# طمر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%85%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%85%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%85%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: طمر

طَمَرَ
1 طَمَرَ ذ , (S, O, Msb, K,) aor. طَمُرَ , (O, Msb,) or طَمِرَ , (K,) inf. n. طَمْرٌ, (A, O, Msb, K,) He buried (A, Msb, K) a corpse, in the earth: (Msb:) he hid, or concealed, (S, A, O, Msb, K,) a thing, (Msb,) or wheat, in a مَطْمُورَة, (S, O,) or himself, or his goods, (A, TA,) in a place where he, or they, could not be known. (TA.) ― -b2- He filled a مَطْمُورَة. (S, K.) And He filled up a well. (TA.) ― -b3- Az heard a man of 'Okeyl say of a stallion-camel that had covered a female, قَدْ طَمَرَهَا [meaning He inserted the whole of his veretrum into her; as is indicated by the context]: and اـِنَّهُ لَكَثِيرُ الطُّمُورِ; and thus one says of a man, meaning Verily he is one who compresses much. (L, TA. [See also 4.]) -A2- طَمَرَ signifies also He built. (O.) And [hence] one says, أَبِيهِ ↓ هُوَ يَطْمُرُ عَلَى مِطْمَارِ, (A, K, in the latter of which the verb is omitted,) meaning (tropical:) He imitates the actions of his father: (A, TA:) or he resembles his father in make and disposition. (K.) -A3- And طَمَرَ, aor. طَمِرَ (S, O, K) and طَمُرَ , (O,) inf. n. طُمُورٌ (S, A, O, K) and طَمْرٌ (K) and طِمَارٌ (K, TA, in the CK طَمار) and طَمَرَانٌ, (TA,) He leaped: (TA:) or he leaped downwards: (A, K:) or upwards (lit. in, or into, the sky): (A, K:) or he did what resembled leaping (S, O) upwards (lit. in, or into, the sky); (S;) thus does a horse; and the [bird called] أَخْيَل, in flying. (S, O.) And طَمَرَ فِى الرَّكِيَّةِ, inf. n. طَمْرٌ and طُمُورٌ, He leaped into the well, from the top of it to the bottom. (Msb.) [It is said that] طَمَرَ signifies He, or it, became, or rose, high: and also, became, or descended, low. (TA. [But perhaps it is a mistranscription for طُمِرَ: see مَطْمُورٌ.]) ― -b2- And طَمَرَ فِى الأَرْضِ, (TA,) inf. n. طُمُورٌ, (K,) He went away into, or in, the country, or land: (K, TA:) he became absent, or hidden, or concealed; or he absented, or hid, or concealed, himself. (TA.) -A4- طَمَرَ said of a wound, It became inflated, or swollen. (O, K.) ― -b2- And طَمِرَتْ يَدُهُ, the verb in this case being of the class of فَرِحَ, His arm, or hand, became swollen, (K,) and inflated. (TA.) ― -b3- And طُمِرَ فِى ثَدْىِ المَرْأَةِ The woman's breast became swollen. (O.) ― -b4- And طُمِرَ فِى ضِرْسِهِ Pain became excited in his tooth, or his lateral, or molar, tooth: (O, K:) the verb in this phrase [and in that next preceding] is like عُنِىَ. (K.)

طمّر
2 طمّر ذ , (O,) inf. n. تَطْمِيرٌ, (O, K,) He made his building high. (O.) ― -b2- And i. q. طَوَى [meaning He folded a written paper &c.; or rolled up a طُومَار, or scroll: and (assumed tropical:) He (the Creator) made the limbs, or shanks, of an animal, compact, or round; as though rolled up like scrolls]. (O, K, TA.) طُمِّرَتْ, in a verse of Kaab Ibn-Zuheyr, [referring to a wild she-ass, or to her legs,] means (assumed tropical:) She was, or they were, rendered compact in make; or rounded, as though rolled up like as are طَوَامِير [or scrolls]. (TA.) ― -b3- And He let down a curtain. (K, TA.) One says, طَمَّرُوا بُيُوتَهُمْ They let down their curtains over their doors. (O, TA.)

اطمر غُرْمُولَهُ فِى الحِجْرِ
4 اطمر غُرْمُولَهُ فِى الحِجْرِ ذ He (a horse) inserted the whole of his veretrum into the mare. (K. [See also 1, fourth sentence.])

اطّمر عَلَيْهِ
8 اطّمر عَلَيْهِ ذ , of the measure اِفْتَعَلَ, [originally اِطْتَمَرَ,] He leaped upon him, namely, a horse, (K,) and a camel, (TA,) from behind, (K, TA,) and mounted him. (TA.)

طِمْرٌ
طِمْرٌ ذ An old and worn-out garment: (S, A, O, Mgh, Msb, K:) this is the meaning commonly known: (TA:) or an old and worn-out [garment of the kind called] كِسَآء, not of wool: (IAar, A, K:) and ↓ طُمْرُورٌ signifies the same: (Ibn-'Abbلd, O, K:) pl. of the former أَطْمَارٌ, (S, Mgh, O, Msb, K,) the only pl. form. (Sb, TA.) -A2- See also the next paragraph. [Freytag has assigned to this word, as on the authority of the K, three meanings which the K assigns to طُمْرُورٌ.]

طِمِرٌّ
طِمِرٌّ ذ (S, O, K) and ↓ طِمْرٌ (O) and ↓ طِمْرِرٌ and ↓ طُمْرُورٌ (O, K) and ↓ طِمْرِيرٌ (K) and ↓ أُطْمُرٌّ (O, K) A horse in a state of excitement (مُسْتَفِزٌّ [so accord. to my copies of the S, as though for مُسْتَفِزٌّ نَفْسَهُ, or probably a mistranscription for مُسْتَفَزٌّ,]) to leap and run: (S, O: [accord. to my copies of the former, مُسْتَفِزٌّ لِلْوَثْبِ وَالعَدْوِ: in the O, مُسْتَفِزُّ الوَتْبِ وَالعَدْوِ:]) or, accord. to AO, contracted [or compact] in make: (S, O:) and (O) a fleet, or swift, and excellent, horse: (O, K:) and the first, that leaps much; as also ضِبِرٌّ: (O in art. ضبر:) or ↓ طُمْرُورٌ signifies longlegged, and light, or active: or ready, or in a state of preparation, for running: (K:) the fem. طِمِرَّةٌ is applied metaphorically by a poet to a she-ass as meaning vehement in running. (TA.) ― -b2- And مَكَانٌ طِمِرٌّ A high place. (O.)

طُمُرٌّ
طُمُرٌّ ذ : see طُمَّرٌ.

طُمُرَّةٌ
طُمُرَّةٌ ذ : see طُمَّرَةٌ.

طِمْرِرٌ
طِمْرِرٌ ذ : see طِمِرٌّ.

طُمْرُورٌ
طُمْرُورٌ ذ : see طِمْرٌ: -A2- and see طِمِرٌّ, in two places. ― -b2- Also A man (O) possessing nothing: (O, K:) accord. to IDrd, a low, vile, or mean, person, [so I render قَانِصٌ, q. v.,] in evil condition: a dial. var. of طُمْلُولٌ. (O.) And A stranger. (O.) ― -b3- And Dry wood. (O.) -A3- And The [bird called] شِقِرَّاق. (O, K.)

طِمْرِيرٌ
طِمْرِيرٌ ذ : see طِمِرٌّ.

طَمَارِ
طَمَارِ ذ , like قَطَامِ, [indecl.,] (S, O, K,) a proper name, (IAar, O,) The high place; (IAar, S, O, K;) as also طَمَارَ, with fet-h. (S, O, K.) One says, اِنْصَبَّ عَلَيْهِ مِنْ طَمَارِ [He, or it, descended upon him from the high place]: (As, S, O:) Ks said مِنْ طَمَارَ and طَمَارِ. (S. O.) ― -b2- وَقَعَ فِى بَنَاتِ طَمَارِ (A, K, * TA) means (tropical:) He fell into calamities, and hardships, or difficulties: (A:) or calamity: (K, TA:) or trial: and hardship, or difficulty. (TA.)

طُمَّرٌ
طُمَّرٌ ذ i. q. أَصْلٌ; as also ↓ طِمَّوْرٌ: (O, K:) so the former signifies in the saying, لَأَرُدَّنَّهُ اـِلَى طُمَّرِهِ [app. meaning I will assuredly reduce him to the utmost point, or degree, to which he can be reduced: see a similar phrase voce أَصْلٌ]. (O, TA.) ― -b2- And one says, فُلَانٌ طُمَّرُ شَرٍّ Such a one is evil in the utmost degree. (IAar, T in art. درن.) ― -b3- And أَنْتَ فِى طُمَّرِكَ الَّذِى كُنْتَ فِيهِ, (so in copies of the K and in the TA,) or ↓ طُمُرِّكَ, (so in the O,) i. e. فِى غِرَّتِكَ وَجَهْلِكَ [Thou art in thy state of inexperience and ignorance in which thou wast formerly]: (O, K:) but [SM says] the right reading is فى غَرْبِكَ i. e. in thy [state of] sharpness, and briskness, liveliness, or sprightliness: in some copies of the K, عَزْمِكَ وَجَهْدِكَ; and in some, عُرْيِكَ وَجَهْدِكَ; which are both mistranscriptions: (TA:) a saying mentioned by Fr. (O.)

طُمَّرَةٌ
طُمَّرَةٌ ذ , (so in copies of the K and accord. to the TA,) with damm to the ط, and teshdeed and fet-h to the م; (TA;) or ↓ طُمُرَّةٌ, with two dammehs, and teshdeed to the ر; (O, and so accord. to the TK; [and this I think most probably the right;]) The first period of شَبَاب [i. e. youthfulness, or young manhood, &c.]: (O, K:) so in the saying mentioned and expl. by Fr, كَانَ ذٰلِكَ فِى طُمُرَّةِ شَبَابِهِ [That was in the first period of his youthfulness, &c.]. (O.)

طِمَّوْرٌ
طِمَّوْرٌ ذ : see طُمَّرٌ.

طَامِرٌ
طَامِرٌ ذ (tropical:) The flea; (S, O;) [because of its leaping;] and (O) so طَامِرُ بْنُ طَامِرٍ: (A, O, K:) pl. طَوَامِرُ. (TA.) One says, أَشْهَرُ مِنْ طَامِرِ بْنِ طَامِرٍ i. e. (tropical:) [More commonly known] than the flea. (A, TA.) ― -b2- And طَامِرُ بْنُ طَامِرٍ means also (assumed tropical:) The remote, who, as well as his father, is unknown: (K:) or the man (S, O) who is unknown, (O,) or whose place whence he comes is unknown. (S.)

طَامُورٌ
طَامُورٌ ذ : see what next follows.

طُومَارٌ
طُومَارٌ ذ (S, A, K) and ↓ طَامُورٌ (K) A piece of paper, or skin, on which something is written; syn. صَحِيفَةٌ: (A, K:) [generally, a roll, or scroll;] a paper folded or rolled up (MA, and Har p. 254, each in explanation of the former word,) and written upon: (Har ibid.:) [a مِسَرَّة (an instrument in which one speaks secretly) is described in the S and K as being like a طُومَار: and this word is particularly applied, but perhaps as a post-classical term, to a roll of papyrus, or to paper made of papyrus; being syn. with قِرْطَاسٌ used in this sense: (see De Sacy's “ Rel. de l'ةgypte par Abd-Allatif, ” p. 109, where ElKindee is cited to this effect:) see also سِجِلٌّ:] طُومَارٌ is said to be a foreign word introduced into the Arabic language; but ISd thinks it to be genuine Arabic, because Sb reckons it among the words that are Arabic in form, and asserts it to be quasi-coordinate to فُسْطَاطٌ: (TA:) the pl. is طَوَامِيرُ. (S, A, K, &c.) [قَلَمُ طُومَارٍ is a modern term for A sort of large handwriting.]

أُطْمُرٌّ
أُطْمُرٌّ ذ : see طِمِرٌّ.

مِطْمَرٌ
مِطْمَرٌ ذ The builder's زِيج, (S, O,) also called اـِمَامٌ and تُرٌّ; (O;) [i. e.,] like these two words, it signifies the cord which the builder extends to make even, thereby, the row of stones or bricks of the building; (T in art. ام;) the builder's cord, or line, with which he proportions (K, TA) the building; (TA;) as also ↓ مِطْمَارٌ: (K, TA:) ↓ the مِطْمَار in the dial. of the people of El-Hijلz is the شَاقُول, (O,) which is a wooden implement, used by the sowers of the land at El-Basrah, (Lth, K, TA, all in art. شقل,) two cubits long, (Lth and TA ibid.,) or a staff a cubit long, (A and TA in art. بقل,) having upon its head [or rather end] a زُجّ [or pointed iron], (Lth and K and TA in art. شقل, and A and TA in art. بقل,) upon which one of them puts the end of a rope, and then he sticks it in the ground, and keeps it in its place firmly by stretching the rope [app. for the purpose of making even a row of seeds or the like]. (Lth and TA in art. شقل.) Hence, (O,) أَقِمِ المِطْمَرَ, said to one relating a trad., means (tropical:) Rectify thou the tradition, and correct its expressions, (O, K, TA,) and trim it, and be veracious in it. (O, TA.) And ↓ هُوَ يَطْمُرُ عَلَى مِطْمَارِ أَبِيهِ, expl. in the first paragraph. (A, K. *)

المُطْمِرَاتُ
المُطْمِرَاتُ ذ : see المُطَمِّرَاتُ.

مُطَمَّرٌ
مُطَمَّرٌ ذ (tropical:) Accumulated; applied to householdgoods (مَتَاع): and also applied to property (مَال) [in the same sense]. (A, TA.) ― -b2- And, with ة, applied to a she-ass, (tropical:) Long, and firm in make, (A, O, K, TA,) as though rounded, or rolled up, like as is the طُومَار [or scroll]. (A, * TA.) -A2- العَظَائِمُ المُطَمَّرَاتُ, occurring in a trad., (O, TA,) as some relate it, (TA,) means The [great] sins that are hidden, or concealed: (O, TA:) or, as others relate it, the latter word is ↓ المُطَمِّرَاتُ, (TA,) which means that destroy [the sinner]. (K, TA.)

الأُمُورُ المُطَمِّرَاتُ
الأُمُورُ المُطَمِّرَاتُ ذ (so in two copies of the S, in the PS ↓ المُطْمِرَات, in one of my copies of the S المطْمِرَاتُ, and in the other of those copies omitted,) The affairs, or events, that destroy, or cause destruction. (S.) See also the next preceding paragraph.

مِطْمَارٌ
مِطْمَارٌ ذ : see مِطْمَرٌ, in three places. -A2- Also A man (K) wearing أَطْمَار [i. e. old and worn-out garments]. (O, K.)

مَطْمُورٌ
مَطْمُورٌ ذ [pass. part. n. of طَمَرَ, q. v. ― -b2- Also] High: and low: thus having two contr. meanings. (TA.)

مَطْمُورَةٌ
مَطْمُورَةٌ ذ A hollow, or cavity, dug in the ground, (S, A, Mgh, Msb, K,) widened in the lower part, (TA,) in which wheat is hidden, (S, Mgh,) or grain: (TA:) a house, chamber, cell, or cellar, constructed in the ground: (IDrd, Mgh, Msb:) pl. مَطَامِيرُ. (A, Mgh.) ― -b2- And A prison, or place of confinement. (TA.)

### Türkçe

**طَمَرَ**
1 **طَمَرَ** ذ , (S, O, Msb, K,) muzârîsi **طَمُرَ** , (O, Msb,) veya **طَمِرَ** , (K,) mastarı **طَمْرٌ**, (A, O, Msb, K,) O, bir cesedi (A, Msb, K) toprağa gömdü: (Msb:) bir şeyi, (Msb,) veya buğdayı, bir **مَطْمُورَة** içinde, (S, O,) yahut kendisini veya mallarını, (A, TA,) kendisinin veya onların bilinemeyeceği bir yerde gizledi veya sakladı. (TA.) ― -b2- O, bir **مَطْمُورَة**yi doldurdu. (S, K.) Ve bir kuyuyu doldurdu. (TA.) ― -b3- Az, ‘Ukayl’den bir adamın, bir dişiyi aşmış olan bir aygır-deve hakkında şöyle dediğini işitti: **قَدْ طَمَرَهَا** [manası: Bağlamın gösterdiği üzere, onun erkeklik uzvunun tamamını ona soktu]: ve **اـِنَّهُ لَكَثِيرُ الطُّمُورِ**; ve böylece bir adam hakkında da söylenir; manası: Şüphesiz o, çokça sıkıştıran kimsedir. (L, TA. [Ayrıca 4’e de bak.]) -A2- **طَمَرَ** ayrıca, O inşa etti, manasına gelir. (O.) Ve [bundan dolayı] şöyle denir: **هُوَ يَطْمُرُ عَلَى مِطْمَارِ ↓ أَبِيهِ**, (A, K, bunların ikincisinde fiil hazfedilmiştir,) manası (mecaz): O, babasının fiillerini taklit eder: (A, TA:) veya o, yaratılış ve huyda babasına benzer. (K.) -A3- Ve **طَمَرَ**, muzârîsi **طَمِرَ** (S, O, K) ve **طَمُرَ** , (O,) mastarı **طُمُورٌ** (S, A, O, K) ve **طَمْرٌ** (K) ve **طِمَارٌ** (K, TA, CK’de **طَمار**) ve **طَمَرَانٌ**, (TA,) O sıçradı: (TA:) veya aşağıya sıçradı: (A, K:) veya yukarıya (lafzen göğe, yahut göğün içine): (A, K:) veya yukarıya (lafzen göğe, yahut göğün içine) sıçramaya benzeyen bir şey yaptı; (S, O) (S;) at böyle yapar; ve uçarken [**أَخْيَل** denilen] kuş da. (S, O.) Ve **طَمَرَ فِى الرَّكِيَّةِ**, mastarı **طَمْرٌ** ve **طُمُورٌ**, O, kuyunun üstünden dibine, kuyuya sıçradı. (Msb.) [Denilmiştir ki] **طَمَرَ**, O veya o şey, yüksek oldu veya yükseldi; ve ayrıca, alçak oldu veya alçaldı, manasına gelir. (TA. [Fakat belki **طُمِرَ** için bir yanlış yazımdır: **مَطْمُورٌ**’a bak.]) ― -b2- Ve **طَمَرَ فِى الأَرْضِ**, (TA,) mastarı **طُمُورٌ**, (K,) O, memlekete/ülkeye, yahut arazide, gidip uzaklaştı: (K, TA:) o, gaip oldu, yahut gizlendi, yahut saklandı; veya kendisini gaip kıldı, yahut gizledi, yahut sakladı. (TA.) -A4- **طَمَرَ**, bir yara hakkında söylendiğinde, O şişti, yahut kabardı. (O, K.) ― -b2- Ve **طَمِرَتْ يَدُهُ**, bu durumda fiil **فَرِحَ** babındandır, Onun kolu veya eli şişti, (K,) ve kabardı. (TA.) ― -b3- Ve **طُمِرَ فِى ثَدْىِ المَرْأَةِ** Kadının memesi şişti. (O.) ― -b4- Ve **طُمِرَ فِى ضِرْسِهِ** Onun dişinde, yahut yan dişinde, yahut azı dişinde ağrı harekete geçti: (O, K:) bu ibaredeki fiil [ve bir önceki ibaredeki] **عُنِىَ** gibidir. (K.)

**طمّر**
2 **طمّر** ذ , (O,) mastarı **تَطْمِيرٌ**, (O, K,) O, binasını yüksek yaptı. (O.) ― -b2- Ve **طَوَى** ile aynı manadadır [yani yazılı bir kâğıdı vb. katladı; yahut bir **طُومَار**ı, yani tomar/ruleyi, dürdü: ve (mecaz olarak) O (Yaratıcı), bir hayvanın uzuvlarını yahut inciklerini, sanki tomarlar gibi dürülmüşçesine, sıkı/yuvarlak yaptı]. (O, K, TA.) **طُمِّرَتْ**, Ka‘b İbn-Zuheyr’in bir beytinde, [yabanî bir dişi eşeğe yahut onun bacaklarına dair,] (mecaz olarak) Şekilce sıkılaştırıldı; yahut, **طَوَامِير** [yani tomarlar] gibi dürülmüşçesine yuvarlatıldı, demektir. (TA.) ― -b3- Ve O, bir perdeyi indirdi. (K, TA.) Şöyle denir: **طَمَّرُوا بُيُوتَهُمْ** Evlerinin kapıları üzerine perdelerini indirdiler. (O, TA.)

**اطمر غُرْمُولَهُ فِى الحِجْرِ**
4 **اطمر غُرْمُولَهُ فِى الحِجْرِ** ذ O (at), erkeklik uzvunun tamamını kısrağa soktu. (K. [Ayrıca 1’in dördüncü cümlesine de bak.])

**اطّمر عَلَيْهِ**
8 **اطّمر عَلَيْهِ** ذ , **اِفْتَعَلَ** veznindendir, [aslında **اِطْتَمَرَ**], O, onun üzerine sıçradı; yani bir at, (K,) ve bir deve, (TA,) arkadan, (K, TA,) ve ona bindi. (TA.)

**طِمْرٌ**
**طِمْرٌ** ذ Eski ve yıpranmış bir elbise: (S, A, O, Mgh, Msb, K:) bu, yaygın olarak bilinen manadır: (TA:) veya yünden olmayan, eski ve yıpranmış bir **كِسَآء**: (IAar, A, K:) ve ↓ **طُمْرُورٌ** da aynı manaya gelir: (Ibn-'Abbلd, O, K:) ilkinin çoğulu **أَطْمَارٌ**, (S, Mgh, O, Msb, K,) tek çoğul şeklidir. (Sb, TA.) -A2- Ayrıca bir sonraki paragrafa bak. [Freytag, K’nin **طُمْرُورٌ**a verdiği üç manayı, K’ye dayanarak bu kelimeye nispet etmiştir.]

**طِمِرٌّ**
**طِمِرٌّ** ذ (S, O, K) ve ↓ **طِمْرٌ** (O) ve ↓ **طِمْرِرٌ** ve ↓ **طُمْرُORٌ** (O, K) ve ↓ **طِمْرِيرٌ** (K) ve ↓ **أُطْمُرٌّ** (O, K) Sıçramaya ve koşmaya ( **مُسْتَفِزٌّ** [S nüshalarıma göre böyledir; sanki **مُسْتَفِزٌّ نَفْسَهُ** yerine; yahut muhtemelen **مُسْتَفَزٌّ** için bir yanlış yazımdır,]) hevesli/galeyanda olan bir at: (S, O: [birincinin nüshalarıma göre **مُسْتَفِزٌّ لِلْوَثْبِ وَالعَدْوِ**; O’da **مُسْتَفِزُّ الوَتْبِ وَالعَدْوِ**:]) veya AO’ya göre, yapılışı büzülmüş [yahut sıkı] olan: (S, O:) ve (O) hızlı/çevik ve mükemmel bir at: (O, K:) ve birincisi, çok sıçrayan; **ضِبِرٌّ** da böyledir: (O, md. ضبر’da:) veya ↓ **طُمْرُورٌ**, uzun bacaklı ve hafif yahut çevik; yahut koşmaya hazır yahut hazırlık halinde, manasına gelir: (K:) dişisi **طِمِرَّةٌ**, bir şair tarafından, koşmada şiddetli manasıyla, mecazen bir dişi eşeğe uygulanır. (TA.) ― -b2- Ve **مَكَانٌ طِمِرٌّ** Yüksek bir yer. (O.)

**طُمُرٌّ**
**طُمُرٌّ** ذ : **طُمَّرٌ**’e bak.

**طُمُرَّةٌ**
**طُمُرَّةٌ** ذ : **طُمَّرَةٌ**’ye bak.

**طِمْرِرٌ**
**طِمْرِرٌ** ذ : **طِمِرٌّ**’e bak.

**طُمْرُورٌ**
**طُمْرُورٌ** ذ : **طِمْرٌ**’e bak: -A2- ve **طِمِرٌّ**’e, iki yerde, bak. ― -b2- Ayrıca, hiçbir şeye sahip olmayan bir adam: (O) (O, K:) IDrd’ye göre, kötü durumda, aşağı, bayağı yahut değersiz bir kimse, [**قَانِصٌ**’ı böyle tercüme ederim; bk.], **طُمْلُولٌ**’un lehçe varyantı. (O.) Ve bir yabancı. (O.) ― -b3- Ve kuru odun. (O.) -A3- Ve [**شِقِرَّاق** denilen] kuş. (O, K.)

**طِمْرِيرٌ**
**طِمْرِيرٌ** ذ : **طِمِرٌّ**’e bak.

**طَمَارِ**
**طَمَارِ** ذ , **قَطَامِ** gibi, [gayr-i munsarif,] (S, O, K,) bir özel isimdir, (IAar, O,) Yüksek yer: (IAar, S, O, K;) fet-halı olarak **طَمَارَ** da böyledir. (S, O, K.) Şöyle denir: **اِنْصَبَّ عَلَيْهِ مِنْ طَمَارِ** [O, yahut o şey, yüksek yerden onun üzerine indi]: (As, S, O:) Ks, **مِنْ طَمَارَ** ve **طَمَارِ** dedi. (S. O.) ― -b2- **وَقَعَ فِى بَنَاتِ طَمَارِ** (A, K, * TA) (mecaz olarak) O, musibetlere ve meşakkatlere yahut zorluklara düştü, demektir: (A:) veya musibet: (K, TA:) veya imtihan: ve meşakkat yahut zorluk. (TA.)

**طُمَّرٌ**
**طُمَّرٌ** ذ **أَصْلٌ** ile aynı manadadır; ↓ **طِمَّوْرٌ** da böyledir: (O, K:) buna göre birincisi, şu sözde bu manaya gelir: **لَأَرُدَّنَّهُ اـِلَى طُمَّرِهِ** [görünüşe göre: Onu, indirgenebileceği en uç noktaya yahut dereceye mutlaka indireceğim: **أَصْلٌ** maddesinde benzer bir ibareye bak]. (O, TA.) ― -b2- Ve şöyle denir: **فُلَانٌ طُمَّرُ شَرٍّ** Falan kimse, kötülükte en uç derecededir. (IAar, T, md. درن’da.) ― -b3- Ve **أَنْتَ فِى طُمَّرِكَ الَّذِى كُنْتَ فِيهِ**, (K nüshalarında ve TA’da böyle,) veya ↓ **طُمُرِّكَ**, (O’da böyle,) yani **فِى غِرَّتِكَ وَجَهْلِكَ** [Sen, daha önce içinde bulunduğun tecrübesizlik ve cehalet halindesin]: (O, K:) fakat [SM der ki] doğru okunuş **فى غَرْبِكَ**’dır; yani senin keskinlik, çeviklik, canlılık yahut ataklık halindesin: K’nin bazı nüshalarında **عَزْمِكَ وَجَهْدِكَ**; bazılarında **عُرْيِكَ وَجَهْدِكَ**; ikisi de yanlış yazımdır: (TA:) Fr’nin zikrettiği bir sözdür. (O.)

**طُمَّرَةٌ**
**طُمَّرَةٌ** ذ , (K nüshalarında ve TA’ya göre böyle,) **ط** üzerinde damme, **م** üzerinde şedde ve fet-ha ile; (TA;) veya ↓ **طُمُرَّةٌ**, iki damme ile ve **ر** üzerinde şedde ile; (O, ve TK’ye göre de böyle; [ve bunun muhtemelen en doğru olduğunu düşünüyorum;]) **شَبَاب**’ın ilk dönemi [yani gençlik/yiğitlik vb.]: (O, K:) Fr’nin zikredip açıkladığı şu sözde böyledir: **كَانَ ذٰلِكَ فِى طُمُرَّةِ شَبَابِهِ** [Bu, onun gençliğinin vb. ilk dönemindeydi]. (O.)

**طِمَّوْرٌ**
**طِمَّوْرٌ** ذ : **طُمَّرٌ**’e bak.

**طَامِرٌ**
**طَامِرٌ** ذ (mecaz:) Pire; (S, O;) [sıçramasından dolayı;] ve (O) **طَامِرُ بْنُ طَامِرٍ** de böyledir: (A, O, K:) çoğulu **طَوَامِرُ**. (TA.) Şöyle denir: **أَشْهَرُ مِنْ طَامِرِ بْنِ طَامِرٍ** yani (mecaz:) [pireden] daha meşhur. (A, TA.) ― -b2- Ve **طَامِرُ بْنُ طَامِرٍ** ayrıca (mecaz olarak) babası gibi kendisi de bilinmeyen uzak kimse, manasına gelir: (K:) veya (S, O) bilinmeyen adam; (O,) yahut geldiği yer bilinmeyen kimse. (S.)

**طَامُورٌ**
**طَامُورٌ** ذ : bir sonraki maddeye bak.

**طُومَارٌ**
**طُومَارٌ** ذ (S, A, K) ve ↓ **طَامُورٌ** (K) Üzerine bir şey yazılmış kâğıt yahut deri parçası; eş anlamlısı **صَحِيفَةٌ**: (A, K:) [genellikle, bir rulo/tomar;] katlanmış yahut dürülmüş ve üzerine yazılmış bir kâğıt: (MA, ve Har s. 254, her biri birinci kelimenin açıklamasında,) (Har aynı yer:) [S ve K’de bir **مِسَرَّة** (gizlice konuşulan alet) bir **طُومَار** gibi diye nitelenir: ve bu kelime, özellikle uygulanır; fakat belki sınıf-sonrası bir terim olarak, papirüs rulosuna yahut papirüsten yapılmış kâğıda; bu manada kullanılan **قِرْطَاسٌ** ile eş anlamlıdır: (De Sacy’nin “Rel. de l’Egypte par Abd-Allatif” s. 109’a bak; orada El-Kindî bu hususta zikredilir:) ayrıca **سِجِلٌّ**’e de bak:] **طُومَارٌ**’ın Arapçaya sokulmuş yabancı bir kelime olduğu söylenir; fakat ISd, Sb onu şekilce Arapça olan kelimeler arasında saydığı ve onu **فُسْطَاطٌ**’a kıyasî-eş saydığı için, onun sahih Arapça olduğunu düşünür: (TA:) çoğulu **طَوَامِيرُ**’dur. (S, A, K, vb.) [**قَلَمُ طُومَارٍ** büyük yazı türü için modern bir terimdir.]

**أُطْمُرٌّ**
**أُطْمُرٌّ** ذ : **طِمِرٌّ**’e bak.

**مِطْمَرٌ**
**مِطْمَرٌ** ذ İnşaatçının **زِيج**’i, (S, O,) ayrıca **اـِمَامٌ** ve **تُرٌّ** diye de adlandırılır; (O;) [yani,] bu iki kelime gibi, inşaatçının, bununla binanın taş yahut tuğla sırasını düzgün yapmak için uzattığı ipi ifade eder; (T, md. ام’da;) inşaatçının ipi yahut hattı; bununla (K, TA) binayı ölçülendirir; (TA;) ↓ **مِطْمَارٌ** da böyledir: (K, TA:) ↓ Hicaz halkının lehçesinde **مِطْمَار**, **شَاقُول**’dür, (O,) ki bu, Basra’da toprağı ekenlerin kullandığı tahta bir alettir, (Lth, K, TA, hepsi md. شقل’da,) iki arşın uzunluğunda, (Lth ve TA aynı yer,) veya bir arşın uzunluğunda bir değnek, (A ve TA, md. بقل’da,) başında [daha doğrusu ucunda] bir **زُجّ** [yahut sivri demir] bulunan, (Lth ve K ve TA, md. شقل’da, ve A ve TA, md. بقل’da,) onlardan birinin bunun üzerine bir ipin ucunu koyduğu, sonra onu yere sapladığı ve ipi gererek onu yerinde sağlam tuttuğu [görünüşe göre tohum vb. sırasını düzgün yapmak için]. (Lth ve TA, md. شقل’da.) Bundan dolayı, (O,) bir rivayet nakledene söylenen **أَقِمِ المِطْمَرَ** (mecaz:) Rivayeti doğrult ve lafızlarını düzelt, (O, K, TA,) onu buda/düzelt ve onda doğru sözlü ol, demektir. (O, TA.) Ve ↓ **هُوَ يَطْمُرُ عَلَى مِطْمَارِ أَبِيهِ**, birinci paragrafta açıklanmıştır. (A, K. *)

**المُطْمِرَاتُ**
**المُطْمِرَاتُ** ذ : **المُطَمِّرَاتُ**’a bak.

**مُطَمَّرٌ**
**مُطَمَّرٌ** ذ (mecaz:) Biriktirilmiş; ev eşyasına (**مَتَاع**) uygulanır: ve aynı manada mala (**مَال**) da uygulanır. (A, TA.) ― -b2- Ve, ة ile, bir dişi eşeğe uygulanırsa, (mecaz:) uzun ve yapılışı sağlam, (A, O, K, TA,) sanki **طُومَار** [yani tomar] gibi yuvarlatılmış yahut dürülmüşçesine. (A, * TA.) -A2- Bir hadiste geçen **العَظَائِمُ المُطَمَّرَاتُ**, (O, TA,) bazılarının rivayet ettiği üzere, (TA,) gizlenen yahut saklanan [büyük] günahlar demektir: (O, TA:) veya başkalarının rivayet ettiği üzere, son kelime ↓ **المُطَمِّرَاتُ**’tır, (TA,) ki bu, [günahkârı] helâk edenler demektir. (K, TA.)

**الأُمُورُ المُطَمِّرَاتُ**
**الأُمُورُ المُطَمِّرَاتُ** ذ (S’nin iki nüshasında böyle; PS’de ↓ **المُطْمِرَات**; S’nin nüshalarımdan birinde **المطْمِرَاتُ**; diğerinde ise düşürülmüş,) Helâk eden yahut helâke sebep olan işler yahut olaylar. (S.) Ayrıca bir önceki paragrafa bak.

**مِطْمَارٌ**
**مِطْمَارٌ** ذ : **مِطْمَرٌ**’e, üç yerde, bak. -A2- Ayrıca, **أَطْمَار** [yani eski ve yıpranmış elbiseler] giyen bir adam. (O, K.)

**مَطْمُورٌ**
**مَطْمُورٌ** ذ [**طَمَرَ**’ın mef‘ûlüdür; bk.] ― -b2- Ayrıca] Yüksek: ve alçak: böylece iki zıt manalıdır. (TA.)

**مَطْمُورَةٌ**
**مَطْمُورَةٌ** ذ Yerde kazılmış bir oyuk yahut kovuk, (S, A, Mgh, Msb, K,) alt kısmı genişletilmiş, (TA,) içinde buğdayın, (S, Mgh,) yahut tahılın gizlendiği: (TA:) yerde yapılmış bir ev, oda, hücre yahut mahzen: (IDrd, Mgh, Msb:) çoğulu **مَطَامِيرُ**. (A, Mgh.) ― -b2- Ve bir zindan yahut hapis yeri. (TA.)
