# طوح — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D8%AD/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%88%D8%AD/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طوح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D8%AD.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: طوح

طَاحَ
1 طَاحَ ذ , (S, A, L, K,) aor. يَطُوحُ and يَطِيحُ, (S, L, K,) inf. n. of the former طَوْحٌ, and of the latter طَيْحٌ, (L,) He, or it, perished, or came to nought; (S, A, K;) as also ↓ تطوّح: (A:) or was, or became, at the point of perishing: (K:) and he, or it, (i. e. anything, TA,) went away; passed away; (K, TA;) came to nought. (TA.) ― -b2- And (as some say, TA) He, or it, fell; (S, A, K;) and so ↓ تطوّح, as in the phrase تطوّح فِى البِئْرِ [It fell into the well], said of a bucket. (TA.) ― -b3- And He lost his way, syn. تَاهَ, (S, A, K,) in the land, (S, K,) or in the desert; as also ↓ تطّوح and ↓ تطيّح. (TA.) And, said of an arrow, It missed its aim. (Har p. 126.) -A2- And أَيْنَ طِيحَ بِكَ Whither hast thou been taken, or carried, away? (A.) And طاح بِهِ فَرَسُهُ His horse went away with him [or carried him away] like an arrow. (A.) And مَا كَانَتْ اـِلَّا مَزْحَةً طَاحَ بِهَا لِسَانِى [It was nought but a jest, or joke, which my tongue hastily uttered, or which my tongue let full]. (A.) ― -b2- See also the next paragraph.

طوّحهُ
2 طوّحهُ ذ He caused him, or it, to perish, or come to nought; as also طوّح بِهِ, (A,) and طيّحهُ; (A, and K in art. طيح;) and ↓ اطاحهُ/ signifies the same, (IAar, K,) said of a thing, (K,) or of property, (IAar, and K in art. طيح,) as is also طوّحهُ, (IAar,) and he made it pass away. (K.) And He sent him to a land from which he should not return. (K.) And طوّح بِثَوْبِهِ He cast his garment [app. meaning himself (see a verse of Esh-Shemmلkh, or of Leylà, cited voce ثوب)] into a place of destruction; as also طيّح به. (L, and K in art. طيح.) And ↓ طَوَّحَتْهُ الطّوَائِحُ i. q. قَذَفَتْهُ القَوَاذِفُ (S, K) i. e. Accidents, or events, that cast into places of perdition [cast him thereinto]: (MF, * TK:) one should not say المُطَوِّحَاتُ: it is an extr. phrase, (S, K,) like the phrase in the Kur [xv. 22], وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ accord. to one of the two interpretations thereof: (S:) and المَطَاوِحُ ↓ أَطَاحَتْهُ and الطَّوَائِحُ signify the same, i. e. قَذَفَتْهُ القَوَاذِفُ; (A;) or [rather] the former of these two phrases has a similar meaning [i. e. the places of perdition caused him to fall thereinto; unless مَطَاوِحُ have a signification which I do not find explained]. (TA.) And طوّح بِهِ He incited him, induced him, or made him, to venture upon a desert in which perdition was to be feared. (K, * TA.) ― -b2- Also He, or it, caused him to lose his way, syn. تَوَّهَهُ, (S, K,) and so بِهِ ↓ طاح, (Har p. 126,) and طيّحهُ, (K in art. طيح,) and carried him away hither and thither, (S,) or so that he cast himself hither and thither, (K, TA,) and so طوّح بِهِ. (TA.) And طوّح نَفْسَهُ He made himself to be, or become, confounded, or perplexed, and unable to see his right course; like تُوَّهَهَا and تَيَّهَهَا. (S in art. تيه.) ― -b3- طوّح بِهِ also signifies He threw it, or cast it, in the air. (K, TA. [For الهَوَآء, Golius and Freytag have read الهَوَى. See 5.]) ― -b4- And طوّحهُ He beat him, or struck him, with a staff, or stick. (K.) -A2- طوّح فِى الجِبَالِ He went round about much, or often, in the mountains; i. q. طَوَّفَ and طَوَّدَ. (S in art. طود.)

طاوحهُ
3 طاوحهُ ذ He contended with him in casting, or shooting. (L, K.) A poet says,
فأَمَّا وَاحِدٌ فَكَفَاكَ مِنِّى
فَمَنْ لِيَدٍ تُطَاوِحُهَا الأَيَادِى
 Now as for one, what would proceed from me would suffice thee: but who will be responsible for a hand with which several hands contend in casting, or shooting? (L.)

4 أَطْوَحَ see 2, in two places. ― -b2- One says also, طاح شَعَرَهُ He, or it, caused his hair to fall off. (K.) [And اطاح قَوَائِمَهُ is said of a horse, or of a man in relation to a horse, app. meaning He made his legs to fall in a particular manner: see مِسْعَرٌ.] ― -b3- مَا أَطْوَحَهُ and مَا أَطْيَحَهُ i. q. مَا أَتْوَهَهُ and ما أَتْيَهَهُ: see 4 in art. توه.

تطوّح
5 تطوّح ذ : see 1, in four places. ― -b2- Also [He lost his way, or was made to lose his way, and] he cast himself hither and thither (S, K) فِى البِلَادِ in the countries. (S.) ― -b3- And He, or it, went and came, or moved to and fro, in the air: and he moved to and fro in sleep, upon the back of a camel. (L.)

تَطَاوُحٌ
6 تَطَاوُحٌ ذ signifies The casting, or throwing, a thing [to and fro,] one with another; or one to, or at, another. (KL.) ― -b2- [Hence,] تَطَاوَحَتْ بِهِمُ النَّوَى i. q. تَرَامَتٌ [i. e. (assumed tropical:) Distance cast them away, one from another]. (S, A, K.) ― -b3- And تَطَاوَحُوهُ بِالضَّرْبِ, and بِالأَمْرِ, They contended with him [in beating, and in the affair]. (A.)

نِيَّةٌ طَوَحٌ
نِيَّةٌ طَوَحٌ ذ i. q. بَعِيدَةٌ [app. meaning A distant, or remote, thing, or place, that is the object of an action or a journey]; (K, and O in art. ضرح;) like طَرَحٌ and طَمَحٌ and ضَرَحٌ. (O.)

طَوَائِحُ
طَوَائِحُ ذ i. q. قَوَاذِفُ, (S, A, K,) i. e. Accidents, or events, that cast into places of perdition: (MF, * TK:) said in the 'Inلyeh to be an anomalous pl. of ↓ مُطِيحَةٌ, from أَطَاحَ meaning “ he, or it, caused to pass away, ” and “ to perish, or come to nought. ” (MF.) See 2.

طَوَّاحٌ
طَوَّاحٌ ذ is expl. by Freytag as signifying Evilaffecting: but he names no authority.]

طُوَّحَةٌ
طُوَّحَةٌ ذ A child's swing, of rope. (TA voce رُجَّاحَةٌ.)

طَائِحٌ
طَائِحٌ ذ [part. n. of 1] Perishing [&c.]. (L.) ― -b2- See also art. طيح.

طايِحَة
[ طايِحَة ذ , correctly طَائِحَةٌ, is expl. by Freytag, on the authority of the Deewلn of the Hudhalees, as meaning An army.]

مُطِيحَةٌ
مُطِيحَةٌ ذ : see طَوَائِحُ.

مِطْوَاحٌ
مِطْوَاحٌ ذ A staff, or stick, (K, TA,) [as being] an instrument of destruction. (TA.)

مَطَاوِحُ
مَطَاوِحُ ذ i. q. مَقَاذِفُ, (S, K,) which means Places of perdition; (TA in art. قذف;) like مَطَاوِدُ [pl. of مَطَادَةٌ]. (S and TA in art. طود.)

مُتَطَاوِحٌ
[ مُتَطَاوِحٌ ذ , app. a mistranscription for مُتَطَاوَحٌ, which lit. means A place of casting, or throwing, to and fro, is expl. by Freytag, on the authority of the Deewلn of Jereer, as meaning the intermediate part between the top and bottom of a well.]

### Türkçe

طَاحَ
1 **طَاحَ** ذ , (S, A, L, K,) muzâri‘i **يَطُوحُ** ve **يَطِيحُ**, (S, L, K,) birincinin mastarı **طَوْحٌ**, ikincinin mastarı **طَيْحٌ**, (L,) O, yahut o (şey), helâk oldu, yahut hiçliğe vardı; (S, A, K;) bunun gibi ↓ **تطوّح**: (A:) yahut helâk olmanın eşiğinde oldu, yahut oldu hâle geldi: (K:) ve o, yahut o (şey), (yani herhangi bir şey, TA,) gitti; geçip gitti; (K, TA;) hiçliğe vardı. (TA.) ― -b2- Ve (bazılarının dediğine göre, TA) O, yahut o (şey), düştü; (S, A, K;) ve bunun gibi ↓ **تطوّح**, **تطوّح فِى البِئْرِ** [Kuyuya düştü] ibaresinde olduğu gibi, kova hakkında söylenir. (TA.) ― -b3- Ve yolunu kaybetti, eş anlamlısı **تَاهَ**, (S, A, K,) arazide, (S, K,) yahut çölde; bunun gibi ↓ **تطّوح** ve ↓ **تطيّح**. (TA.) Ve ok hakkında söylenince, hedefini ıskaladı. (Har p. 126.) -A2- Ve **أَيْنَ طِيحَ بِكَ**: Nereye götürüldün, yahut taşındın? (A.) Ve **طاح بِهِ فَرَسُهُ**: Atı onu alıp gitti [yahut onu alıp götürdü] ok gibi. (A.) Ve **مَا كَانَتْ اـِلَّا مَزْحَةً طَاحَ بِهَا لِسَانِى**: [O, dilimin aceleyle söylediği, yahut dilimin salıverdiği] bir şakadan, yahut latifeden başka bir şey değildi. (A.) ― -b2- Sonraki paragrafa da bak.

طوّحهُ
2 **طوّحهُ** ذ O, onu yahut onu (şeyi), helâk etti, yahut hiçliğe vardırdı; bunun gibi **طوّح بِهِ**, (A,) ve **طيّحهُ**; (A, ve K, madde **طيح**’te;) ve ↓ **اطاحهُ** aynı mânaya gelir, (IAar, K,) bir şey hakkında söylenir, (K,) yahut mal hakkında, (IAar, ve K, madde **طيح**’te,) bunun gibi **طوّحهُ**, (IAar,) ve onu geçip gider kıldı. (K.) Ve onu, dönmeyeceği bir memlekete gönderdi. (K.) Ve **طوّح بِثَوْبِهِ**: Elbisesini [görünüşe göre kendisini (bk. **ثوب** maddesinde nakledilen Eş-Şemmلkh’ın yahut Leylâ’nın bir beyti)] helâk yurduna attı; bunun gibi **طيّح به**. (L, ve K, madde **طيح**’te.) Ve ↓ **طَوَّحَتْهُ الطّوَائِحُ** **قَذَفَتْهُ القَوَاذِفُ** ile aynı mânadadır (S, K) yani helâk yerlerine atan kazalar yahut hâdiseler [onu oraya attı]: (MF, * TK:) **المُطَوِّحَاتُ** denmemelidir: bu, nadir bir ibaredir, (S, K,) Kur’ân’daki [xv. 22] ibare gibi: **وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ**, onun iki te’vilinden birine göre: (S:) ve **المَطَاوِحُ** ↓ **أَطَاحَتْهُ** ve **الطَّوَائِحُ** aynı mânaya gelir, yani **قَذَفَتْهُ القَوَاذِفُ**; (A;) yahut [daha doğrusu] bu iki ibareden birincisi benzer bir mânaya sahiptir [yani helâk yerleri onu oraya düşürdü; meğer **مَطَاوِحُ**’un benim açıklanmış bulmadığım bir mânası olsun]. (TA.) Ve **طوّح بِهِ**: Onu, helâkinden korkulan bir çöle atılmaya kışkırttı, sevk etti, yahut ona bunu yaptırdı. (K, * TA.) ― -b2- Keza O, yahut o (şey), onu yolunu kaybeder kıldı, eş anlamlısı **تَوَّهَهُ**, (S, K,) ve bunun gibi بِهِ ↓ **طاح**, (Har p. 126,) ve **طيّحهُ**, (K, madde **طيح**’te,) ve onu oraya buraya sürükledi, (S,) yahut kendisini oraya buraya atacak şekilde, (K, TA,) ve bunun gibi **طوّح بِهِ**. (TA.) Ve **طوّح نَفْسَهُ**: Kendisini şaşkın, yahut mütehayyir, ve doğru yolunu göremez hâle getirdi; **تُوَّهَهَا** ve **تَيَّهَهَا** gibi. (S, madde **تيه**’te.) ― -b3- **طوّح بِهِ** ayrıca: Onu havaya attı, yahut fırlattı, mânasınadır. (K, TA. [**الهَوَآء** için Golius ve Freytag **الهَوَى** okumuştur. 5’e bak.]) ― -b4- Ve **طوّحهُ**: Ona değnekle yahut sopayla vurdu. (K.) -A2- **طوّح فِى الجِبَالِ**: Dağlarda çokça, yahut sıkça dolaştı; **طَوَّفَ** ve **طَوَّدَ** ile aynı mânadadır. (S, madde **طود**’da.)

طاوحهُ
3 **طاوحهُ** ذ Atmada yahut ok atmada onunla çekişti. (L, K.) Bir şair der ki,
فأَمَّا وَاحِدٌ فَكَفَاكَ مِنِّى
فَمَنْ لِيَدٍ تُطَاوِحُهَا الأَيَادِى
“Şu hâlde bir (kişi) ise, benden sana gelecek olan yeter: fakat birçok elin atmada yahut ok atmada çekiştiği bir el için kim (sorumlu) olur?” (L.)

4 **أَطْوَحَ**: 2’ye bak, iki yerde. ― -b2- Şöyle de denir: **طاح شَعَرَهُ**: O, yahut o (şey), onun saçını döktü. (K.) [Ve **اطاح قَوَائِمَهُ** bir at hakkında, yahut bir adamın atla ilgili olarak söylenir; görünüşe göre mânası: Bacaklarını belirli bir tarzda düşürdü: **مِسْعَرٌ**’a bak.] ― -b3- **مَا أَطْوَحَهُ** ve **مَا أَطْيَحَهُ**: **مَا أَتْوَهَهُ** ve **ما أَتْيَهَهُ** ile aynı mânadadır: **توه** maddesinde 4’e bak.

تطوّح
5 **تطوّح** ذ : 1’e bak, dört yerde. ― -b2- Keza [yolunu kaybetti, yahut yolunu kaybettirildi ve] kendisini oraya buraya attı (S, K) **فِى البِلَادِ** memleketlerde. (S.) ― -b3- Ve o, yahut o (şey), havada gidip geldi, yahut ileri geri hareket etti: ve deve sırtında uykuda ileri geri hareket etti. (L.)

تَطَاوُحٌ
6 **تَطَاوُحٌ** ذ Bir şeyi [oraya buraya] birbirine atmak; yahut birini diğerine, yahut diğerine doğru atmak demektir. (KL.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **تَطَاوَحَتْ بِهِمُ النَّوَى** **تَرَامَتٌ** ile aynı mânadadır [yani (varsayılan mecaz:) uzaklık onları birbirinden uzağa attı]. (S, A, K.) ― -b3- Ve **تَطَاوَحُوهُ بِالضَّرْبِ**, ve **بِالأَمْرِ**: Onunla [dövmekte ve işte] çekiştiler. (A.)

نِيَّةٌ طَوَحٌ
**نِيَّةٌ طَوَحٌ** ذ **بَعِيدَةٌ** ile aynı mânadadır [görünüşe göre mânası: bir fiilin yahut yolculuğun hedefi olan uzak bir şey yahut yer]; (K, ve O, madde **ضرح**’ta;) **طَرَحٌ** ve **طَمَحٌ** ve **ضَرَحٌ** gibi. (O.)

طَوَائِحُ
**طَوَائِحُ** ذ **قَوَاذِفُ** ile aynı mânadadır, (S, A, K,) yani helâk yerlerine atan kazalar yahut hâdiseler: (MF, * TK:) ‘Inلyeh’te, ↓ **مُطِيحَةٌ**’nin, **أَطَاحَ**’tan, “geçip gider kıldı” ve “helâk etti, yahut hiçliğe vardırdı” mânasında, kural dışı bir çoğulu olduğu söylenir. (MF.) 2’ye bak.

طَوَّاحٌ
**طَوَّاحٌ** ذ Freytag tarafından “kötü etkileyen” mânasında açıklanmıştır: fakat hiçbir kaynak zikretmez.]

طُوَّحَةٌ
**طُوَّحَةٌ** ذ İpten bir çocuğun salıncağı. (TA, **رُجَّاحَةٌ** maddesinde.)

طَائِحٌ
**طَائِحٌ** ذ [1’in ism-i fâili] Helâk olan [&c.]. (L.) ― -b2- **طيح** maddesine de bak.

طايِحَة
[ **طايِحَة** ذ , doğrusu **طَائِحَةٌ**, Hudhaleelilerin Dîvânı’na dayanarak Freytag tarafından “bir ordu” mânasında açıklanmıştır.]

مُطِيحَةٌ
**مُطِيحَةٌ** ذ : **طَوَائِحُ**’a bak.

مِطْوَاحٌ
**مِطْوَاحٌ** ذ Bir değnek yahut sopa, (K, TA,) [helâk aleti olmak bakımından]. (TA.)

مَطَاوِحُ
**مَطَاوِحُ** ذ **مَقَاذِفُ** ile aynı mânadadır, (S, K,) ki bu “helâk yerleri” demektir; (TA, madde **قذف**’te;) **مَطَاوِدُ** gibi [**مَطَادَةٌ**’nin çoğulu]. (S ve TA, madde **طود**’da.)

مُتَطَاوِحٌ
[ **مُتَطَاوِحٌ** ذ , görünüşe göre **مُتَطَاوَحٌ** için yanlış yazımdır; bu, lafzen “oraya buraya atma yeri” demektir; Freytag tarafından, Cerîr’in Dîvânı’na dayanarak, “kuyunun üstü ile altı arasındaki orta kısım” mânasında açıklanmıştır.]
