve otlak için denilir: “Bundan önce hiç kimse o otlağı **طمث** etmedi”; ve “Bu dişi devenin bir ipi asla **طمث** etmedi”; yani ona hiç bağ vurmadı. Ve “Devenin bir ipi **طمث** etmedi”; yani ona dokunmadı. Yüce Allah’ın sözü: **لم يطمثهن إنس قبلهم ولا جان**; denildi: mânâsı “dokunmadılar”dır. Sa‘leb dedi: mânâsı “nikâhlanmadılar”dır. Ve Araplar der: “Bu, bir ipi asla **طمث** etmemiş bir devedir”; yani ona dokunmadı.

**الطمث**: kirliliktir; ve onlardan kimi âyeti bununla te’vil etti. Ve **الطمث**: şüphedir; denilir: “Falan kimsede **طمث** yoktur”; yani şüphe (yoktur). **الطمث**: bozulmadır. ‘Adî b. Zeyd dedi:
  “Elbiseleri temiz; ırzını korur                      zimmetin çirkinliğinden yahut barınağın **طمث**’ından”

Ve **الطمث**: bağlamadır; **طمث** deveye, onu **يطمثه** **طمثا**: onu bağladı.

Ve **واثلة**; bütün nüshalarda üç noktalı (harfle) böyle (gelmiştir); ve bu yanlıştır; doğrusu **وائلة**’dir: **الطمثان** b. ‘Avz Menât b. Yakdam b. Afsâ b. Da‘mî; harekeli; İyâd’dandır; bunu İbn Habîb söyledi. Ve onlardan: Kuss b. Sâ‘ide b. ‘Amr b. ‘Adî b. Mâlik b. Aydagân b. en-Nemir b. **وائلة**.
