# طنج (ط-ن-ج) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%AC
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%86%D8%AC

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - ن - ج
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%AC/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الجيم والطاء
طنج ، طجن ، جلط ، طبج
قال الليث : أُهْمِلتِ الجيمُ والطَّاءُ في الثُّلاثِيِّ الصَّحِيح .
( قلت ) : وقد وجَدْنا في هذا البابِ أَحْرُفاً مُسْتَعْملةً ، بعضها : عربيَّةٌ ، وبَعضُها : مُعَرَّبةٌ . فَمنَ المُعَرَّب .
( طنج ) : قولهمْ : طَنْجَةُ : اسمُ بَلدٍ مَعْرُوفٍ .
( طجن ) : وقَوْلهم : للطَّابِقَ الذي يُقْلَى عليه اللَّحْمُ : الطَّاجِنُ .
وقَلِيّةٌ مُطَجَّنَةٌ ، والعاَمَّةُ تقول : مُطَنْجَنةٌ .
( جلط ) : ومن كلامِ العربِ الصَّحيح : الجَلْطُ .
رَوَى أبو العَبّاس عن ابن الأعرابي : جَلَطَ الرَّجُلُ يَجْلِطُ إذا كَذَبَ .
قال : والجِلاَطُ : المُكاذَبةُ .
ويقالُ : جَلَطَ رَأْسَهُ يَجْلِطُه إذا حَلَقَهُ .
( طنج ) : وفي نوادر الأعْرَابِ : تَنَوَّعَ فُلانٌ في الكلاَم تَنَوُّعاً ، وتَطَنَّجَ ، وتَفَنَّنَ إذا أَخَذَ في فُنُونٍ شَتَّى .
( طبج ) : ومن العَرَبيَّ في هذا الباب : ما رَوى أبو العَبّاس عن عَمْروٍ عن أَبيهِ : طَبجَ يَطْبَجُ طَبجاً إذا حَمُقَ ، والطَّبجُ : اسْتِحكامُ الحمَاقَةِ .
قال : ويقالُ لأُمِّ سُوَيْدٍ : الطِّبِّيجَةُ .

##### Türkçe

باب **الجيم** وال**طاء**
**طنج** ، **طجن** ، **جلط** ، **طبج**
Leys dedi: Sağlam üçlüde **الجيم** ve **الطاء** ihmal edilmiştir.
( Ben dedim ): Bu bapta kullanılmış harfler bulduk; bunların bir kısmı Arapçadır, bir kısmı da Arapçalaştırılmıştır. Arapçalaştırılmıştan olan:
( **طنج** ): Onların sözü: **طَنْجَةُ**: bilinen bir beldenin adıdır.
( **طجن** ): Ve onların sözü: Etin üzerinde kızartıldığı tabak için: **الطَّاجِنُ**.
Ve **قَلِيّةٌ مُطَجَّنَةٌ**; avam ise: **مُطَنْجَنةٌ** der.
( **جلط** ): Arapların sahih sözünden: **الجَلْطُ**.
Ebu’l-Abbas, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: Adam **جَلَطَ** **يَجْلِطُ**; yalan söylediği zaman.
Dedi: **الجِلاَطُ**: karşılıklı yalanlaşmadır.
Ve denilir: Başını **جَلَطَ** **يَجْلِطُه**; onu tıraş ettiği zaman.
( **طنج** ): Ve Arapların nadirlerinde: Falan, sözde **تَنَوَّعَ** **تَنَوُّعاً**; ve **تَطَنَّجَ**; ve **تَفَنَّنَ**; türlü türlü sanatlara daldığı zaman.
( **طبج** ): Bu bapta Arapçadan olan: Ebu’l-Abbas’ın Amr’dan, onun babasından rivayet ettiği: **طَبجَ** **يَطْبَجُ** **طَبجاً**; ahmaklaştığı zaman; ve **الطَّبجُ**: ahmaklığın sağlamlaşmasıdır.
Dedi: Ümmü Süveyd’e: **الطِّبِّيجَةُ** denilir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%AC/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الطُّنُوج: الكَراريس، ولم يُذْكَر لها واحد؛ ومنه ما حكى ابن جني قال: أَخبرنا أَبو صالح السَّلِيل بن أَحمد بن عيسى بن الشيخ(قوله «ابن الشيخ» هكذا وجدناه في شرح القاموس وهو في الأصل من غير نقط وكذا ابن ربان.) قال: حدثنا أَبو عبد الله محمد بن العباس اليزيدي قال: حدثنا الخليل بن أَسد النوشجاني قال: حدثنا محمد بن يزيد ابن ربان، قال: أَخبرني رجل عن حمَّاد الرواية، قال: أَمر النعمان فنسخت له أَشعار العرب في الطُّنُوج، يعني الكَراريس، فكُتبت له ثم دَفَنها في قصره الأَبيض، فلما كان المختار بن أَبي عُبَيْد قيل له: إِن تحت القصر كنزاً، فاحتفَرَه فأَخرج تلك الأَشعار، فمن ثم أَهل الكوفة أَعلم بالأَشعار من أَهل البصرة. التهذيب في نوادر الأَعراب: تَنَوَّع في الكلام وتَطَنَّجَ وتَفَنَّنَ إِذا أَخذ في فُنون شَتَّى.

##### Türkçe

**الطُّنُوج**: deftercikler; onun için bir tekil zikredilmemiştir; ve ondandır, İbn Cinnî’nin naklettiği şey:

Dedi ki: Bize Ebû Sâlih es-Selîl b. Ahmed b. Îsâ b. eş-Şeyh haber verdi (onun “İbn eş-Şeyh” sözü: onu Kāmûs şerhinde böyle bulduk; aslında noktasızdır; İbn Rabbân da böyledir). Dedi ki: Bize Ebû Abdillah Muhammed b. el-Abbâs el-Yezîdî tahdîs etti. Dedi ki: Bize el-Halîl b. Esed en-Nûşecânî tahdîs etti. Dedi ki: Bize Muhammed b. Yezîd İbn Rabbân tahdîs etti. Dedi ki: Bana bir adam, Hammâd er-rivâye’den haber verdi; dedi ki: Nu‘mân emretti de Arapların şiirleri onun için **الطُّنُوج** içinde istinsah edildi; yani deftercikler; böylece onun için yazıldı, sonra onları beyaz sarayında gömdü. Derken el-Muhtâr b. Ebî ‘Ubeyd zamanında ona denildi ki: “Sarayın altında bir hazine vardır”; onu kazdırdı da o şiirleri çıkardı. İşte bundan dolayı Kûfe ehli, şiirleri Basra ehlinden daha iyi bilendir.

Tehzîb’de, Arapların nadirleri bahsinde: Konuşmada çeşitlendi ve **تَنَوَّع** etti ve **تَطَنَّجَ** etti ve **تَفَنَّنَ** etti; türlü türlü sanatlara giriştiği zaman.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%AC/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الطنوج: الصنوف  والفنون.
 وحكى ابن جني قال: أخبرنا أبو صالح السليل بن أحمد بن عيسى بن الشيخ قال: حدثنا أبو عبد الله محمد بن العباس اليزيدي قال: حدثنا الخليل بن أسد النوشجاني قال: حدثنا محمد بن يزيد بن ربان قال: أخبرني رجل عن حماد الراوية قال: أمر النعمان فنسخت له أشعار العرب في الطنوج، يعني  الكراريس  فكتبت له، ثم دفنها في قصره الأبيض، فلما كان المختار بن أبي عبيد قيل له: إن تحت القصر كنزا. فاحتفره فأخرج تلك الأشعار. فمن ثم أهل الكوفة أعلم بالأشعار من أهل البصرة -  لا واحد لها  . وفي التهذيب نقلا عن النوادر: تنوع في الكلام وتطنج وتفنن، إذا أخذ في فنون شتى. قلت: هذا هو الصواب وأما ذكر المصنف إياها في  طبج  فوهم، وقد أشرنا له آنفا.
  وطنجة: د، بشاطئ بحر المغرب  قريبة من تطاون، وهي قاعدة كبيرة جامعة، بين الأمصار المعتبرة.

##### Türkçe

**الطنوج**: sınıflar ve sanatlar.

İbn Cinnî hikâye etti, dedi ki: Bize Ebû Sâlih es-Selîl b. Ahmed b. Îsâ b. eş-Şeyh haber verdi, dedi ki: Bize Ebû Abdillâh Muhammed b. el-Abbâs el-Yezîdî tahdîs etti, dedi ki: Bize el-Halîl b. Esed en-Nûşecânî tahdîs etti, dedi ki: Bize Muhammed b. Yezîd b. Rabbân tahdîs etti, dedi ki: Bana bir adam Hammâd er-Râviye’den haber verdi, dedi ki: Nu‘mân emretti de Arapların şiirlerini **الطنوج** içinde onun için istinsah ettim; yani **الكراريس**; ona yazdım; sonra onları beyaz sarayında gömdü. Derken Muhtâr b. Ebî Ubeyd olunca ona denildi ki: “Sarayın altında bir hazine vardır.” O da onu kazdı; o şiirleri çıkardı. İşte bundan dolayı Kûfe ehli şiirlerde Basra ehlinden daha bilgilidir — onun tekili yoktur. **التهذيب**’de **النوادر**’den naklen: “Sözde çeşitlendi ve **تطنج** etti ve **تفنن** etti”; çeşitli sanatlara daldığı zaman. Dedim: Doğru olan budur; musannifin onu **طبج** içinde zikretmesine gelince, bu bir vehimdir; ona az önce işaret ettik.

Ve **طنجة**: **د**; Mağrib denizinin kıyısında, Tetâvûn’a yakın; büyük, toplayıcı bir merkezdir; itibarlı şehirler arasındadır.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%AC/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

طَنَجَ
طَنَجَ طُنُوْج 27 ,  P. ,
a.  Classes, kinds, sorts, species.

##### Türkçe

**طَنَجَ**
**طَنَجَ** **طُنُوْج** 27 , P. ,
a. Sınıflar, türler, çeşitler, neviler.
