# طهف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%87%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طهف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طهف

الطهفة: أعالي الجنبة الغضة إذا كانت غير متكاوسة، قاله أبو حنيفة، وفي الصحاح: أعالي الصليان. والطهف بالفتح، نقله الفراء عن الثقات سماعا ويحرك نقله أبو حنيفة عن بعض الأعراب ذوي المعرفة، قال الفراء: وأظنهما لغتين، قال أبو حنيفة: عشب ضعيف دقاق لا ورق له، وقال أعرابي من ربيعة - وحرك الهاء -: له حب يؤكل في المجهدة ضاو دقيق، قال أبو حنيفة: وهو مرعى، وله ثمرة حمراء إذا اجتمعت في مكان واحد ظهرت حمرتها، وإذا تفرقت خفيت، وقال الفراء: هو شيء يختبز في المحل، الواحدة طهفة، وقال غير هؤلاء: الطهف : مثل المرعى له سبول وورق مثل ورق الدخن، وحبة حمراء دقيقة جدا طويلة، وقال ابن الأعرابي: الطهف: الذرة، وهي شجرة كأنها الطريفة، لا تنبت إلا في السهل شعاب الجبال، وقال غيره: هي عشبة حجازية ذات غصنة وورق كأنه ورق القصب، ومنبتها الصحراء ومتون الأرض، وثمرتها حب في أكمام. وطهفة بن أبي زهير النهدي: صحابي رضي الله عنه، له وفادة، وكان خطيبا مفوها. وطهفة بن قيس الغفاري: صحابي أيضا، وقد ذكر في ط ق ف ومر الاختلاف فيه. وزبدة طهفة: مسترخية عن الفراء. والطهفة بالكسر: القطعة من كل شيء. والطهاف، كسحاب: المرتفع من السحاب نقله الجوهري. وأطهف الصليان: نبت نباتا حسنا. وقال أبو حنيفة: يقال: أطهف هذا له طهفة من ماله: أي أعطاه قطعة منه ليس بالأثيث، وقال ابن عباد: يقال: أطهف له طهفة من ماله: أي أعطاه قطعة منه. قال: وأطهف في كلامه: إذا خفف منه. وقال الفراء: أطهف السقاء: أي استرخى. وقال الجوهري وابن فارس: الطهافة، كالكناسة: الدواية هكذا هو بالدال المهملة والياء التحتية، وفي بعض النسخ الذؤابة.
 ومما يستدرك عليه: يقال: في الأرض طهفة من كلأ: للشيء الرقيق منه. وقال ابن بري: الطهفة: التبنة، وأنشد:
  لعمر أبيك ما مالي بنخـل                      ولا طهف يطير به الغبار والطهف، محركة: الحرز.
 وقد سموا طهفا بالفتح، وطهفا محركة، وطهفا بكسرتين.

### Türkçe

**الطهفة**: bükülüp kıvrılmamış olduğu zaman taze **الجنبة**’nin üst kısımlarıdır; bunu Ebû Hanîfe söylemiştir. **الصحاح**’ta: **الصليان**’ın üst kısımları (denilmiştir).

Ve **الطهف** fetha ile; bunu el-Ferrâ güvenilirlerden işitme yoluyla nakletmiştir; harekeli olarak da Ebû Hanîfe, bilgi sahibi bazı bedevîlerden nakletmiştir. el-Ferrâ dedi: “Ben ikisinin iki lehçe olduğunu sanıyorum.” Ebû Hanîfe dedi: “Yaprağı olmayan, incecik, zayıf bir ottur.” Rebîa’dan bir bedevî —hâ’yı harekeli yaptı— dedi: “Onun, kıtlıkta yenilen, zayıf, ince bir tanesi vardır.” Ebû Hanîfe dedi: “O bir otlaktır; ve onun, bir yerde toplandığı zaman kırmızılığı görünen, ayrıldığı zaman gizlenen kırmızı bir meyvesi vardır.” el-Ferrâ dedi: “O, kıtlıkta ekmek yapılan bir şeydir; bir tanesi **طهفة**’dir.” Bunlardan başkası dedi: “**الطهف**: otlak gibidir; onun başakları ve **الدخن** yaprağı gibi yaprakları vardır; ve çok ince, çok uzun, kırmızı bir tanesi vardır.” İbnü’l-A‘râbî dedi: “**الطهف**: **الذرة**’dir; ve o, **الطريفة** sanki gibi bir ağaçtır; ancak dağların yarıklarının düzlüğünde biter.” Başkası dedi: “O, bir dalı olan ve yaprağı sanki **القصب** yaprağı gibi olan Hicazlı bir ottur; bitiş yeri çöl ve yerin sırtlarıdır; meyvesi de kılıflar içinde tanedir.”

**وطهفة بن أبي زهير النهدي**: sahâbîdir, Allah ondan razı olsun; onun bir heyet gelişi vardır; ve o, beliğ bir hatip idi.

**وطهفة بن قيس الغفاري**: o da sahâbîdir; ve **ط ق ف**’te zikredilmiştir ve ondaki ihtilaf geçti.

**وزبدة طهفة**: el-Ferrâ’dan (naklen) gevşek/sarkık (olan).

**والطهفة** kesra ile: her şeyden bir parçadır.

**والطهاف**, **سحاب** gibi: buluttan yüksek olan (kısım); bunu el-Cevherî nakletmiştir.

**وأطهف الصليان**: güzel bir bitişle bitti.

Ebû Hanîfe dedi: “Denilir ki: **أطهف** bu kimseye, onun malından bir **طهفة**: yani ondan bir parça verdi; sık/yoğun (mal)dan değildir.” İbn Abbâd dedi: “Denilir ki: ona, malından bir **طهفة** **أطهف**: yani ondan bir parça verdi.” Dedi: “Ve sözünde **أطهف** etti: ondan hafiflettiği zaman.” el-Ferrâ dedi: “**أطهف السقاء**: yani gevşedi/sarktı.” el-Cevherî ve İbn Fâris dedi: “**الطهافة**, **الكناسة** gibi: hokka; işte böyledir; **الدال**’ı ihmal edilmiş ve alttaki **الياء** iledir; bazı nüshalarda **الذؤابة**.”

Ve ona ilâve olarak: denilir ki: “Yerde ottan bir **طهفة** vardır”: onun ince olan şeyine (denir). İbn Berrî dedi: “**الطهفة**: saman kırıntısıdır (**التبنة**).” Ve şu beyiti okudu:

لعمر أبيك ما مالي بنخـل
ولا طهف يطير به الغبار

Ve **الطهف**, harekeli: sığınak/korunak (**الحرز**).

Ve fetha ile **طهفا**, harekeli **طهفا**, ve iki kesra ile **طهفا** diye adlandırmışlardır.
