# طنف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%86%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طنف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%86%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: طنف

الطنَفُ: التُّهَمةُ. ورجل مُطَنَّفٌ أَي مُتَّهَم. وطَنَّفه: اتَّهَمَه. وطَنَّفَ للأَمر: قارفه. وطنَّف فلان للظِّنَّة إذا قارَفَ لها، يقال: طنَّف فلان للأَمر فاسلوه
(* قوله «فاسلوه» كذا بالأصل.).
والطَّنِفُ: المُتَّهَم بالأَمر كأَنه على النَّسَب، وفلان يُطَنَّفُ بهذه السرقة، وإنه لَطَنِفٌ بهذا الأَمر أَي متهم. وفي حديث جريج: كانت سُنّتُهم إذا تَرَهَّب الرجلُ منهم ثم طُنِّفَ بالفُجُور لم يَقبلوا منه إلا القتلَ، أَي اتُّهم. يقال: طَنَّفْتُه فهو مُطَنَّفٌ أَي اتَّهَمْتُه فهو مُتَّهم. والطَّنِفُ: الفاسدُ الدِّخْلةِ، طَنِفَ طَنَفاً وطَنافةً وطُنُوفةً. والطَّنَفُ والطَّنْفُ والطُّنُفُ والطُّنْفُ: ما نَتأَ من الجبل، وهو نحو من الحَيْد، وقيل: هو شاخص يخرج من الجبل فيتقدَّم كأَنه جَناح. قال أَبو منصور: ومن هذا يقال طَنَّفَ فلان جِدارَ داره إذا جعل فوقه شجراً أَو شَوْكاً يَصْعُبُ تَسَلُّقُه لمُجاورة أَطراف العيدان المُشَوِّكةِ رأْسَه، وقيل: هو بالتحريك الحَيْد من الجبل ورأْس من رؤوسه، والمُطْنِفُ الذي يعلوه؛ قال الشنفَري:
كأَنَّ حَفيفَ النَّبْلِ منْ فَوْقِ عَجْسها
عَوازِبُ نَحْلٍ أَخْطأَ الغارَ مُطْنِفِ
والطَّنَفُ: إفْريزُ الحائط. والطَّنَف والطُّنُفُ: السقيفة تُشْرَعُ فوق باب الدار، وهي الكُنَّةُ وجمعها الكِنانُ، وقيل: هو ما أَشْرَفَ خارجاً عن البناء. وطَنَّفَ حائطَه: جعل له بِرْزيناً وهو الإفريز. ابن الأَعرابي: ويقال للجَناح يُشْرَعُ فوق باب الدار طُنُفٌ أَيضاً، شبه بطنف الجبل؛ قال أَبو ذؤيب يصف خَلِيّة عسَل في طنف الجبل:
فما ضَرَبٌ بَيْضاء يأْوي مَليكُها
إلى طُنُفٍ أَعْيا بِراقٍ ونازِلِ
الطُّنُف: حَيْد يَنْدُر من الجبل قد أَعْيا بمن يَرْقى ومَن ينزل. والطُّنُفُ: السُّيُور؛ قال الأَفْوَه الأَوْدِيّ:
سُود غَدائِرُها، بُلْج مَحاجِرُها،
كأَنَّ أَطْرافَها، لمَّا اجْتَلى، الطُّنُفُ
والطَّنَفُ أَيضاً؛ قال ابن سيده: هذه رواية أَبي عُبيد ويروى: كأَنَّ أَطرافها في الجلوة؛ وقيل: الطنف الجلود الحُمْر التي تكون على الأَسفاط، وقيل: الطنف شجر أَحمر يشبه العَنَمَ.

### Türkçe

**الطنَفُ**: töhmettir. Ve **مُطَنَّفٌ** adam, yani **مُتَّهَم**. Ve **طَنَّفه**: onu itham etti. Ve **طَنَّفَ** bir iş için: onu işledi. Ve falan, zan için **طَنَّفَ** eder; ona bulaştığı zaman; denir: falan bir iş için **طنَّفَ** etti, o hâlde onu sorgulayınız
(* onun sözü “**فاسلوه**” asılda böyle.).

Ve **الطَّنِفُ**: iş ile itham edilen; sanki nesep üzerinedir; ve falan bu hırsızlık ile **يُطَنَّفُ** edilir; ve o, bu iş ile elbette **طَنِفٌ**dur, yani itham edilmiş. Ve Cüreyc hadîsinde: onların sünnetleri, onlardan bir adam ruhbanlaştıktan sonra sonra **طُنِّفَ** edilip fucûr ile (itham edilince) ondan öldürmeden başka bir şey kabul etmezlerdi; yani itham edildi. Denir: onu **طَنَّفْتُ** ettim, o hâlde o **مُطَنَّفٌ**dur; yani onu itham ettim, o hâlde o itham edilmiştir.

Ve **الطَّنِفُ**: içe giriş (huy/mahiyet) bakımından bozuk olan; **طَنِفَ** eder: **طَنَفاً** ve **طَنافةً** ve **طُنُوفةً**.

Ve **الطَّنَفُ** ve **الطَّنْفُ** ve **الطُّنُفُ** ve **الطُّنْفُ**: dağdan kabaran şeydir; ve o, **الحَيْد** cinsinden bir şeydir; ve denildi: dağdan çıkan bir şahıstır (çıkıntıdır), öne doğru ilerler; sanki bir kanattır. Ebû Mansûr dedi: Bundan dolayı denir: falan, evinin duvarını **طَنَّفَ** etti; onun üstüne ağaç yahut diken yaptı; dikenli dalların uçlarının başına komşuluğu sebebiyle ona tırmanmak zorlaşır; ve denildi: o, harekeli olarak dağdan **الحَيْد** ve onun başlarından bir baştır; ve **المُطْنِفُ** onu aşan (üstünde olan)dır; Şenferâ dedi:
كأَنَّ حَفيفَ النَّبْلِ منْ فَوْقِ عَجْسها
عَوازِبُ نَحْلٍ أَخْطأَ الغارَ مُطْنِفِ

Ve **الطَّنَفُ**: duvarın **إفْريزُ**’idir. Ve **الطَّنَف** ve **الطُّنُفُ**: ev kapısının üstüne doğru uzatılan sundurmadır; ve o **الكُنَّةُ**’dir; onun çoğulu **الكِنانُ**’dır; ve denildi: o, binadan dışarı taşarak yükselen şeydir. Ve duvarını **طَنَّفَ** etti: ona **بِرْزيناً** yaptı; ve o **الإفريز**’dir. İbnü’l-A‘râbî: ve denir: ev kapısının üstüne doğru uzatılan kanada da **طُنُفٌ**; yani dağın **طنف**’ine benzetildi; Ebû Züeyb, dağın **طنف**’inde bir bal peteğini vasfederek dedi:
فما ضَرَبٌ بَيْضاء يأْوي مَليكُها
إلى طُنُفٍ أَعْيا بِراقٍ ونازِلِ

**الطُّنُف**: dağdan dışarı fırlayan bir **حَيْد**’dir; tırmanan ve inen kimseyi aciz bırakmıştır.

Ve **الطُّنُفُ**: kayışlardır; Efvah el-Evdî dedi:
سُود غَدائِرُها، بُلْج مَحاجِرُها،
كأَنَّ أَطْرافَها، لمَّا اجْتَلى، الطُّنُفُ

Ve **الطَّنَفُ** da; İbn Sîde dedi: bu, Ebû Ubeyd’in rivayetidir; ve rivayet olunur: sanki uçları, açıklıkta; ve denildi: **الطنف** sandıkların üzerinde bulunan kırmızı derilerdir; ve denildi: **الطنف** **العَنَمَ**’a benzeyen kırmızı bir ağaçtır.
