# طنز (ط-ن-ز) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%B2
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%86%D8%B2

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - ن - ز
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 8 sözlük

## Sözlükler (8)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%B2/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الطَنْزُ: السُخرية. وطَنَزَ يَطْنُزُ فهو طَنَّازٌ. وأظنُّه مولّداً أو معرباً.

##### Türkçe

**الطَنْزُ**: alay etme. Ve **طَنَزَ** **يَطْنُزُ**; o hâlde o **طَنَّازٌ**dur. Ve ben onu müvelled veya muarreb sanıyorum.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%B2/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ز ط ن
طنز ، زنط
استعمل من وجوهه : طنَزَ زنَط .
الطَّنز : السُّخرية .
وفي ( نوادر الأعراب ) : هؤلاء قومٌ مَدْنَقَةٌ ودُنّاق ومَطْنَزَة : إذا كانوا لا خير فيهم ، هيّنةً أنفسُهم عليهم .
زنط : قال ابن دريد : تزانَط القومُ : إذا تزاحَموا .

##### Türkçe

ز ط ن
**طنز** ، **زنط**
Şu vecihlerinden kullanıldı: **طنَزَ** **زنَط**.
**الطَّنز**: alay etme.
( **نوادر الأعراب** )’da: “Bunlar **مَدْنَقَةٌ** ve **دُنّاق** ve **مَطْنَزَة** bir kavimdir”: içlerinde hayır yok ise; nefisleri kendilerine karşı değersizdir.
**زنط**: İbn Düreyd dedi: **تزانَط القومُ**: birbirleriyle sıkışıp kalabalıklaştıkları zaman.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%B2/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ط ن ز
فلان يطنز بالناس‏:‏ يسخر منهم وطانزوا وتطانزوا‏.‏

##### Türkçe

ط ن ز
Falanca **يطنز بالناس**: onlarla alay eder; ve **طانزوا** ve **تطانزوا**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%B2/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

طَنَزَ يَطْنِزُ طَنْزاً: كلمه باستهزاء، فهو طَنَّاز. قال الجوهري: أَظنه مولَّداً أَو معرَّباً. والطَّنْز: السُّخْريَةُ وفي نوادر الأَعراب: هؤُلاءِ قوم مَدْنَقَة ودُنَّاق ومَطْنَزَةٌ إِذا كانوا لا خير فيهم هَيِّنَةً أَنفُسُهم عليهم.

##### Türkçe

طَنَزَ يَطْنِزُ طَنْزاً: istihzâ ile söz söyledi; o hâlde o **طَنَّاز**’dır. Dedi
el-Cevherî: Zannederim o, türetilmiş yahut Arapçalaştırılmıştır. Ve **الطَّنْز**: alaydır. Ve A‘râbın nüktelerinde:
“Bunlar **مَدْنَقَة** ve **دُنَّاق** ve **مَطْنَزَةٌ** bir kavimdir; eğer kendilerinde hayır yoksa,
nefısleri kendilerine karşı değersiz (kolay)dır.”

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%B2/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ط ن ز * * الطَّنْزُ * السُخرية وبابه نصر فهو * طَنَّازٌ * بالتشديد وأظنه مُولَّدا أو معرباً

##### Türkçe

* ط ن ز * * **الطَّنْزُ** * alay etme; ve onun bâbı **نصر**’dır; o hâlde o, şeddeli olarak * **طَنَّازٌ** *’dır; ve ben onu müvelled yahut muarreb sanıyorum.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%B2/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الطنز، بالفتح: السخرية، نقله الصاغاني. ويقال: طنز به يطنز فهو طناز، كشداد، أي سخر به، وقال الجوهري: أظنه مولدا أو معربا. الطنز: ضرب من السمك. وطنزة: ة، بديار بكر. منها عبد الله بن محمد بن سلامة الطنزي الفارقي من الفقهاء والداوودية، سمع بنيسابور من أبي بكر بن خلف. ومحمد بن مروان الطنزي الزاهد عن أبي جعفر السمناني المتكلم، ومروان بن علي بن سلامة الطنزي الفقيه، عن أبي بكر الطريثيثي، والخطيب أبو الفضل يحيى بن سلامة الطنزي الحصكفي الشاعر الفقيه المشهور. وعلي بن إسماعيل الطنزي، روى عنه مولاه مسعود بن عبد الله الطنزي، وأبو المحاسن نصر بن المظفر البرمكي صاحب ابن النقور يقال له الطنزي. نقله ابن السمعاني. في نوادر الأعراب: يقال: هم مدنقة ودناق ومطنزة إذا كانوا لا خير فيهم، هينة أنفسهم عليهم. ومما يستدرك عليه: طانزه مطانزة وتطانزوا. وشارع الطنز ببغداد، بنهر طابق، وأبو القاسم أحمد بن محمد بن أحمد بن الطنيز، كزبير، الحاسب الفرضي، كان بالأندلس بعد الأربعمائة. قال الحافظ: هكذا نقلته من خط المنذري مجودا عن خط السلفي. وأبو الحسن علي بن أحمد بن عبد العزيز بن طنيز، كزبير، الأنصاري الميورقي، سمع بدمشق من عبد العزيز الكتاني وابن طلاب الخطيب ومات سنة 474 للهجرة وضبطه ابن النجار بالظاء المشالة والراء وتشديد النون، فلينظر ذلك.

##### Türkçe

**الطنز**، fetih ile: alay; bunu الصاغاني nakletti. Ve denilir: **طنز به يطنز فهو طناز**, **كشداد** gibi; yani onunla alay etti. Ve الجوهري dedi: Onun müvelled yahut muarreb olduğunu zannediyorum. **الطنز**: balıktan bir tür. Ve **طنزة**: **ة**; Diyarbekir’dedir. Ondan: fakihlerden ve داوودية’den **عبد الله بن محمد بن سلامة الطنزي الفارقي**; Nişabur’da **أبي بكر بن خلف**’tan işitti. Ve zâhid **محمد بن مروان الطنزي**; mütekellim **أبي جعفر السمناني**’den. Ve fakih **مروان بن علي بن سلامة الطنزي**; **أبي بكر الطريثيثي**’den. Ve meşhur şair fakih **الخطيب أبو الفضل يحيى بن سلامة الطنزي الحصكفي**. Ve **علي بن إسماعيل الطنزي**; ondan mevlâsı **مسعود بن عبد الله الطنزي** rivayet etti. Ve **أبو المحاسن نصر بن المظفر البرمكي** صاحب ابن النقور; ona **الطنزي** denilir. Bunu ابن السمعاني nakletti. **في نوادر الأعراب**: denilir: **هم مدنقة ودناق ومطنزة**; eğer onlarda hayır yoksa, nefisleri kendilerine karşı değersiz (kolay) ise. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **طانزه مطانزة وتطانزوا**. Ve Bağdat’ta **شارع الطنز**; **بنهر طابق**’ta. Ve **أبو القاسم أحمد بن محمد بن أحمد بن الطنيز**, **كزبير** gibi; farazî hesapçı; dört yüzden sonra Endülüs’te idi. Hafız dedi: Bunu المنذري’nin hattından, السلفي’nin hattından güzelce tashih edilmiş olarak böyle naklettim. Ve **أبو الحسن علي بن أحمد بن عبد العزيز بن طنيز**, **كزبير** gibi; Ensârî, Mayorkalı; Dımaşk’ta **عبد العزيز الكتاني** ve **ابن طلاب الخطيب**’ten işitti ve 474 hicrî yılında öldü. Ve onu ابن النجار, **الظاء** ile, **المشالة** ve **الراء** ve **تشديد النون** ile ضبط etti; artık buna bakılsın.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%B2/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

طَنَزَ بِهِ
1 طَنَزَ بِهِ ذ , (S, * A, MA, K,) aor. طَنَزَ , (S, A, TA,) inf. n. طَنْزٌ, (S, * MA, K, *) He mocked at, scoffed at, laughed at, derided, or ridiculed, him. (S, A, MA, K.) [See also طَنْزٌ below.]

طانزهُ
3 طانزهُ ذ , (A, TA,) inf. n. مُطَانَزَةٌ, (TA,) [He mocked at, scoffed at, laughed at, derided, or ridiculed, him, being mocked at, &c., by him.]

تطانزوا
6 تطانزوا ذ [They mocked at, scoffed at, laughed at, derided, or ridiculed, one another]. (A, TA.)

طَنْزٌ
طَنْزٌ ذ Mockery, scoff, derision, or ridicule: (S, K:) [J says,] I think it to be post-classical or arabicized. (S.) [Golius says, it is termed in Armenian “ dnâs. ”] -A2- Also A species of fish. (K.)

طَنَّازٌ
طَنَّازٌ ذ A mocker, scoffer, or derider. (S, K.)

هُمْ مَطْنَزَةٌ
هُمْ مَطْنَزَةٌ ذ They are [such as occasion mockery, scoff, derision, or ridicule; or] persons in whom is no good; held in light, or mean, estimation [by others or] by themselves. (K.)

##### Türkçe

طَنَزَ بِهِ
1 **طَنَزَ بِهِ** ذ , (S, * A, MA, K,) aor. **طَنَزَ** , (S, A, TA,) inf. n. **طَنْزٌ**, (S, * MA, K, *) O, ona alay etti, onunla istihza etti, ona güldü, onu yerdi yahut onu maskaraya aldı. (S, A, MA, K.) [Aşağıda **طَنْزٌ**’e de bak.]

طانزهُ
3 **طانزهُ** ذ , (A, TA,) inf. n. **مُطَانَزَةٌ**, (TA,) [O, ona alay etti, onunla istihza etti, ona güldü, onu yerdi yahut onu maskaraya aldı; onun tarafından kendisine alay edilmek vb. hâlinde.]

تطانزوا
6 **تطانزوا** ذ [Onlar birbirleriyle alay ettiler, birbirleriyle istihza ettiler, birbirlerine güldüler, birbirlerini yerdiler yahut birbirlerini maskaraya aldılar]. (A, TA.)

طَنْزٌ
**طَنْزٌ** ذ Alay, istihza, yergi yahut maskaralık: (S, K:) [J der ki,] bunun, klasik sonrası yahut arapçalaştırılmış olduğunu zannediyorum. (S.) [Golius der ki, Ermenice’de “ dnâs. ” diye adlandırılır.] -A2- Ayrıca bir balık türü. (K.)

طَنَّازٌ
**طَنَّازٌ** ذ Alay eden, istihza eden yahut yeren kimse. (S, K.)

هُمْ مَطْنَزَةٌ
**هُمْ مَطْنَزَةٌ** ذ Onlar [alay, istihza, yergi yahut maskaralığa sebep olan kimselerdir; yahut] kendilerinde hayır olmayan kimselerdir; [başkalarınca yahut] kendilerince hafif, yahut değersiz, bir itibarla tutulan kimselerdir. (K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D8%B2/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

طَنَزَ
طَنَزَ U ( n. ac. طَنْز 1 )
a.  [ Bi ], Mocked, scoffed at, derided, ridiculed.

##### Türkçe

**طَنَزَ**
**طَنَزَ** U (isim-fiil: **طَنْز** 1)
a. [Bi] Alay etti, istihza etti, küçümsedi, gülünç duruma düşürdü.
