# طهو (ط-ه-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%87%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - ه - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الهاء والطاء و و ا ي ء معهما
ط ه و، و ه ط، ه ي ط مستعملات طهو: الطَّهْوُ: عِلاجُ اللَّحْمِ بالشَّيِّ والطَّبخ. والطّاهي: الطّبّاخ يَطْهُوهُ ويَطْهاهُ، والجميع: الطُّهاة.
وقيلَ لأبي هُريرة: أنت سمعته من رسول الله صلى الله عليه و على آله وسلّم? قال: فما طَهْوي إذن، أي: فما عملي إن لم أُحْكِمْ هذه الرّواية عنه كإحكام الطّاهي للطّعام.
طُهَيَّة: حيّ من العرب، النِّسبةُ إليه: طُهْويّ، وكان في القياس: طُهَوِيٌّ، فصُغّر فقيل: طُهَيَّة، وبلغنا أَنّ الأسم كان طَهْوَة فصارت النِّسبة بإسكان الهاء، وضمّ الطّاء.
والطَّهَيان: البَرّادة.
وهط: الوَهْطُ: المكانُ المَطْمَئنّ المُسْتَوي يَنْبُتُ به العِضاهُ، والسَّمُر والطَّلْح والعُرْفُط والسَّلَم وهي: الوِهاط.
والوَهْط: الوَهْنُ يُقال: رَمَى طائراً فأَوْهَطَهُ وأَوْهَطَ جَناحَه، وقد وَهَطَ يَهِطُ، أي ضعف. قال:
من يأمل الله ومن لا يَخْلُط
بالحلم جهلا يشتكي أو يُوهط
والوَهْطْ: ضيعة عمرو بن العاص كانت له بالطّائف.
هيط: يُقال: ما زال بينهم الهياط والمياط، وما زال يَهِيطُ مرّةً ويَميطُ أُخْرَى حتى فعل كذا وكذا. يريد بالهِياط: الدُّنُوُّ، والمِياط: التَّباعُدُ. والهِيِاطُ أُمِيتَ تصريفه إلاّ مع المياط في هذه الحال.

##### Türkçe

باب **الهاء** و**الطاء** و**و** و**ا** و**ي** ء معهما
**ط ه و**، **و ه ط**، **ه ي ط** kullanımdadır. **طهو**: **الطَّهْوُ**: etin kızartma ve pişirme ile tedavisi (işlenmesi). **الطّاهي**: aşçı; onu **يَطْهُوهُ** ve **يَطْهاهُ** (pişirir); hepsi: **الطُّهاة**.

Ebû Hureyre’ye denildi: Sen onu Allah’ın Elçisi’nden -Allah ona ve âline salât ve selâm etsin- işittin mi? Dedi: O hâlde benim **طَهْوي**’m nedir? Yani: Bu rivayeti ondan, aşçının yemeği sağlam yapması gibi sağlam yapmazsam benim işim nedir?

**طُهَيَّة**: Araplardan bir kabile; ona nisbet: **طُهْويّ**; kıyasta **طُهَوِيٌّ** idi; küçültüldü de **طُهَيَّة** denildi. Bize ulaştı ki ad **طَهْوَة** idi; sonra nisbet, **الهاء**’yı sükûnlu kılmak ve **الطّاء**’yı dammeli yapmakla oldu.

**الطَّهَيان**: törpü.

**وهط**: **الوَهْطُ**: düz, alçak (çukur) yer; onda **العِضاهُ** biter; ve **السَّمُر** ve **الطَّلْح** ve **العُرْفُط** ve **السَّلَم**; bunlar: **الوِهاط**’tır.

**الوَهْط**: zayıflık; denilir: Bir kuş attı da onu **فأَوْهَطَهُ** ve kanadını **وأَوْهَطَ جَناحَه**; ve **وَهَطَ يَهِطُ**, yani zayıfladı. Dedi ki:
Allah’ı uman ve karıştırmayan kimse
hilm ile cehli; şikâyet eder yahut **يُوهط**.

**الوَهْطْ**: Amr b. el-Âs’ın Tâif’te kendisine ait olan çiftliği.

**هيط**: denilir: Aralarında **الهياط** ve **المياط** eksik olmadı; ve bir kere **يَهِيطُ**, başka bir kere **يَميطُ** olmaya devam etti, ta ki şöyle şöyle yaptı. **الهِياط** ile yakınlaşmayı, **المِياط** ile uzaklaşmayı ister. **الهِيِاطُ**’un çekimi, bu hâlde **المياط** ile birlikte olmaktan başka öldürülmüştür (kullanımdan düşmüştür).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D9%88/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ط ه و
طهوت اللحم‏:‏ طبخته وهو طاه من الطهاة وهي طاهية من الطواهي‏.‏
قال امرؤ القيس الكندي‏:‏ وظل طهاة اللحم من بين منضج صفيف شواء أو قدير معجل وقال عمر بن أبي ربيعة‏:‏ ويوم كتنور الطواهي سجرنه وألقين فيه الجزل حتى تضرما ومن المجاز‏:‏ أمر مطهو‏:‏ محكم منضج‏.‏
ومنه قول أبي هريرة حين قيل له‏:‏ أنت سمعت هذا من رسول الله: فما طَهْوي إذًا؟

##### Türkçe

ط ه و
**طهوت اللحم**: Onu pişirdim; o, **طاه**dır; (çoğulu) **الطهاة**dır; o (kadın) **طاهية**dir; (çoğulu) **الطواهي**dir.‏
Kindeli İmru’ul-Kays dedi ki: Et pişiricileri, aralarında; olgunlaştıran (ateş üzerinde) şiş kebap yahut acele (pişen) tencere (yemeği) bulunan (kimseler) olarak gölgede kaldı. Ömer b. Ebî Rebîa dedi ki: Ve bir gün, **الطواهي** fırını gibi onu tutuşturdular; ve içine iri odunu attılar, ta ki alevlenip tutuştu.‏ Ve mecazdan: **أمر مطهو**: sağlamlaştırılmış, olgunlaştırılmıştır.‏
Ve ondan, Ebû Hureyre’nin, kendisine “Sen bunu Resûlullah’tan işittin” denildiği vakit sözü: “Öyleyse benim **طَهْوي**(m) nedir?”

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D9%88/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ط ه و * * الطَّهْوُ * طبخ اللحم وبابه عدا ويطهاه * طَهْياً * لغة أيضا وفي الحديث ﴿فما * طهْوِي * إذن﴾ أي فما عملي إن لم أُحكِم ذلك و * الطَّاهِي * الطباخ

##### Türkçe

* ط ه و * * **الطَّهْوُ** * etin pişirilmesidir; bâbı **عدا**’dır; onu **يطهاه** **طَهْياً** (diye) (söyler); dilde ayrıca (böyledir). Hadiste: ﴿öyleyse benim **طهْوِي** nedir?﴾ yani: eğer bunu sağlam yapmazsam benim işim nedir? ve **الطَّاهِي**: aşçı.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و *!طَهَا اللَّحْمَ *!يَطْهُوهُ *!ويَطْهاهُ ) ، مِن حَدِّ دَعا وسَعَى ، ( *!طَهْواً ) ، بالفتْحِ ، ( *!وطُهُوّاً ) ، كعُلُوَ ، ( *!وطُهِيّاً ) ، كعُتِيَ ،

( *!وطَهايَةً ) ؛ ظاهِرُه أنَّه بالفَتْح وضَبَطَه في المُحْكم بالكَسْر ؛ ( عالَجَهُ بالطَّبْخِ أو الشَّيِّ ) .
*!والطَّهْوُ أَيْضاً : الخَبْزُ .
( *!والطَّاهِي : الطَّبَّاخُ والشَّوَّاءُ والخبَّازُ .
( و ) قيلَ : ( كلُّ مُعالِجٍ لطَعامٍ ) أَو غيرِهِ مُصْلِحٍ له طاهِيٌّ ؛ ( ج *!طُهَاةٌ *!وطُهِيٌّ ) ، كعُتِيَ .
( *!والطَّهْوُ : العَمَلُ ) ومنه الحديثُ : ( قيلَ لأبي هُرَيْرَةَ : أَأَنْتَ سَمِعْتَ هذا مِن رسُولِ الله صلى الله عليه وسلم فقالَ : وما كان *!طَهْوِي ) ، أَي وما كَانَ عَمَلي ؟ قالَ أَبو عبيدٍ : الرِّوايَةُ أَنا ما *!طَهْوِي ؛ قالَ : وهذا مَثَلٌ ضَرَبَه في إحْكامِه للحدِيثِ وإتْقانِه إيَّاهُ *!كالطَّاهِي المُجِيدِ والمُنْضِجِ لطعامِه ، يقولُ : فما كانَ عَمَلِي إن كنتُ لم أُحْكِمْ هذه الرِّوايةِ التي رَوَيْتها كإحْكام *!الطَّاهِي للطَّعام .
( *!والطُّهاوَةُ ، بالضَّمِّ : الجِلْدَةُ الرَّقيقَةُ ) التي ( فَوْقَ اللَّبَنِ أَو الدَّمِ ) ؛ نقلَهُ ابنُ سِيدَه .
( *!وطُهَيَّةُ ، كسُمَيَّة : قَبيلَةٌ ) مِن تِميمٍ نُسِبُوا إلى *!طُهَيَّة بنْت عبشمس بنِ سعدِ بنِ زيْدِ مَنَاةَ بنِ تَمِيمٍ ، وهي أُمُّ عَوْفٍ وأَبي سَوْدٍ رَبِيعَةَ وحَنَشٍ ويقالُ خُنَيْس ، بَني مالِكِ بنِ حَنْظَلَةَ بنِ مالِكِ بنِ تمِيم ؛ قالَ جريرٌ :
أَثَعْلَبَة الفَوارِسِ أَو رِياحاً
عَدَلْتَ بهم *!طُهَيَّةَ والخِشابا ؟

( والنِّسْبَةُ *!طُهْوِيٌّ ، بالضَّمِّ ) ساكِنَة الهاءِ ، نقَلَهُ الجوهريُّ وهو قَوْلُ سِيْبَوَيْه ؛ ( والفَتْح ) ، نقلَهُ الكِسائي كأَنَّه جَعَلَ الأَصْلَ *!طَهْوَةَ ؛ ( وتُفْتَحُ هاؤهما ) ، أَي مع ضمِّ الطَّاءِ وفَتْحِها ، فهي أَرْبَعَةُ أوْجُهٍ ؛ الموافِقُ للقِياسِ منها ضمّ الطَّاءِ وفَتْح الهاءِ .
( *!والطَّها ) : مِثْلُ ( الطَّخا ، ) هكذا في النُّسخِ بالقَصْرِ فيهما ، والصَّوابُ أنَّهما مَمْدُودَانِ .
قالَ الجوهريُّ : *!الطَّهاءُ ، مَمْدودٌ ، لُغَةٌ في الطَّخاءِ ، وهو السَّحابُ المُرْتِفَعُ .
( *!وطَها ) الرَّجُلُ *!طَهْواً : ( ذَهَبَ في الأرضِ ) مُنْتَشِراً مِثْل طَحا ؛ وأنْشَدَ الجوْهري :
*!طَها هِذْرِيانٌ قَلَّ تَغْمِيضُ عَيْنهِ
على دُبَّة مثل الخَنِيف المُرَعْبَلِ ( *!والطُهَى ، كَهُدًى : الذَّنَبُ ) ؛ هكذا هو بتَحْريكِ نونِ الذَّنَب في النسخِ وهو غَلَطٌ ، والصَّوابُ تَسْكِينُها ، كما هو نَصُّ التَّهْذيبِ ، وعليه حَمَلَ بعضٌ حديثَ أَبي هُرَيْرَةَ : وما *!طَهْوِي ، أَي ما ذَنْبي ، وإنَّما قالَهُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم
( و ) الطُّهَى : ( الطَّبِيخُ ) ؛ عن ابنِ الأعْرابي ؛ ونقلَهُ الأزْهريُّ .
( و ) *!الطَّهَى ، ( كعَلَى : دُقاقُ التِّبْنِ ) وحِطامُه .
*!والطَّهَيانُ ، محرَّكةً : قُلَّةُ الجَبَلِ .
( و ) أَيْضاً : ( جَبَلٌ ) بعَيْنِه باليَمَنِ ؛ عن نَصْر .
( و ) *!الطَّهَيانُ : ( البُرادَةُ ) ، بالتَّشْديدِ ؛ وبكلِّ هذه المعاني فُسِّر قوْلُ الأَحْولِ الكِنْدِيّ .
فليْتَ لنا من ماءِ زَمْزَمَ شَرْبةً
مُبَرَّدَةً باتَتْ على *!الطَّهيانِ

( *!وأَطْهَى ) الرَّجُلُ : ( حَذَقَ في صِناعَتِهِ ) ؛ نقلَهُ الأزْهري .
( وما أَدْرِي أَيُّ *!الطَّهْياءِ هو ) وأَيُّ الضَّحْياءِ هو : أَي ( أَيُّ النَّاسِ ) هو ؛ نقلَهُ الأَزْهريُّ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!طَهَتِ الإِبِلُ *!تَطْهى *!طَهْواً *!وطُهُوّاً : انْتَشَرَتْ فذَهَبَتْ في الأرضِ ؛ وأَنْشَدَ الجوهريُّ للأعْشى :
فَلَسْنَا لبَاغِي المُهْمَلاتِ بِقِدْفَةٍ
إذا ماطَهَا باللَّيْلِ مُنْتَشِراتُهاقالَ : ويبعد أن يقالَ إنَّه مِن ماطَ يَمِيطُ .
وما على السَّماءِ *!طَهاةٌ : أَي قَزَعةٌ .
*!والطُّهْيُ ، بالضَّمِّ : الاسْمُ مِن طَهَا اللَّحْم .
*!وطَهَى في الأَرضِ *!طَهْياً : مِثْل *!طَهَا *!طَهْواً .
*!والطَّهْيُ : الغَيْمُ الرَّقيقُ ، والذَّنْبُ ، وقد *!طَهَى *!طَهْياً : أَذْنَبَ .
ولَيْلٌ*!طاهٍ : مُظْلِمٌ .
وامْرأَةٌ *!طاهِيَةٌ مِن الطَّواهِي .
وأَمْرٌ *!مَطْهوٌّ : مُحْكَمٌ مُنْضَجٌ ؛ وهو مجازٌ .
*!وطَهَويةُ ، محرَّكةً : قرْيةٌ بمِصْرَ مِن المنوفية .
وفي النَّوادِرِ : سَمِعْتُ *!طَهْيَهُم ودَغْيَهُم وطَغْيَهُم ، أَي صَوْتَهم .
ويقالُ : فلانٌ في *!طَهْيٍ ونَهْيٍ .
*!وطَها *!طَهْواً : وَثَبَ ؛ عن ابنِ الأعْرابي ؛ وقولُ أَبي النَّجْمِ :
مَدَّ لنا في عمْرِه رَبُّ *!طَهَا أَرادَ : رَبُّ السُّورَة .

##### Türkçe

: ( ve **طَهَا اللَّحْمَ** **يَطْهُوهُ** **ويَطْهاهُ** ) ، **دَعا** ve **سَعَى**’nın sınırından (vezninden), ( **طَهْواً** ) ، fetha ile ، ( **وطُهُوّاً** ) ، **عُلُوَ** gibi ، ( **وطُهِيّاً** ) ، **عُتِيَ** gibi ،

( **وطَهايَةً** ) ؛ zahiri, onun fetha ile olduğudur; onu **المُحْكم**’de kesra ile ضبط etti; ( onu pişirme veya kızartma ile işledi ) .
**والطَّهْوُ** ayrıca: ekmek pişirmektir.
( **والطَّاهِي** : aşçı, kebapçı ve ekmekçidir.
( ve ) denildi: ( her yemek işleyeni ) yahut ondan başkasını ıslah edeni, ona **طاهِيٌّ**’dir; ( çoğulu **طُهَاةٌ** ve **طُهِيٌّ** ) ، **عُتِيَ** gibi.
( **والطَّهْوُ** : iştir ) ve ondan hadis: ( Ebû Hureyre’ye denildi: Sen bunu Allah’ın Resûlü صلى الله عليه وسلم’den mi işittin? dedi ki: ve benim **طَهْوِي** ne idi ) ، yani: benim işim ne idi? Ebû Ubeyd dedi: rivayet “benim **طَهْوِي** ne idi”dir; dedi: bu, hadisi sağlamlaştırmasında ve onu itkan etmesinde vurduğu bir misaldir; **الطَّاهِي**’nin yemeğini iyi yapan ve olgunlaştıran (kimse) gibi; diyor ki: eğer rivayet ettiğim bu rivayeti, **الطَّاهِي**’nin yemeği sağlamlaştırması gibi sağlamlaştırmadıysam benim işim ne idi?
( **والطُّهاوَةُ** ، damme ile: ince deridir ) ki ( sütün veya kanın üstündedir ) ؛ onu İbn Sîde nakletti.
( **وطُهَيَّةُ** ، **سُمَيَّة** gibi: bir kabiledir ) Temîm’den; **طُهَيَّة** bint Abşems b. Sa‘d b. Zeyd Menât b. Temîm’e nisbet edildiler; o, Avf’ın ve Ebû Sevd Rebîa’nın ve Haneş’in annesidir; ve Huneys denilir; Mâlik b. Hanzala b. Mâlik b. Temîm oğulları; Cerîr dedi:
Atha‘lebe el-fâris mi yoksa Riyâh mı
onlarla **طُهَيَّةَ**’yi ve odunları mı denk tuttun?

( nisbe **طُهْوِيٌّ**’dir, damme ile ) hâ’sı sâkin olarak; onu Cevherî nakletti ve bu Sîbeveyh’in sözüdür; ( ve fetha ) onu Kisâî nakletti; sanki aslı **طَهْوَةَ** kılmış gibidir; ( ikisinin hâ’sı fetha edilir ) yani tâ’nın dammesiyle ve fethasıyla birlikte; böylece dört vecih olur; kıyasa uygun olanı, tâ’nın dammesi ve hâ’nın fethasıdır.
( **والطَّها** ) : ( **الطَّخا** ) gibidir; nüshalarda ikisinde de kısaltma ile böyledir; doğru olan, ikisinin de medli olmasıdır.
Cevherî dedi: **الطَّهاءُ** medlidir; **الطَّخاءِ**’da bir lugattır; o, yüksek buluttur.
( **وطَها** ) adam **طَهْواً**: ( yeryüzünde gitti ) yayılmış olarak, **طَحا** gibi; Cevherî inşad etti:
**طَها** hezeryân, gözünü az yumup kapar
korkutulmuş, seyreltilmiş **الخَنِيف** gibi bir ayı üzerine
( **والطُهَى** ، **هُدًى** gibi: kuyruktur )؛ nüshalarda kuyruğun nûnunu harekeli olarak böyledir ve bu yanlıştır; doğru olan, onu sükûnlamaktır; **التَّهْذيب**’in nassı böyledir; ve buna göre bazıları Ebû Hureyre hadisini حمل etti: ve benim **طَهْوِي** ne idi, yani benim günahım ne idi; onu ancak Peygamber صلى الله عليه وسلم söyledi.
( ve ) **الطُّهَى**: ( pişmiş yemek )tir; İbnü’l-A‘râbî’den; Ezherî onu nakletti.
( ve ) **الطَّهَى** ، ( **عَلَى** gibi: samanın ufağıdır ) ve kırıntısıdır.
**والطَّهَيانُ** ، harekeli olarak: dağın tepesidir.
( ve ) ayrıca: ( bizzat bir dağdır ) Yemen’de; Nasr’dan.
( ve ) **الطَّهَيانُ**: ( talaştır ) ، teşdîd ile; ve bu mânaların hepsiyle el-Ahvel el-Kindî’nin sözü tefsir edildi:
Keşke bize Zemzem suyundan bir yudum
soğutulmuş, **الطَّهيانِ** üzerinde geceleyip kalmış

( **وأَطْهَى** ) adam: ( sanatında maharet kazandı ) ؛ Ezherî onu nakletti.
( Ben bilmiyorum, hangisi **الطَّهْياءِ**’dır o ) ve hangisi **الضَّحْياءِ**’dır o: yani ( hangi insan )dır o; Ezherî onu nakletti.
Ve ondan üzerine istidrâk olunan şeyler:
**طَهَتِ الإِبِلُ** **تَطْهى** **طَهْواً** **وطُهُوّاً**: yayıldı da yeryüzünde gitti; Cevherî A‘şâ’ya ait olarak inşad etti:
Biz, ihmâl edilmişleri arayan için bir **قِدْفَة** ile değiliz
geceleyin **ماطَهَا** olduğunda, onun yayılmışları
dedi ki: bunun **ماطَ يَمِيطُ**’tan olduğu söylenmesi uzak olur.
Gökte **طَهاةٌ** yoktur: yani parça parça bulut.
**والطُّهْيُ** , damme ile: **طَهَا اللَّحْم**’dan isimdir.
**وطَهَى في الأَرضِ** **طَهْياً**: **طَهَا** **طَهْواً** gibidir.
**والطَّهْيُ**: ince buluttur, ve kuyruktur; ve **طَهَى** **طَهْياً**: kuyruklu oldu (günah işledi).
**ولَيْلٌ طاهٍ**: karanlıktır.
Ve bir kadın **طاهِيَةٌ**: **الطَّواهِي**’dendir.
Ve bir iş **مَطْهوٌّ**: sağlamlaştırılmış, olgunlaştırılmıştır; bu mecazdır.
**وطَهَويةُ** ، harekeli olarak: Mısır’da Menûfiyye’den bir köydür.
**النَّوادِر**’de: **طَهْيَهُم**’u ve **دَغْيَهُم**’u ve **طَغْيَهُم**’u işittim, yani onların sesini.
Ve denilir: filan, **طَهْيٍ** ve **نَهْيٍ** içindedir.
**وطَها** **طَهْواً**: sıçradı; İbnü’l-A‘râbî’den; ve Ebû’n-Necm’in sözü:
Rabbimiz, ömründe bize **طَهَا**’yı uzattı
murad etti: sûrenin Rabbi.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

طهو and طهى

طَهَا
1 طَهَا ذ , aor. يَطْهُو and يَطْهَى, inf. n. طَهْوٌ (S, K) and طُهُوٌّ (K) and طَهْىٌ, (S, [so in both of my copies,]) or طُهِىٌّ, (K,) and طَهَايَةٌ, thus app. accord. to the K, [and thus in my MS. copy and in the CK,) but in the M with kesr [i. e. طِهَايَةٌ], (TA,) He cooked flesh-meat in the manner termed طَبْخ [meaning by boiling or stewing or the like], (S, K,) or by roasting or broiling or frying: (K:) and [he made, or kneaded and baked, bread; for] الطَّهْوُ signifies also الخَبْرُ. (TA.) ― -b2- [And hence, (assumed tropical:) He performed, or executed, an affair firmly, soundly, or thoroughly; and matured it: see the pass. part. n., below; and see also طَهْوٌ.] -A2- And طَهَا, (S, K,) inf. n. طَهْوٌ, (TA,) said of a man, (S,) He went away into the country, or in the land: (S, K:) like طَحَا: (S:) [or] you say, طَهَا فِى الأَرْضِ, inf. n. طَهْوٌ; and طَهَى فِى الأَرْضِ, inf. n. طَهْىٌ: both signify the same. (TA.) And in like manner, طَهَتِ الاـِبِلُ, (S, TA,) aor. تَطْهَى, inf. n. طَهْوٌ and طُهُوٌّ, (TA,) The camels went away into the country, or in the land, (S, TA,) having become scattered, or dispersed: (TA:) or went away at random into the country, or in the land. (Ham p. 12.) ― -b2- And طَهَا, inf. n. طَهْوٌ, He leaped. (IAar, TA.) -A3- And طَهَى, inf. n. طَهْىٌ, He committed a sin, crime, fault, or misdemeanour. (TA. [See also طُهًى.])

اطهى
4 اطهى ذ He was, or became, skilled in his work, art, or craft. (Az, K.)

طَهَا
طَهَا ذ is used by Abu-n-Nejm for طٰهٰ meaning the Chapter of the Kur-لn [thus called, because commencing with these two letters, namely, the 20th,] in his saying,
مَدَّ لَنَا فِى عُمْرِهِ رَبُّ طَهَا
[May the Lord of طٰهٰ lengthen for us his life]. (TA.) [See art. طه.]

طَهْوٌ
طَهْوٌ ذ [The cooking of flesh-meat: see 1, first sentence. ― -b2- And hence,] (assumed tropical:) A deed, or a performance. (S, K, TA.) Thus in a trad., (S, TA,) in which it is related that it was said to Aboo-Hureyreh, “ Didst thou hear this from the Apostle of God? ” and he replied وَمَا كَانَ طَهْوِى i. e. (assumed tropical:) And what was my deed, or performance? or, accord. to A 'Obeyd, أَنَا مَا طَهْوِى [I, what is my deed, or performance?] (TA) or فَمَا طَهْوِى What then is my deed, or performance, (S,) if I have not made that relation to be soundly, or well, performed, (S, * TA,) like as the cook does the cooking of food? (TA.) See also طُهًى.

طَهْىٌ
طَهْىٌ ذ : see طُهًى. -A2- Also Thin clouds. (TA.) [See also طَهَآءٌ.] -A3- And it is said in the “ Nawلdir ” that سَمِعْتُ طَهْيَهُمٌ, as also دَغْيَهُمْ and طَغْيَهُمْ, means I heard their sound, or voice: [or their sounds, or voices:] and one says, فلان فى طهى ونهى [app. فى طَهْىٍ وَنَهْىِ, as though meaning Such a one is engaged in clamour and prohibition]. (TA.)

طَهًى
طَهًى ذ Broken bits of straw. (K, TA.)

طُهًى
طُهًى ذ Cooked flesh-meat. (IAar, K.) [It is said in one place in the TA that الطُهى, with damm, (as though it were الطُّهْىُ, but I suppose الطُّهَى to be meant,) is the subst. from طَهَا اللَّحْمَ.] -A2- Also A sin, crime, fault, misdemeanour, or misdeed; syn. ذَنْبٌ; (K, TA; [in some copies of the K, الذَّنَبُ is put (erroneously, as is said in the TA,) in the place of الذَّنْبُ; and in the CK, الذِّئْبُ;]) as also ↓ طَهْىٌ: and ↓ مَا طَهْوِى in the trad. of Aboo-Hureyreh [mentioned above] is expl. by some as meaning مَا ذَنْبِى [What is my fault?]. (TA.)

طَهَآءٌ
طَهَآءٌ ذ , (S, K, TA,) with the lengthened ا, (S, TA,) is like طَخَآءٌ; (K, TA; [in some copies of the K, each of these is erroneously written with the shortened ا, without ء;]) i. e. it is a dial. var. of the latter word, signifying High, or elevated, clouds: (S, TA:) or thin clouds: (Ham p. 12: [see also طَهْىٌ:]) [and طَهَآءَةٌ is the n. un.:] one says, مَا فِى السَّمَآءِ طَهَآءَةٌ, meaning There is not in the sky a portion of cloud. (S.)

طُهَاوَةٌ
طُهَاوَةٌ ذ The thin skin that is upon milk or blood. (ISd, K.)

مَا أَدْرِى أَىُّ الطَّهْيَآءِ هُوَ
مَا أَدْرِى أَىُّ الطَّهْيَآءِ هُوَ ذ means I know not what one of mankind, or of the people, he is: (K, TA:) like اىّ الضَّحْيَآءِ: mentioned by Az. (TA.)

طَهَيَانٌ
طَهَيَانٌ ذ The top of a mountain. (K.) ― -b2- And A بَرَّادَة [meaning a stand, or shelf, upon which vessels of porous earth, containing water, are placed, in order that the water may become cool]. (K, TA. [In the CK, erroneously, بُرادَة: as is said in the TA, and shown by what here follows, it is with teshdeed; and it is written in my MS. copy of the K بَرَّادَة.]) ― -b3- In the saying of ElAhwal El-Kindee,
فَلَيْتَ لَنَا مِنْ مَآءِ زَمْزَمَ شَرْبَةً
مُبَرَّدَةً بَاتَتْ عَلَى الطَّهَيَانِ
[And would that there were for us, of the water of Zemzem, a cooled draught that had passed the night upon the طَهَيَان], it has been expl. as having the former of these meaning, and as having the second thereof, and as meaning a certain mountain in El-Yemen. (TA.)

طَاهٍ
طَاهٍ ذ A cook; (S, K;) a roaster, broiler, or fryer: and a maker, or kneader and baker, of bread: (K:) and, (K, TA,) as some say, (TA,) any dresser, or preparer, of food, (K, TA,) &c., who qualifies it well, rightly, or properly: (TA:) pl. طُهَاةٌ and طُهِىٌّ: (K, TA: [in the CK the latter is written طُهًى, which is evidently wrong; whereas طُهِىٌّ is agreeable with analogy, being originally طُهُوْىٌ:]) the fem. is طَاهِيَةٌ, and its pl. is طَوَاهٍ. (TA.) -A2- لَيْلٌ طَاهٍ A dark night. (TA.)

أَمْرٌ مَطْهُوٌّ
أَمْرٌ مَطْهُوٌّ ذ (tropical:) An affair performed, or executed, firmly, soundly, or thoroughly; and matured. (TA.)

##### Türkçe

طهو and طهى

**طَهَا**
1 **طَهَا** ذ , muzari‘ı **يَطْهُو** ve **يَطْهَى**, mastarı **طَهْوٌ** (S, K) ve **طُهُوٌّ** (K) ve **طَهْىٌ**, (S, [iki nüshamın ikisinde de böyle,]) yahut **طُهِىٌّ**, (K,) ve **طَهَايَةٌ**, böylece görünüşe göre K’ye göre, [ve böylece yazma nüshamda ve CK’de,) fakat M’de kesra ile [yani **طِهَايَةٌ**], (TA,) O, eti **طَبْخ** denilen tarz üzere pişirdi [kaynatma yahut yahni etme yahut benzeri mânâ ile], (S, K,) yahut kızartarak yahut közleyerek yahut tavada kızartarak: (K:) ve **الطَّهْوُ** ayrıca **الخَبْرُ** mânâsına da gelir. (TA.) ― -b2- [Ve bundan dolayı, (mecazen farz olunan:) O, bir işi sağlamca, sıhhatlice yahut bütünüyle yaptı, yahut icra etti; ve onu olgunlaştırdı: aşağıda ism-i mef‘ûle bak; ve ayrıca **طَهْوٌ**’a da bak.] -A2- Ve **طَهَا**, (S, K,) mastarı **طَهْوٌ**, (TA,) bir adam hakkında söylenir, (S,) O, kır’a, yahut araziye gitti: (S, K:) **طَحَا** gibi: (S:) [yahut] sen dersin ki, **طَهَا فِى الأَرْضِ**, mastarı **طَهْوٌ**; ve **طَهَى فِى الأَرْضِ**, mastarı **طَهْىٌ**: ikisi de aynı mânâya gelir. (TA.) Ve aynı şekilde, **طَهَتِ الاـِبِلُ**, (S, TA,) muzari‘ı **تَطْهَى**, mastarı **طَهْوٌ** ve **طُهُوٌّ**, (TA,) Develer kır’a, yahut araziye gitti, (S, TA,) dağılmış yahut saçılmış olarak: (TA:) yahut kır’a, yahut araziye rastgele gitti. (Ham s. 12.) ― -b2- Ve **طَهَا**, mastarı **طَهْوٌ**, O sıçradı. (IAar, TA.) -A3- Ve **طَهَى**, mastarı **طَهْىٌ**, O bir günah, suç, kusur yahut kabahat işledi. (TA. [Ayrıca **طُهًى**’a da bak.])

**اطهى**
4 **اطهى** ذ O, işinde, sanatında yahut zanaatında mahir oldu, yahut mahir hâle geldi. (Az, K.)

**طَهَا**
**طَهَا** ذ, Ebu’n-Necm tarafından **طٰهٰ** yerine kullanılır; Kur’ân’ın sûresi [böyle adlandırılmıştır; çünkü bu iki harfle, yani 20’nci (sûre), başlar]; şu sözünde:
مَدَّ لَنَا فِى عُمْرِهِ رَبُّ طَهَا
[**طٰهٰ**’nın Rabbi, onun ömrünü bizim için uzatsın]. (TA.) [Madde **طه**’ya bak.]

**طَهْوٌ**
**طَهْوٌ** ذ [Etin pişirilmesi: 1’in ilk cümlesine bak. ― -b2- Ve bundan dolayı,] (mecazen farz olunan:) Bir fiil, yahut bir icra. (S, K, TA.) Böylece bir rivayette, (S, TA,) Aboo-Hureyreh’e “Bunu Allah’ın Elçisinden mi işittin?” denildiğinin ve onun da **وَمَا كَانَ طَهْوِى** diye cevap verdiğinin nakledildiği (rivayette); yani (mecazen farz olunan:) “Benim fiilim, yahut icram ne idi?”; yahut A ‘Obeyd’e göre, **أَنَا مَا طَهْوِى** [“Ben, benim fiilim yahut icram nedir?”] (TA) yahut **فَمَا طَهْوِى** “Öyleyse benim fiilim, yahut icram nedir,” (S,) eğer ben o rivayeti sağlamca yahut iyi bir şekilde icra edilmiş kılmadıysam, (S, * TA,) tıpkı aşçının yemeğin pişirilmesini yapması gibi? (TA.) Ayrıca **طُهًى**’a da bak.

**طَهْىٌ**
**طَهْىٌ** ذ : **طُهًى**’a bak. -A2- Ayrıca İnce bulutlar. (TA.) [Ayrıca **طَهَآءٌ**’a da bak.] -A3- Ve “**Nawلdir**”de denilmiştir ki **سَمِعْتُ طَهْيَهُمٌ**, yine **دَغْيَهُمْ** ve **طَغْيَهُمْ** gibi, “Onların sesini yahut avazını işittim” demektir: [yahut onların seslerini yahut avazlarını:] ve denir ki, **فلان فى طهى ونهى** [görünüşe göre **فى طَهْىٍ وَنَهْىِ**, sanki “Falanca gürültü ve yasaklama ile meşguldür” mânâsında]. (TA.)

**طَهًى**
**طَهًى** ذ Kırık saman parçaları. (K, TA.)

**طُهًى**
**طُهًى** ذ Pişmiş et. (IAar, K.) [TA’da bir yerde **الطُهى**, damme ile, (sanki **الطُّهْىُ** imiş gibi, fakat ben **الطُّهَى**’nın kastedildiğini sanıyorum,) **طَهَا اللَّحْمَ**’dan isim olduğu söylenmiştir.] -A2- Ayrıca Bir günah, suç, kusur, kabahat yahut kötü fiil; eş anlamlısı **ذَنْبٌ**; (K, TA; [K’nin bazı nüshalarında **الذَّنَبُ** (TA’da denildiği üzere hatalı olarak) **الذَّنْبُ** yerine konmuştur; CK’de ise **الذِّئْبُ**;]) yine ↓ **طَهْىٌ** da böyledir: ve Aboo-Hureyreh’in [yukarıda zikredilen] rivayetindeki ↓ **مَا طَهْوِى**, bazılarınca **مَا ذَنْبِى** [“Benim kusurum nedir?”] mânâsıyla açıklanmıştır. (TA.)

**طَهَآءٌ**
**طَهَآءٌ** ذ , (S, K, TA,) uzatılmış **ا** ile, (S, TA,) **طَخَآءٌ** gibidir; (K, TA; [K’nin bazı nüshalarında bunların her biri hatalı olarak kısaltılmış **ا** ile, ء’siz yazılmıştır;]) yani o, son sözcüğün lehçe varyantıdır; yüksek yahut yüce bulutlar mânâsına gelir: (S, TA:) yahut ince bulutlar: (Ham s. 12: [ayrıca **طَهْىٌ**’a bak:]) [ve **طَهَآءَةٌ** tekil isimdir:] denir ki, **مَا فِى السَّمَآءِ طَهَآءَةٌ**, “Gökte bir parça bulut yoktur” mânâsında. (S.)

**طُهَاوَةٌ**
**طُهَاوَةٌ** ذ Sütün yahut kanın üzerindeki ince deri. (ISd, K.)

**مَا أَدْرِى أَىُّ الطَّهْيَآءِ هُوَ**
**مَا أَدْرِى أَىُّ الطَّهْيَآءِ هُوَ** ذ “Onun, insanlardan yahut halktan hangisi olduğunu bilmem” demektir: (K, TA:) **اىّ الضَّحْيَآءِ** gibi: Az tarafından zikredilmiştir. (TA.)

**طَهَيَانٌ**
**طَهَيَانٌ** ذ Bir dağın tepesi. (K.) ― -b2- Ve bir **بَرَّادَة** [yani suyun serinlemesi için içine su konulan gözenekli topraktan kapların üzerine konulduğu bir sehpa yahut raf]. (K, TA. [CK’de hatalı olarak **بُرادَة**: TA’da söylendiği ve aşağıda gelenle gösterildiği üzere, şeddelidir; ve K’nin yazma nüshamda **بَرَّادَة** yazılmıştır.]) ― -b3- El-Ahwal El-Kindee’nin şu sözünde,
فَلَيْتَ لَنَا مِنْ مَآءِ زَمْزَمَ شَرْبَةً
مُبَرَّدَةً بَاتَتْ عَلَى الطَّهَيَانِ
[Ve keşke bizim için Zemzem suyundan, **طَهَيَان** üzerinde geceleyip kalmış serinletilmiş bir yudum olsaydı], bunun, bu iki mânânın birincisini taşıdığı şeklinde de, ikincisini taşıdığı şeklinde de, ve Yemen’de belli bir dağ mânâsına geldiği şeklinde de açıklanmıştır. (TA.)

**طَاهٍ**
**طَاهٍ** ذ Bir aşçı; (S, K;) bir kızartıcı, közleyici yahut tavada kızartıcı: ve ekmek yapan, yahut yoğurup pişiren: (K:) ve, (K, TA,) bazılarınca denildiği üzere, (TA,) yemeği iyi, doğru yahut uygun şekilde hazırlayan her türlü yemek hazırlayıcısı, (K, TA,) vb.: (TA:) çoğulu **طُهَاةٌ** ve **طُهِىٌّ**: (K, TA: [CK’de ikincisi **طُهًى** yazılmıştır ki bu açıkça yanlıştır; hâlbuki **طُهِىٌّ** kıyasa uygundur; aslında **طُهُوْىٌ** olduğundan:]) müennesi **طَاهِيَةٌ**’dir ve onun çoğulu **طَوَاهٍ**’dir. (TA.) -A2- **لَيْلٌ طَاهٍ** Karanlık bir gece. (TA.)

**أَمْرٌ مَطْهُوٌّ**
**أَمْرٌ مَطْهُوٌّ** ذ (mecazen:) Sağlamca, sıhhatlice yahut bütünüyle yapılmış yahut icra edilmiş bir iş; ve olgunlaştırılmış. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

طَهَا
طَهَا A ,  U ( n. ac. طَهْو 1 ,  طُهُوّ 27 ,  طُهِيّ ),
a.  Cooked: roasted; boiled, stewed.

b.  U ( n. ac. طَهْو 1 ) [ Fī ], Travelled in.

##### Türkçe

طَهَا
طَهَا A, U (mastarı: **طَهْو** 1, **طُهُوّ** 27, **طُهِيّ**),
a. Pişirdi: kızarttı; haşladı, yahni yaptı.

b. U (mastarı: **طَهْو** 1) [**فِي**], içinde yolculuk etti.
