# طنأ (ط-ن-أ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%A3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%86%D8%A3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - ن - أ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: طنء

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%A3/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الطاء والنون و و ا ي ء معهما
ط ن و، ن ط و، و ط ن، ن و ط، ط ن ي، ط ي ن، ط ن أ مستعملات
طنو:

الطُّنُوُّ: الفُجور، يقال: طنا إليها، وقَوْم طُناةٌ: زناة، وقيل: ما طَنَوْتُ، وما طَنَيْتُ وما تطنّيت لكذا، أي: ما تَعَرَّضْتُ له، يعني: ما تَسَكَّعْتُ له، وما دنوت منه.
نطو:
الإنطاء: لغةٌ في الإعطاء.
والنَّطاةُ: حُمَّى تأخذ أهل خَيْبَر، وقيل: النَّطاةُ عينٌ بخبير تأخذ بحمّى شديدة.
وطن:
الوَطَنُ: مَوْطِنُ الإنسان ومَحَلُّهُ وأوطانُ الأغنام: مَرابضُها التي تأوي إليها، ويُقال: أَوْطَنَ فلانٌ أرضَ كذا، أي: اتّخذها مَحَلاًّ ومَسْكَناً يُقِيمُ بها، قال رؤبة:
حتّى رَأَى أَهْلُ العِراقِ أَنَّني
أَوْطَنْتُ أرضا لم تكُنْ من وَطني
والمَوْطِنُ: كلّ مكان قام به الإنسانُ لأمرٍ.
وواطنتُ فُلاناً على هذا الأَمْر، أي: جعلتما في أَنْفُسِكما أن تعملاه وتفعلاه، فإذا أردت: وافَقْتُهُ قلتَ: واطَأْتُهُ. وتقول: وَطَّنْتُ نفسي على الأَمْر فتَوَطَنَّتْ، أي: حملتها عليه فَذَلَّتْ، قال كثيّر:
وقلتُ لها يا عَزُّ: كلُّ مُصِـيبةٍ		إذا وُطِّنَتْ يَوْماً لها النَّفْسُ ذَلَّتِ
نوط:
النَّوْطُ: مصدر ناط ينوط نَوْطاً، تقول: نُطْتُ القِرْبةَ بنياطها نَوْطاً، أي: علّقتها.
والنَّوْط: علق شيء يُجْعل فيه تَمْر ونحوه، أُو ما كان يعلّق من محمل وغيره.
والمَنُوطُ: جرابٌ صغيرٌ يُجْعلُ فيه التَّمْر وما شاكله.
والنَّوْط: جُلَيْلةٌ صغيرةٌ تَسَعُ خمسين منّاً، أو أقلّ، وجَمْعُهُ نياطٌ تُسْتَخَفُّ لحَمْلِ الزّادِ إلى مكّة، أو إلى سَفَرٍ.
وناط عنّي فلانٌ، أي: تباعد.
وفلانٌ مَنُوطٌ بفُلانٍ إذا أَحَبَّهُ وتعلّق بحَبْله.
والنِّياطُ: عِرْقٌ غليظٌ قد عُلِّق به القَلْبُ من الوَتين، وجَمْعُه: أَنْوِطة، وإذا لم تُرِدْ به العَدَد جاز أن تقول للجميع: نُوط، لأنّ الياء في النِّياط في الأصل: واو. وإنّما قيل لبُعد المغازة: نياط، لأنّها مَنُوطةٌ بفلاة أخرى تتّصل بها لا تكادُ تَنْقطع.
قال الخيليل: المدّات الثلاث منوطات بالهمز، ولذلك قال بعضُ العَرَب في الوقوف: افعليء وافْعَلأ وافْعَلُؤ. فهمزوا الياء والألف والواو حين وقفوا. قال العجّاج:
وبلدة نياطُها نَطيّ
أي: بعيد، إنّما أراد: نيط، فقلت، كما قالوا قَوْس وقِسِيّ، وفي الحديث: أمّا أنا فآخذ في نيطي بعد الموت معناه: طريقُه بعيدٌ، وسَفَرُه بَعيِدٌ.
والتَّنَوُّطُ: طائرٌ مِثْلُ العُصْفُور، وفي لغة أخرى: تُنَوِّط على تُفَعِّل، وهذه نادرة.
طنى:
الطَّنَى: لُزُرقُ الرِّئةِ بالأَضْلاع، حتّى ربّما اسْوَدَّتْ وعَفِنَتْ، وأكْثَرُ ما يُصِيبُ ذلك الإبِل، قال:
من داءِ نَفْسي بَعْدَ ما طَنِيتُ
مِثْلَ طَنَى الإبْلِ وما ضَنِيتُ
طين:
الطِّينُ: معروف طِنْتُ الكِتابَ طَيْناً: خَتَمْتُهُ بطِينةٍ، وطَيَّنْتُ البَيْتَ تَطبيناً والطِّيانةُ: حِرْفةُ الطَّيّانِ.
والطّيّانُ في وَصْف الثَّوْر: الطّاوي البَطْنِ من الطَّوَى وهو الجُوع.
طنأ:
الطَّنْءُ في بَعْض الأَشْعار: اسمٌ للرَّمادِ الهامِدِ. والطِّنْءُ: الفُجور، ويُقالُ: قَوْمٌ طناةٌ زناة.

##### Türkçe

باب **الطاء** ve **النون** ve **و** **ا** **ي** **ء** onlarla birlikte

**ط ن و**، **ن ط و**، **و ط ن**، **ن و ط**، **ط ن ي**، **ط ي ن**، **ط ن أ** kullanımdadırlar.

**طنو**:

**الطُّنُوُّ**: fısk; denir ki: **طنا إليها**; ve **قَوْم طُناةٌ**: zâniler; ve denildi: **ما طَنَوْتُ** ve **ما طَنَيْتُ** ve **ما تطنّيت** li-kedhâ, yani: ona maruz kalmadım; yani: onun için serserilik etmedim; ve ona yaklaşmadım.

**نطو**:
**الإنطاء**: **الإعطاء**’da bir lehçedir.
Ve **النَّطاةُ**: Hayber ehline tutan bir hummadır; ve denildi: **النَّطاةُ** Hayber’de bir pınardır; şiddetli bir humma ile tutar.

**وطن**:
**الوَطَنُ**: insanın yurdu ve mahalli; ve koyunların yurtları: kendisine sığındıkları ağıllarıdır; ve denilir: **أَوْطَنَ** falan kimse filan yeri, yani: onu bir mahal ve bir mesken edindi; orada ikamet eder; Rü’be dedi ki:
حتّى رَأَى أَهْلُ العِراقِ أَنَّني
أَوْطَنْتُ أرضا لم تكُنْ من وَطني
Ve **المَوْطِنُ**: insanın bir iş için durduğu her yer.

Ve **واطنتُ** falanı bu iş üzere, yani: ikiniz nefislerinizde onu yapmayı ve işlemeyi kararlaştırdınız; eğer “ona muvafakat ettim”i murat edersen: **واطَأْتُهُ** dersin. Ve dersin: **وَطَّنْتُ** nefsimi iş üzerine, sonra **فتَوَطَنَّتْ**, yani: onu bunun üzerine yükledim de boyun eğdi; Kesîr dedi ki:
وقلتُ لها يا عَزُّ: كلُّ مُصِـيبةٍ		إذا وُطِّنَتْ يَوْماً لها النَّفْسُ ذَلَّتِ

**نوط**:
**النَّوْطُ**: **ناط ينوط نَوْطاً**’ın masdarıdır; dersin: **نُطْتُ القِرْبةَ بنياطها نَوْطاً**، yani: onu astım.
Ve **النَّوْط**: içine hurma ve benzeri konulan bir asılı şeydir; yahut mahmil ve benzerinden asılan şey.
Ve **المَنُوطُ**: içine hurma ve benzeri konulan küçük bir torbadır.
Ve **النَّوْط**: elli menn’i, yahut daha azını alan küçük bir çuvaldır; onun çoğulu **نياط**’tır; Mekke’ye yahut bir sefere azığı taşımak için hafif tutulur.
Ve **ناط** falan benden, yani: uzaklaştı.
Ve falan, falana **مَنُوطٌ**’tur; onu sevdiği ve ipine tutunduğu zaman.
Ve **النِّياطُ**: **الوتين**’den kalbin kendisiyle asılı olduğu kalın bir damardır; onun çoğulu: **أَنْوِطة**; eğer onunla sayıyı murat etmezsen, hepsi için **نُوط** demen caiz olur; çünkü **النِّياط**’taki **الياء** aslında **واو**dur. Ancak, gazvenin uzaklığı sebebiyle **نياط** denildi; çünkü o, kendisiyle birleşen başka bir çorak araziye asılıdır; neredeyse kopmaz.
Huleyl dedi ki: üç med, hemzeye asılıdır; bu yüzden bazı Araplar vakıfta şöyle dedi: **افعليء** ve **وافْعَلأ** ve **وافْعَلُؤ**. Vakfettiklerinde **الياء**’yı ve **الألف**’i ve **الواو**’yu hemzelediler. A‘câc dedi ki:
وبلدة نياطُها نَطيّ
yani: uzak; ancak **نيط** murat etti; ben de, onların **قَوْس** ve **قِسِيّ** dedikleri gibi söyledim. Ve hadiste: “**أمّا أنا فآخذ في نيطي بعد الموت**” mânâsı: onun yolu uzaktır ve seferi uzaktır.
Ve **التَّنَوُّطُ**: serçe gibi bir kuştur; ve başka bir dilde: **تُنَوِّط** “**تُفَعِّل**” üzere; bu nadirdir.

**طنى**:
**الطَّنَى**: kaburgalarla akciğerin morarmasıdır; hatta belki kararmış ve kokmuş olur; bunun en çok isabet ettiği şey de develerdir; dedi ki:
من داءِ نَفْسي بَعْدَ ما طَنِيتُ
مِثْلَ طَنَى الإبْلِ وما ضَنِيتُ

**طين**:
**الطِّينُ**: mâlûmdur. **طِنْتُ الكِتابَ طَيْناً**: onu bir çamur parçasıyla mühürledim. Ve **طَيَّنْتُ البَيْتَ تَطبيناً**; ve **الطِّيانةُ**: **الطَّيّانِ**’ın mesleğidir.
Ve öküzün vasfında **الطّيّانُ**: **الطَّوَى**’dan, yani açlıktan, karnı içe çökmüş olan.

**طنأ**:
**الطَّنْءُ** bazı şiirlerde: sönmüş külün adıdır. Ve **الطِّنْءُ**: fısktır; ve denilir: **قَوْمٌ طناةٌ** zânilerdir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%A3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الطِّنْءُ: التُّهمَةُ. والطِّنْءُ: المنْزِل. والطِّنْءُ: الفُجوز. قال الفرزدق:
وضارِيةٌ ما مَرَّ إِلاَّ اقْتَسَمْنَه، * عليهنّ خَوّاضٌ، إِلى الطِّنْءِ، مِخْشَفُ ابن الأَعرابي: الطِّنْءُ: الرِّيبةُ. والطِّنْءُ: البِساطُ. والطِّنْءُ: المَيْلُ بالهَوَى. والطِّنْءُ: الأَرضُ البَيضاءُ. والطِّنْءُ: الرَّوْضة، وهي بقيَّة الماء في الحَوض. وأَنشد الفرّاءُ: كأَنَّ على ذِي الطِّنْءِ عَيْناً بَصِيرةً
أَي على ذي الرِّيبةِ. وفي النوادر: الطِّنْءُ شيءٌ يُتخذ لصَيْدِ السِّباعِ مثل الزُّبْيَةِ.والطِّنْءُ في بعض الشعر: اسم للرّماد الهامِدِ. والطِّنْءُ، بالكسر: الرِّيبة والتُّهمَةُ والداءُ.
وطَنأْتُ طُنُوءاً وزَنَأْتُ إِذا اسْتَحْيَيْتُ.
وطَنِئَ البعيرُ يَطْنَأُ طَنَأً: لَزِقَ طِحالُهُ بجنبه، وكذلك الرجل. وطَنِئَ فلان طَنَأً إِذا كان في صدره شيءٌ يَستَحْيي أَن يُخرجه. وإِنه لَبَعِيدُ الطِّنْءِ أَي الهِمَّةِ، عن اللحياني. الطِّنءُ: بقيةُ الرُّوحِ. يقال: تركته بِطِنْئِه أَي بحُشاشةِ نَفْسِه، ومنه قولهم: هذه حَيَّةٌ لا تُطْنِئُ أَي لا يَعِيش صاحِبُها، يُقْتَل من ساعتها، يهمز ولا يهمز، وأَصله الهمز. أَبو زيد: يقال: رُمِيَ فلان في طِنْئِه وفي نَيْطِه وذلك إِذا رُمِيَ في جَنازَتِه ومعناه إِذا ماتَ. اللحياني: رجل طَنٍ وهو الذي يُحَمُّ غِبّاً فيعظُمُ طِحالهُ، وقد طَنِيَ طَنًى. قال: وبعضهم يهمز فيقول: طَنِئَ طَنَأً فهو طَنِئٌ.

##### Türkçe

**الطِّنْءُ**: suçlama. Ve **الطِّنْءُ**: konak. Ve **الطِّنْءُ**: yaşlı kadınlar. el-Ferazdak dedi:
وضارِيةٌ ما مَرَّ إِلاَّ اقْتَسَمْنَه، * عليهنّ خَوّاضٌ، إِلى **الطِّنْءِ**، مِخْشَفُ

İbnü’l-A‘râbî: **الطِّنْءُ**: kuşku. Ve **الطِّنْءُ**: yaygı.
Ve **الطِّنْءُ**: hevâ ile meyletme. Ve **الطِّنْءُ**: beyaz toprak. Ve **الطِّنْءُ**: çayır; o, havuzdaki suyun kalıntısıdır. el-Ferrâ’ okudu:
كأَنَّ على ذِي **الطِّنْءِ** عَيْناً بَصِيرةً
Yani: kuşku sahibinin üzerinde. Nevâdir’de: **الطِّنْءُ**, yırtıcı hayvanları avlamak için yapılan, **الزُّبْيَةِ** gibi bir şeydir. Ve **الطِّنْءُ** bazı şiirde: sönmüş külün adı.
Ve **الطِّنْءُ**, kesre ile: kuşku ve suçlama ve hastalık.
Ve **طَنأْتُ** **طُنُوءاً** ve **زَنَأْتُ**: utandığım zaman.
Ve **طَنِئَ** deve **يَطْنَأُ** **طَنَأً**: dalağı böğrüne yapıştı; aynı şekilde adam.
Ve **طَنِئَ** falan **طَنَأً**: göğsünde, onu çıkarmaktan utandığı bir şey olduğu zaman. Ve o, **الطِّنْءِ** bakımından uzaktır; yani himmet bakımından; el-Lihyânî’den. **الطِّنءُ**: ruhun kalıntısı. Denir: onu **بِطِنْئِه** ile bıraktım; yani nefsinin can kırıntısıyla; ve ondan onların sözü: bu, **حَيَّةٌ**dir, **لا تُطْنِئُ**; yani onun sahibi yaşamaz; o anda öldürülür; hemzelenir ve hemzelenmez; aslı hemzedir. Ebû Zeyd: denir: falan **في طِنْئِه** ve **في نَيْطِه** içine atıldı; bu, cenazesine atıldığı zaman; manası: öldüğü zaman. el-Lihyânî: **رجل طَنٍ**: o, gün aşırı ateşlenendir; böylece dalağı büyür; ve **طَنِيَ** **طَنًى**. Dedi: ve bazısı hemzeler de der ki: **طَنِئَ** **طَنَأً**; o hâlde o **طَنِئٌ**dur.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%A3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الطنء، بالكسر: بقية الروح يقال: تركته بطنئه، أي بحشاشة نفسه، ومنه قولهم: هذه حية لا تطنئ، كما يأتي، قال أبو زيد: يقال: رمي فلان في طنئه، وفي نيطه، ومعناه: إذا مات. والطنء بالكسر: المنزل والبساط، قال أبو حزام العكلي:
  وعندي للدهدإ النابـئين                      طنء وجزء لهم أجزؤه والطنء: الميل بالهوى، والأرض البيضاء، والروضة، والطنء: الريبة والتهمة، قال أبو حزام العكلي أيضا:
  ولا الطنء من وبئي مقرئ                      ولا أنا من معبئي مزنـؤه وأنشد الفراء:
  كأن على ذي الطنء عينا بصيرة أي على ذي الريبة. والداء، وبقية الماء في الحوض ويقال إن الروضة هي بقية الماء في الحوض، ولذلك اقتصر في اللسان على الروضة، وفي النوادر والعباب: الطنء بالكسر شيء يتخذ للصيد أي لصيد السباع كالربيئة هكذا في نسختنا، والصواب كالزبية كما في العباب والطنء في بعض الشعر: الرماد الهامد، والطنء: الفجور، قال الفرزدق:
  وضارية ما مر إلا اقتـسـمـنـه                      عليهن خواض إلى الطنء مخشف لا للصيد، وإلا فقد مر أنها الربيئة. والطنء: الهمة يقال: إنه لبعيد الطنء، أي الهمة، وهذه عن اللحياني. وطنئ البعير كفرح إذا لزق طحاله بجنبه، وقال اللحياني: ويقال: رجل طن كهن، وهو الذي يحم غبا فيعظم طحاله، وقد طني كرضي طنى، وهمزه بعضهم. وطنئ فلان طنأ بالضم إذا كان في صدره شيء يستحيي أن يخرجه. وطنأ كجمع: استحيا يقال: طمأت طنوءا كقعود ورنأت إذا استحييت، كطسأت. والطنأة محركة هم الزناة جمع زان، نظر إلى معنى الفجور. وأطنأ إذا مال إلى الطنء أي المنزل، ومال إلى الحوض فشرب منه وأطنأ مال إلى البساط فنام عليه كسلا. وقولهم: هذه حية لا تطنئ مأخوذ من الطنء بمعنى بقية الروح، كما تقدمت الإشارة إليه أي لا يعيش صاحبها تقتل من ساعتها، يهمز ولا يهمز، وأصله الهمز، كذا في لسان العرب.

##### Türkçe

**الطنء**، kesre ile: ruhun bakiyesi; denir ki: “Onu **بطنئه** ile bıraktım”, yani nefsinin canlılığıyla; bundan onların sözü: “Bu, **حية**dir, **لا تطنئ**”, geleceği üzere. Ebû Zeyd dedi: denir ki: “Falan **في طنئه**’ne ve **في نيطه**’ne atıldı”; manası: öldüğü zaman. Ve **الطنء** kesre ile: menzil ve yaygı; Ebû Hizâm el-‘Aklî dedi:
  “Ve bende **للدهدإ** **النابـئين** için                      **طنء** ve **جزء** vardır; onlara onu **أجزؤه**.”

Ve **الطنء**: hevâ ile meyil, ve beyaz toprak, ve çayır. Ve **الطنء**: şüphe ve itham; Ebû Hizâm el-‘Aklî yine dedi:
  “Ve ne **الطنء** (vardır) **من وبئي مقرئ**’den                      ve ne de ben **من معبئي مزنـؤه**’yum.”

Ve el-Ferrâ’ inşâd etti:
  “Sanki **ذي الطنء** üzerinde basiretli bir göz (vardır)”

Yani **ذي الريبة** üzerinde. Ve hastalık; ve havuzdaki suyun bakiyesi. Ve denir ki: **الروضة** havuzdaki suyun bakiyesidir; bunun için **اللسان**’da yalnız **الروضة** ile iktifa etti. Ve **النوادر** ve **العباب**’da: **الطنء** kesre ile av için yapılan bir şeydir; yani yırtıcıların avı için, **كالربيئة**; bizim nüshamızda böyle; doğrusu **كالزبية**’dir, **العباب**’da olduğu gibi. Ve **الطنء** bazı şiirde: sönmüş kül. Ve **الطنء**: fücur; el-Ferazdak dedi:
  “Ve saldırgan (dişiler) ki geçmedi, ancak onu paylaştılar                      onların üzerinde **خواض**lar, **إلى الطنء**’e doğru, **مخشف**.”

Av için değil; yoksa, onun **الربيئة** olduğu geçti. Ve **الطنء**: himmet; denir ki: “O, **بعيد الطنء**’dür”, yani himmet (bakımından); bu, el-Lihyânî’dendir. Ve deve **طنئ** (fiili) “**كفرح**” (vezninde) (olur): dalağı böğrüne yapıştığı zaman. El-Lihyânî dedi: ve denir ki: “Adam **طن**’dır, **كهن** (gibidir)”; o, gün aşırı hummaya tutulur da dalağı büyür; ve **طني** “**كرضي**” (vezninde) **طنى** (olmuştur); bazıları onu hemzeledi. Ve “Falan **طنئ** **طنأ** (oldu)” damme ile: göğsünde, çıkarmaya haya ettiği bir şey olduğu zaman. Ve **طنأ** “**كجمع**” (vezninde): haya etti; denir ki: “**طمأت** **طنوءا** ‘**كقعود**’ (gibi) ve **رنأت**: haya ettiğin zaman”, **كطسأت** gibi. Ve **الطنأة** harekeli: onlar zinakârlardır; **زان**’ın çoğulu; fücur manasına bakarak. Ve **أطنأ**: **الطنء**’e, yani menzile meyletti; ve havuza meyletti de ondan içti. Ve **أطنأ**: yaygıya meyletti de tembellikten onun üzerinde uyudu. Ve onların sözü: “Bu **حية**dir, **لا تطنئ**”; **الطنء**’den, ruhun bakiyesi manasında alınmıştır; daha önce ona işaret geçtiği üzere; yani sahibi yaşamaz; onu saatinde öldürür; hemzelenir ve hemzelenmez; aslı hemzedir; **لسان العرب**’da böyle.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%A3/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

طَنِئَ
1 طَنِئَ ذ , aor. طَنَاَ , said of a camel, He had his spleen adhering to his side. (K.) And, said of a man, He had a tertian fever, and his spleen in consequence became enlarged. (Lh, TA.) Thus pronounced by some with ء [for طَنِىَ, q. v.]. (TA.)

أَطْنَأَ
4 أَطْنَأَ ذ [He suffered not to retain the last remains of life]. One says, هٰذِهِ حَيَّةٌ لَا تُطْنِئُ This is a serpent that will not suffer one to survive; (S, O, K; *) that hills instantly: also without ء, but originally with ء; from طِنْءٌ in the first of the senses assigned to it below. (S, O.)

طِنْءٌ
طِنْءٌ ذ The [last] remains of the vital spirit. (S, O, K.) One says, تَرَكْتُهُ بِطِنْئِهِ I left him with the [last] remains of life. (S, O.) ― -b2- And The remains of water in a watering-trough, or tank. (O, K, TA.) And it is said that رَوْضَةٌ, by which it is also expl. in the K [and in the O], has this meaning [as well as that of A meadow, &c.]; and therefore this explanation without the former is given in the L. (TA.) ― -b3- And Ashes in a state of extinction: (O, K:) and so طَنًى. (K and TA in art. طنى.) ― -b4- [And app. A bier; for this is a meaning assigned to نَيْطٌ; and] one says, رُمِىَ فُلَانٌ فِى طِنْئِهِ [and فى طِنْيِهِ] and فى نَيْطِهِ [Such a one was cast into his bier]; meaning, when he died. (AZ, TA.) ― -b5- And A disease, or malady. (K.) -A2- And Doubt, or suspicion, or evil opinion; or a thing that occasions doubt or suspicion or evil opinion; syn. رِيبَةٌ; (S, O, K, TA; in the CK رُبْيَة;) and تُهَمَةٌ: (TA:) and so طِنْىً. (TA in art. طنى.) Fr. cites,
كَأَنَّ عَلَى الطِّنْءِ عَيْنًا بَصِيرَةً
meaning, عَلَى ذِى الرِّيبَةِ [i. e. As though there were a discerning eye upon him in whom is that which occasions doubt, &c.]. (TA.)

##### Türkçe

طَنِئَ
1 **طَنِئَ** ذ , muzâri‘ **طَنَاَ** , deve hakkında söylenir: Onun dalağı böğrüne yapışık oldu. (K.) Ve, insan hakkında söylenir: Ona üç günde bir gelen humma isabet etti ve bunun sonucunda dalağı büyüdü. (Lh, TA.) Bazıları tarafından **ء** ile [**طَنِىَ** yerine, bkz.] böyle telaffuz edilmiştir. (TA.)

أَطْنَأَ
4 **أَطْنَأَ** ذ [O, hayatın son kalıntılarını muhafaza etmeye izin vermedi]. Denir ki, **هٰذِهِ حَيَّةٌ لَا تُطْنِئُ** Bu, bir kimsenin sağ kalmasına izin vermeyen bir yılandır; (S, O, K; *) derhal öldürür: **ء** olmaksızın da [söylenir], fakat aslında **ء** iledir; aşağıda ona verilen mânâların birincisindeki **طِنْءٌ**’den. (S, O.)

طِنْءٌ
**طِنْءٌ** ذ Hayatî ruhun [son] kalıntıları. (S, O, K.) Denir ki, **تَرَكْتُهُ بِطِنْئِهِ** Onu hayatın [son] kalıntılarıyla bıraktım. (S, O.) ― -b2- Ve sulukta, yahut havuzda, suyun kalıntıları. (O, K, TA.) Ve denilmiştir ki **رَوْضَةٌ**, ki bununla K’da [ve O’da] da açıklanmıştır, bu mânâya da sahiptir [Çayır vb. mânâsı yanında]; bu sebeple L’de, önceki olmaksızın bu açıklama verilmiştir. (TA.) ― -b3- Ve sönme hâlindeki kül: (O, K:) ve böylesi **طَنًى**. (K ve TA, madde **طنى**’de.) ― -b4- [Ve görünüşe göre bir tabut; zira bu, **نَيْطٌ**’a verilen bir mânâdır; ve] denir ki, **رُمِىَ فُلَانٌ فِى طِنْئِهِ** [ve **فى طِنْيِهِ**] ve **فى نَيْطِهِ** [Falanca tabutuna atıldı]; mânâsı, öldüğü zaman. (AZ, TA.) ― -b5- Ve bir hastalık, yahut illet. (K.) -A2- Ve şüphe, yahut zan, yahut kötü kanaat; yahut şüphe veya zan veya kötü kanaat doğuran bir şey; eş anlamlısı **رِيبَةٌ**; (S, O, K, TA; CK’de **رُبْيَة;**) ve **تُهَمَةٌ**: (TA:) ve böylesi **طِنْىً**. (TA, madde **طنى**’de.) Fr. nakleder:
كَأَنَّ عَلَى الطِّنْءِ عَيْنًا بَصِيرَةً
mânâsı, **عَلَى ذِى الرِّيبَةِ** [yani Şüphe vb. doğuran şey kendisinde bulunan kimsenin üzerinde sanki gören bir göz varmış gibi]. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%A3/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: طنء

طَنَأَ
طَنَأَ A ( n. ac. طَنْء 1 ) TniY^a A ( n. ac. طَنَأ 4 )
a.  Was ashamed, confused.

أَطْنَأَ
أَطْنَأَ IV ,
a.  Inclined, bent towards.

طِنْء
طِنْء [ 2 ],
a.  Remainder, last breath of life.

b.  Bier.

c.  Disease, malady.

d.  Doubt, suspicion.

##### Türkçe

طَنَأَ
**طَنَأَ** A (n. ac. **طَنْء** 1) **طَنِئَ** A (n. ac. **طَنَأ** 4)
a. Utandı, şaşırdı.

أَطْنَأَ
**أَطْنَأَ** IV,
a. Meyletti, -e doğru eğildi.

طِنْء
**طِنْء** [2],
a. Artık, hayatın son nefesi.

b. Tabut.

c. Hastalık, maraz.

d. Şüphe, kuşku.
