# طوق — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D9%82/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%88%D9%82/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D9%82.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: طوق

طَاقَهُ
1 طَاقَهُ ذ , inf. n. طَوْقٌ: see 4.

طوّقه
2 طوّقه ذ , (S, TA,) or طوّقهُ طَوْقًا, (O, K, TA,) inf. n. تَطْوِيقٌ, (TA,) He attired him with a طَوْق [or neck-ring]. (S, TA.) ― -b2- [Hence,] طَوَّقْتُهُ الشَّىْءَ means (assumed tropical:) I made the thing to be [as though it were] his طَوْق [or neck-ring]: and thereby is expressed the imposing [upon one] a thing that is difficult, troublesome, or inconvenient: (Msb:) [i. e.] طَوَّقْتُكَ الشَّىْءَ means (assumed tropical:) I imposed, or have imposed, upon thee the thing as one that is difficult, troublesome, or inconvenient. (S, O, K. *) سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ, in the Kur [iii. 176], means (assumed tropical:) They shall have that whereof they were niggardly made to cleave to their necks [like the neck-ring]: (O, TA:) as is said in a trad., it shall be made a biting snake upon the neck. (Jel.) And [in the Kur ii. 180] some read, وَعَلَى الَّذِينَ يُطَوَّقُونَهُ, [in the CK, erroneously, يُطَوِّقُونَهُ,] meaning, (assumed tropical:) And upon those who shall have it put [upon them] like the طَوْق upon their necks [shall be incumbent &c.]: (K, TA:) which is like the saying يُجَشَّمُونَهُ and يُكَلَّفُونَهُ [i. e. shall have it imposed upon them as a thing that is difficult, troublesome, or inconvenient]: (TA:) another reading is ↓ يَطَّوَّقُونَهُ, [in the CK, erroneously, يُطَّوَّقُونَهُ,] originally يَتَطَوَّقُونَهُ [meaning the same as the former reading]: and another, ↓ يُطَيَّقُونَهُ, originally يُطَيْوَقُونَهُ [also meaning the same; in the CK, erroneously, يُطَيْقُونَهُ]: and another, ↓ يَطَّيَّقُونَهُ, [in the CK, erroneously, with damm to the first letter, and so in what follows,] originally يَتَطَيْوَقُونَهُ [also meaning the same]. (K, TA.) One says also, طوّقهُ بِهِ and طوّقهُ اـِيَّاهُ, meaning (assumed tropical:) He made it, namely, a sword, &c., to be to him a طَوْق [or thing encircling, or going round, his neck]. (TA.) And طَوَّقَنِى نِعْمَةً (tropical:) [He conferred upon me a permanent badge of favour]: and طُوِّقْتُ مِنْهُ أَيَادِىَ (tropical:) [I had permanent badges of favours from him conferred upon me]: and the verb is also used [in like manner] to denote dispraise, to which it has been erroneously said by some to be restricted. (TA. [See also 2 in art. قلد: and see طَوْقٌ.]) ― -b3- طوّقت الحَيَّةُ: see 5. -A2- طَوَّقَنِىَ اللّٰهُ أَدَآءَ حَقّكَ, (S, O,) or حَقِّهِ, (K,) means God strengthened me, or empowered me, sufficiently for the giving, or paying, of thy due, or of his due: syn. قَوَّانِى (S, O, K) عَلَيْهِ. (K.) And طُوِّقَهُ He was enabled to do it. (TA.) ― -b2- طَوَّقَتْ لَهُ نَفْسُهُ (Akh, S, O, K) is syn. with طَوَّعَتْ, (Akh, S, O,) meaning His soul, or mind, facilitated to him [the doing of a thing]. (Akh, S, O, K.)

اطاق الشَّىْءَ
4 اطاق الشَّىْءَ ذ , (S, O, Msb, K,) and اطاق عَلَيْهِ, (K,) inf. n. اـِطَاقَةٌ, (S, O, Msb, K,) and طَاقَةٌ is the subst. (Az, Msb, K) used in the place of the inf. n. like طَاعَةٌ in the place of اـِطَاعَةٌ, (Az, TA,) He was, or became, able to do, or accomplish, or to bear, the thing; (S, Msb, K;) as also ↓ طَاقَهُ, (Az, * K,) aor. يَطُوقُ, (Az, TA,) inf. n. طَوْقٌ. (Az, K.) It is not used exclusively of a human being, as some assert it to be; but is used in a general manner. (TA.) [One says لَا يُطَلقُ meaning He will not be, or is not to be, coped with: and also as meaning it is not to be done, or to be borne, endured, or tolerated: and so مَا يُطَاقُ: see an ex. voce حَمْضَ.]

تطوّق
5 تطوّق ذ He put on, or attired himself with, a طَوْق [or neck-ring]. (S, O, K.) ― -b2- [Hence, تطوّقهُ, and تطوّق بِهِ, (assumed tropical:) He had it put upon him, and he bore it, and he took it upon himself, like the طَوْق upon the neck: and he had it imposed upon him, and he imposed it upon himself, as a thing that was difficult, troublesome, or inconvenient]. See 2. [See also Har p. 310. And see 5 in art. قلد.] ― -b3- And تطوّقت الحَيَّةُ عَلَى عُنُقِهِ (tropical:) The serpent became like the طَوْق upon his neck; as also ↓ طوّقت. (TA.)

يُطَيَّقُونَهُ
Q. Q. 1 يُطَيَّقُونَهُ ذ , originally يُطَيْوَقُونَهُ: see 2.

يَطَّيَّقُونَهُ
Q. Q. 2 يَطَّيَّقُونَهُ ذ , originally يَتَطَيْوَقُونَهُ: see 2.

طَاقٌ
طَاقٌ ذ A curved construction or structure; (S, O, K;) [said to be] a Pers. word arabicized; (S, O;) and its pl. is طَاقَاتٌ and طِيقَانٌ: (S, O, K:) or an arch of a building, wherever it is; and the pl. is أَطْوَاقٌ and طِيقَانٌ: (JK, TA:) and as signifying [thus, or] an arch constructed with bricks, it is [said to be] originally ↓ طَائِقٌ; and therefore to have for its pl. طَوَائِقُ: so says Az. (TA.) [It is often applied to An arched gateway or doorway: and to a vault. And] i. q. كُوَّةٌ [i. e. A mural aperture; a hole, or an aperture, in a wall; a meaning also assigned to اـِفْرِيزٌ, by which طَاقٌ will be found to be expl. in what follows: or a niche in a wall; which, as also a window, is now often called ↓ طَاقَةٌ]. (So in the Munjid of Kr.) [And app. A kind of arched construction with a flat top which forms a shelf, against a wall. (See رَفٌّ and سَهْوَةٌ.)] And i. q. اـِفْرِيزٌ [which is expl. as meaning a projecting roof or covering of a wall: and a projecting coping, or ledge, or cornice, surrounding the upper part of a wall: and in the KL as meaning a hole, or an aperture, of a wall; (as mentioned above;) but its author adds “ so we have heard ”]: (MA voce اـِفْرِيزٌ:) or so أَطْوَاقٌ. (JK, and O on the authority of Ibn-'Abbلd. [But this I think doubtful, and the more so as it will be seen in what follows that another meaning assigned in these same lexicons to أَطْوَاقٌ is said by IB to be a meaning of طَاقٌ.]) ― -b2- See also طَائِقٌ, in two places. ― -b3- [Also A layer, stratum, lamina, or the like; or any flat piece, or portion, of a thing, such as is in some cases placed over, or under, a similar piece or portion: and anything such as is in some cases lined, or faced, or otherwise combined, with another similar thing: pl. طَاقَاتٌ.] You say طَاقُ نَعْلٍ [A single piece of leather of a sole that consists of two or more of such pieces]; (S, O, K;) and نعْلٍ ↓ طَاقَةُ [which means the same]. (K.) And نَعْلٌ طَاقٌ وَاحِدٌ A single sole; i. e. a sole of a single piece; not made of two pieces sewed together, one upon the other. (TA in art. نعل.) And [in like manner] a garment is said to be طَاقٌ وَاحِدٌ [i. e. Single, not double, not lined nor faced nor stuffed]. (Az, in TA in art. سمط, [where this meaning is clearly indicated,] and Th, in M, same art.) Thus one says سَرَاوِيلُ طَاقٌ وَاحِدٌ [Trousers, or drawers, of single cloth]. (Th, M and K in art. سمط.) [See also what is said of the phrase السَّرَاوِيلُ الطَّاقُ voce رِجْلٌ.] One says also غَزْلٌ طَاقٌ وَاحِدٌ [Spun thread that is a single yarn]: and غَزْلٌ مَفْتُولٌ طَاقَيْنِ [Spun thread twisted of two yarns]. (S and TA in art. سحل.) See also طَاقَةٌ, which has a similar meaning. [And see an ex. of the pl. طَاقَات voce رَبْعَةٌ.] -A2- Also A certain sort of garment, (S, O, K,) having sleeves. (S, O.) [And] accord. to Esh-Shereeshee, A garment worn by a new-born child, or young infant, without an opening at the bosom. (Har p. 502.) ― -b2- And (O, K) accord. to IAar, (O,) A [garment of the kind called] طَيْلَسَان [q. v.]: (O, K:) or such as is أَخْضَر [properly meaning green; but when applied to a garment commonly meaning, as used by the Arabs, of a dark, or an ashy, dust-colour; or a dingy ashcolour]: (Kr, K:) pl. طِيقَانٌ, like سِيجَانٌ pl. of سَاجٌ. (TA.) ― -b3- And A [garment of the kind called] كِسَآءِ: (IB, TA:) and (TA) so أَطْوَاقٌ. (JK, and O and TA on the authority of Ibn- 'Abbلd. [But this, as I have shown above, I think doubtful.]) ― -b4- And A [woman's muffler, or head-covering, such as is called] خِمَار. (IAar, TA.) ― -b5- And one says, رَأَيْتُ أَرْضًا كَأَنَّهَا الطِّيقَانُ (tropical:) [I saw a land as though it were spread with the garments called طيقان]; meaning, whereof the herbage was abundant. (TA.)

طَوْقٌ
طَوْقٌ ذ [A neck-ring;] a certain ornament for the neck; (K;) a thing well known: (Msb:) [its most usual from is figured in my work on the Modern Egyptians, Appendix A:] pl. أَطْوَاقٌ. (S, O, Msb, K.) It is said in a prov., كَبِرَ عَمْرٌو عَنِ الطَّوْقِ ['Amr has become too much advanced in age for the neck-ring]: (A 'Obeyd, O, K, TA: in some copies of the K [erroneously] كَبُرَ:) or شَبَّ عَمْرٌو عَنِ الطَّوْقِ, [which has the like meaning,] as in most of the books of proverbs: (TA:) applied to him who occupies himself with a thing that is beneath his ability. (K. [For the story of the origin of this prov., see Freytag's Arab. Prov. ii. 319-21, or Har pp. 502-3; as it is too long to be quoted here.]) ― -b2- And Anything that surrounds another thing (Msb, K) is called its طَوْق. (Msb.) ― -b3- Hence ذَاتُ الطَّوْقِ as an appel-lation of The [ringed] pigeon [or ring-dove]. (Msb.) ― -b4- [And hence] one says, تَقَلَّدْتُ النِّعْمَةَ طَوْقَ الحَمَامَةِ (tropical:) [I bore the favour as the ring of the pigeon; meaning, as a permanent badge or decoration]: and فِى عُنُقِى طَوْقٌ مَا لِى بِأَدَآءِ شُكْرِهِ طَوْقٌ (tropical:) [Upon my neck is a permanent badge or decoration, for which I have not ability to render due acknowledgment]: so in the A: hence also the saying of El-Mutanebbee,
أَقَامَتْ فِى الرِّقَابِ لَهُ أَيَادٍ
هِىَ الأَطْوَاقُ وَالنَّاسُ الحَمَامُ
[Favours of his have remained upon the necks: they are the neck-rings, and the men are the pigeons]. (TA. [See, for this verse, p. 164 of Dieterici's ed. of the Deewلn of El-Mutanebbee.]) ― -b5- الطَّوْقُ signifies also The neck [itself]. (TA.) ― -b6- And The كَرّ, (O,) or حَابُول, (K,) [i. e. the rope in the form of a loop] by means of which one ascends the palm-tree. (O, K. *) -A2- See also the next paragraph, first and second sentences.

طَاقَةٌ
طَاقَةٌ ذ is the subst. from أَطَاقَ, (Az, Msb, K,) and is used in the place of the inf. n., (Az, TA,) and [when used as a simple subst.] signifies Ability, or power; (S, O, * Msb, K;) and so ↓ طَوْقٌ, (S, O, K,) which is [originally] an inf. n., (Az, K,) and is also expl. as meaning the utmost that one can do, with difficulty, trouble, or inconvenience. (TA.) One says, [لَا طَاقَةَ لِى بِهِ I have not ability, or power, to do it, or to bear or endure or tolerate it: and, to cope with him: (see Kur ii. last verse: and verse 250:) and] ↓ هُوَ فِى طَوْقِى It is within my ability, or power. (S.) In the phrase طَلَبْتَهُ طَاقَتَكَ, [as meaning Thou soughtest him, or it, in thy state of ability, or power,] Sb says, the [quasi-] inf. n. is prefixed [to the pronoun, and thus rendered determinate], though occupying the place of a denotative of state; in like manner as the article ال is prefixed [to عراك] in the phrase أَرْسَلَهَا. (TA.) -A2- [Also A slender and small bundle or fascicle of fibres or filaments or the like, one of those whereof two or more, twisted together, compose a rope; a strand, a yarn, a single twist, or single thread, of a rope or cord or fringe &c.] You say طَاقَةٌ مِنْ حَبْلٍ A strand, yarn, or single twist, of a rope; syn. قُوَّةٌ; (S voce قُوَّةٌ;) and so مِنْ حَبْلٍ ↓ طَاقٌ, pl. أَطْوَاقٌ: (JK voce قُوَّةٌ:) [the pl. of طَاقَةٌ in this sense is طَاقَاتٌ:] طَاقَاتُ الحَبْلِ means قُوَاهُ, as is said in the A. (TA.) ― -b2- And A شُعْبَة [i. e. spring, spray, bunch, or branchlet,] of sweet basil, or of sweet-smelling plants: and likewise [a lock, or flock,] of hair: (JK, TA:) [and so of wool, and the like;] you say طَاقَةُ رَيْحَانٍ, (S, O, K, TA,) [or مِنْ رَيْحَانٍ, &c.,] meaning شُعْبَةٌ مِنْهُ, as in the A. (TA.) ― -b3- طَاقَةُ نَعْلٍ: see طَاقٌ, latter half. ― -b4- See also another meaning of طَاقَةٌ voce طَاقٌ, first quarter.

طَوْقَةٌ
طَوْقَةٌ ذ A round, and plain, or soft, piece of ground, amid rugged tracts of ground: (O, K:) mentioned by IDrd as occurring in some poem of the Time of Ignorance but not heard by him from his companions. (O.)

طَائِقٌ
طَائِقٌ ذ (S, O, K) and ↓ طَاقٌ (O, K) A prominence [app. meaning a ledge or ridge] projecting from a mountain: (S, O, K:) and the former, (S,) or the latter, (K,) or each, (O,) also the like thereof in a well; (S, O, K; [in the CK, النِّيرِ is erroneously put for البِئْرِ;]) i. e., in the wall that surrounds the interior of a well; and its pl. is طَوَائِقُ: (TA:) and between any two pieces of wood [or planks] of a ship, or boat: (S, O, K:) or طَائِقٌ signifies one of the pieces of wood [or planks] of the interior of a زَوْرَق [or skiff]: accord. to Aboo-'Amr Esh-Sheybلnee, it is the middle. or in the middle, of a ship or boat: and accord. to As, a prominence projecting from a ship, or boat, like a ledge swelling out from a mountain: and also, he says, a ridge, or ledge, in a [mountain, or portion of a mountain, such as is termed] قُنَّة: accord. to Lth, طَائِقُ كُلِّ شَىْءٍ signifies any mountain, or [hill such as is termed] أَكَمَة, that surrounds anything: and its pl. is أَطْوَاقٌ [like أَصْحَابٌ pl. of صَاحِبٌ]. (TA.) ― -b2- طَائِقٌ also signifies, accord. to Ibn-Hamzeh, The curved extremity of a bow; which is said to be called its ↓ طَاق; but this he disallows. (TA.) ― -b3- See also طَاقٌ, first sentence.

أَطْوَاقٌ
أَطْوَاقٌ ذ [a pl. of طَاقٌ: and of طَوْقٌ: and of طَائِقٌ. -A2- Also] The milk of the cocoa-nut: (O, K, TA:) AHn says, (O, TA,) it is very intoxicating; (O, K, TA;) moderately as long as its drinker does not go forth to the wind; but if he does so, his intoxication becomes excessive; (K, TA;) and when he who is not accustomed to it, (O, K, TA,) and is not suited to it, (O, TA,) continues constantly the drinking of it, it vitiates his intellect, (O, K, TA,) and confuses his understanding: (O, TA:) when it remains until the morrow, it becomes most acid vinegar. (K, TA.)

حَمَامٌ مُطَوَّقٌ
حَمَامٌ مُطَوَّقٌ ذ , (O,) and حَمَامَةٌ مُطَوَّقَةٌ, (S, O, K,) [Pigeons, and a pigeon,] having [i. e. marked with] a ring upon the neck. (S, O, K.) ― -b2- And مُطَوَّقَةٌ signifies A large قَارُورَة [i. e. flask, or bottle,] having a ringed neck: (O, K:) thus called by the people of El-'Irلk. (O.)

### Türkçe

**طَاقَهُ**
1 **طَاقَهُ** ذ , mastar ismi **طَوْقٌ**: 4’e bak.

**طوّقه**
2 **طوّقه** ذ , (S, TA,) yahut **طوّقهُ طَوْقًا**, (O, K, TA,) mastar ismi **تَطْوِيقٌ**, (TA,) Ona bir **طَوْق** [yahut boyun halkası] taktı. (S, TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **طَوَّقْتُهُ الشَّىْءَ** demek (mecaz kabul edilerek:) Şeyi, onun **طَوْق**’u [yahut boyun halkası] imiş gibi yaptım: bununla, zor, meşakkatli yahut elverişsiz bir şeyi [birine] yüklemek ifade edilir: (Msb:) [yani] **طَوَّقْتُكَ الشَّىْءَ** demek (mecaz kabul edilerek:) Sana, zor, meşakkatli yahut elverişsiz olan şeyi yükledim, yahut yüklemiş oldum. (S, O, K. *) **سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ**, Kur’ân’da [iii. 176], (mecaz kabul edilerek:) Cimrilik ettikleri şey, boyunlarına [boyun halkası gibi] yapıştırılacaktır demektir: (O, TA:) bir rivayette denildiği gibi, boyun üzerinde ısırıcı bir yılan kılınacaktır. (Jel.) Ve [Kur’ân ii. 180’de] bazıları, **وَعَلَى الَّذِينَ يُطَوَّقُونَهُ**, [CK’de yanlış olarak **يُطَوِّقُونَهُ**,] diye okur; mânâsı, (mecaz kabul edilerek:) Boyunlarındaki **طَوْق** gibi [üzerlerine] konulacak olanların üzerine [vacip olacaktır vb.]: (K, TA:) bu, **يُجَشَّمُونَهُ** ve **يُكَلَّفُونَهُ** sözü gibidir [yani zor, meşakkatli yahut elverişsiz bir şey olarak üzerlerine yükletileceklerdir]: (TA:) başka bir kıraat ↓ **يَطَّوَّقُونَهُ**, [CK’de yanlış olarak **يُطَّوَّقُونَهُ**,] aslı **يَتَطَوَّقُونَهُ** [önceki kıraatle aynı mânâda]: ve bir diğeri, ↓ **يُطَيَّقُونَهُ**, aslı **يُطَيْوَقُونَهُ** [yine aynı mânâda; CK’de yanlış olarak **يُطَيْقُونَهُ**]: ve bir diğeri, ↓ **يَطَّيَّقُونَهُ**, [CK’de yanlış olarak, ilk harfe damme ile, ve bundan sonrakinde de böyle,] aslı **يَتَطَيْوَقُونَهُ** [yine aynı mânâda]. (K, TA.) Yine denir: **طوّقهُ بِهِ** ve **طوّقهُ اـِيَّاهُ**, mânâsı (mecaz kabul edilerek:) Onu, yani bir kılıcı vb., ona bir **طَوْق** [yahut onu kuşatan, yahut boynunun etrafında dönen bir şey] yaptı. (TA.) Ve **طَوَّقَنِى نِعْمَةً** (mecaz:) [Bana kalıcı bir nimet nişanı verdi]: ve **طُوِّقْتُ مِنْهُ أَيَادِىَ** (mecaz:) [Ondan bana kalıcı iyilik nişanları verildi]: fiil, [benzer şekilde] yergiyi belirtmek için de kullanılır; bazılarınca yanlış olarak bununla sınırlandırıldığı söylenmiştir. (TA. [Ayrıca قلد maddesinde 2’ye bak: ve **طَوْقٌ**’a bak.]) ― -b3- **طوّقت الحَيَّةُ**: 5’e bak. -A2- **طَوَّقَنِىَ اللّٰهُ أَدَآءَ حَقّكَ**, (S, O,) yahut **حَقِّهِ**, (K,) demektir ki: Allah beni, senin hakkını yahut onun hakkını vermeye yahut ödemeye yetecek şekilde kuvvetlendirdi, yahut muktedir kıldı: eş anlamlısı **قَوَّانِى** (S, O, K) **عَلَيْهِ**. (K.) Ve **طُوِّقَهُ**: Onu yapmaya muktedir kılındı. (TA.) ― -b2- **طَوَّقَتْ لَهُ نَفْسُهُ** (Akh, S, O, K) **طَوَّعَتْ** ile eş anlamlıdır, (Akh, S, O,) mânâsı: Nefsi yahut zihni ona [bir şeyi yapmayı] kolaylaştırdı. (Akh, S, O, K.)

**اطاق الشَّىْءَ**
4 **اطاق الشَّىْءَ** ذ , (S, O, Msb, K,) ve **اطاق عَلَيْهِ**, (K,) mastar ismi **اـِطَاقَةٌ**, (S, O, Msb, K,) ve **طَاقَةٌ** mastar yerine kullanılan isimdir (Az, Msb, K) tıpkı **طَاعَةٌ**’nın **اـِطَاعَةٌ** yerine kullanılması gibi, (Az, TA,) Şeyi yapmaya yahut gerçekleştirmeye yahut taşımaya gücü yetti, yahut gücü yetmiş oldu; (S, Msb, K;) bunun gibi ↓ **طَاقَهُ**, (Az, * K,) muzârisi **يَطُوقُ**, (Az, TA,) mastar ismi **طَوْقٌ**. (Az, K.) Bazılarının iddia ettiği gibi yalnız insana mahsus kullanılmaz; bilakis genel bir tarzda kullanılır. (TA.) [**لَا يُطَلقُ** denir; mânâsı: Onunla başa çıkılamaz: ve ayrıca mânâsı: yapılacak, yahut taşınacak, dayanılacak, tahammül edilecek değildir: ve böylece **مَا يُطَاقُ**: حَمْضَ maddesinde bir örneğe bak.]

**تطوّق**
5 **تطوّق** ذ Bir **طَوْق** [yahut boyun halkası] takındı, yahut onunla süslendi. (S, O, K.) ― -b2- [Bundan dolayı, **تطوّقهُ**, ve **تطوّق بِهِ**, (mecaz kabul edilerek:) Onu üzerine taktırdı, ve onu taşıdı, ve onu kendi üzerine aldı, boyundaki **طَوْق** gibi: ve ona yüklendi, ve onu kendi üzerine yükledi, zor, meşakkatli yahut elverişsiz bir şey olarak]. 2’ye bak. [Ayrıca Har s. 310’a bak. Ve قلد maddesinde 5’e bak.] ― -b3- Ve **تطوّقت الحَيَّةُ عَلَى عُنُقِهِ** (mecaz:) Yılan, onun boynundaki **طَوْق** gibi oldu; bunun gibi ↓ **طوّقت**. (TA.)

**يُطَيَّقُونَهُ**
Q. Q. 1 **يُطَيَّقُونَهُ** ذ , aslı **يُطَيْوَقُونَهُ**: 2’ye bak.

**يَطَّيَّقُونَهُ**
Q. Q. 2 **يَطَّيَّقُونَهُ** ذ , aslı **يَتَطَيْوَقُونَهُ**: 2’ye bak.

**طَاقٌ**
**طَاقٌ** ذ Eğri bir inşa yahut yapı; (S, O, K;) [denilmiştir ki] Farsça bir kelime olup Arapçalaştırılmıştır; (S, O;) çoğulu **طَاقَاتٌ** ve **طِيقَانٌ**’dır: (S, O, K:) yahut bir binanın kemeri, nerede olursa olsun; çoğulu **أَطْوَاقٌ** ve **طِيقَانٌ**’dır: (JK, TA:) ve [böylece, yahut] tuğlalarla yapılmış bir kemer mânâsında, aslı ↓ **طَائِقٌ**’dur denilmiştir; bu yüzden çoğulu **طَوَائِقُ** olur: Az böyle der. (TA.) [Çoğu kez kemerli bir kapı geçidine yahut kapı açıklığına; ve bir tonoz’a uygulanır. Ve] **كُوَّةٌ** ile aynı mânâdadır [yani duvarî bir açıklık; bir duvarda bir delik yahut açıklık; bu mânâ ayrıca **اـِفْرِيزٌ**’e de verilmiştir; bununla **طَاقٌ**’ın, aşağıda gelecek olanla açıklanacağı bulunacaktır: yahut bir duvarda bir niş; ki bu, pencere gibi, şimdi çoğu kez ↓ **طَاقَةٌ** diye adlandırılır]. (Kr’nin Munjid’inde böyle.) [Ve görünüşe göre, duvara karşı, üstü düz olup raf oluşturan kemerli bir çeşit inşa. (رَفٌّ ve سَهْوَةٌ’ne bak.)] Ve **اـِفْرِيزٌ** ile aynı mânâdadır [ki bu, bir duvarın çıkıntılı çatısı yahut örtüsü; ve bir duvarın üst kısmını çevreleyen çıkıntılı siperlik, yahut çıkıntı, yahut korniş; ve KL’de bir duvarın deliği yahut açıklığı mânâsında açıklanmıştır; (yukarıda anıldığı gibi;) fakat müellifi “böyle işittik” diye ekler]: (MA, **اـِفْرِيزٌ** maddesinde:) yahut böyledir **أَطْوَاقٌ**. (JK, ve O, İbn-’Abbād rivayetiyle. [Fakat bunu şüpheli görüyorum; ve daha da şüpheli, zira aşağıda bu aynı sözlüklerde **أَطْوَاقٌ**’a verilen başka bir mânânın, IB tarafından **طَاقٌ**’ın mânâsı olduğu söylenmiş olduğu görülecektir.]) ― -b2- Ayrıca iki yerde **طَائِقٌ**’a bak. ― -b3- [Yine bir tabaka, katman, lamina vb.; yahut bir şeyin, bazı durumlarda benzeri bir parça yahut kısmın üstüne yahut altına konulan her düz parçası yahut kısmı: ve bazı durumlarda başka benzeri bir şeyle astarlanmış, kaplanmış, yahut başka şekilde birleştirilmiş olan her şey: çoğulu **طَاقَاتٌ**.] **طَاقُ نَعْلٍ** dersin [iki yahut daha çok parçadan oluşan bir tabanın tek bir deri parçası]; (S, O, K;) ve ↓ **طَاقَةُ** **نعْلٍ** [ki aynı mânâdadır]. (K.) Ve **نَعْلٌ طَاقٌ وَاحِدٌ**: tek taban; yani tek parçadan bir taban; iki parça olup biri diğerinin üstüne dikilmiş değildir. (TA, نعل maddesinde.) Ve [aynı şekilde] bir elbise için **طَاقٌ وَاحِدٌ** denir [yani tek, çift değil, astarlı değil, yüzlü değil, dolgulu değil]. (Az, TA’da سمط maddesinde, [bu mânânın açıkça belirtildiği yerde,] ve Th, M’de, aynı madde.) Böylece **سَرَاوِيلُ طَاقٌ وَاحِدٌ** denir [tek kumaştan şalvar yahut don]. (Th, M ve K, سمط maddesinde.) [Ayrıca السَّرَاوِيلُ الطَّاقُ ibaresi hakkında رِجْلٌ maddesinde söylenene bak.] Yine denir: **غَزْلٌ طَاقٌ وَاحِدٌ** [tek kat iplik]: ve **غَزْلٌ مَفْتُولٌ طَاقَيْنِ** [iki kat bükülmüş iplik]. (S ve TA, سحل maddesinde.) Benzer mânâsı olan **طَاقَةٌ**’a da bak. [Ve çoğul **طَاقَات**’ın bir örneği için رَبْعَةٌ maddesine bak.] -A2- Yine kollu olan belirli bir çeşit elbise. (S, O, K,) (S, O.) [Ve] Eş-Şereeşî’ye göre, göğüste bir açıklığı olmaksızın yeni doğmuş çocuk yahut küçük bebek tarafından giyilen bir elbise. (Har s. 502.) ― -b2- Ve (O, K) IAar’a göre, (O,) [**طَيْلَسَان** denilen türden] bir elbise [q. v.]: (O, K:) yahut **أَخْضَر** olan türden [aslında yeşil demektir; fakat elbiseye nispetle Arapların kullanımında çoğunlukla koyu, yahut külî toz rengi; yahut kirli kül rengi demektir]: (Kr, K:) çoğulu **طِيقَانٌ**, tıpkı **سِيجَانٌ**’ın **سَاجٌ**’ın çoğulu olması gibi. (TA.) ― -b3- Ve [**كِسَآءِ** denilen türden] bir elbise: (IB, TA:) ve (TA) böyledir **أَطْوَاقٌ**. (JK, ve O ve TA, İbn-’Abbād rivayetiyle. [Fakat bunu, yukarıda gösterdiğim üzere, şüpheli görüyorum.]) ― -b4- Ve [kadının baş örtüsü yahut baş örtünmesi olan] **خِمَار**. (IAar, TA.) ― -b5- Ve denir: **رَأَيْتُ أَرْضًا كَأَنَّهَا الطِّيقَانُ** (mecaz:) [Sanki **طيقان** denilen elbiselerle döşenmiş gibi bir yer gördüm]; mânâsı: otu bol olan. (TA.)

**طَوْقٌ**
**طَوْقٌ** ذ [Boyun halkası;] boyun için belirli bir süs; (K;) bilinen bir şey: (Msb:) [en yaygın şekli, Modern Mısırlılar hakkındaki eserimin Ek A’sında çizilmiştir:] çoğulu **أَطْوَاقٌ**. (S, O, Msb, K.) Bir darb-ı meselde denilmiştir: **كَبِرَ عَمْرٌو عَنِ الطَّوْقِ** [‘Amr, boyun halkası için fazla yaşlandı]: (A ‘Obeyd, O, K, TA: K’nin bazı nüshalarında [yanlış olarak] **كَبُرَ**:) yahut **شَبَّ عَمْرٌو عَنِ الطَّوْقِ**, [aynı mânâdadır,] darb-ı mesel kitaplarının çoğunda olduğu gibi: (TA:) kudretinin altında olan bir şeyle meşgul olan kimseye uygulanır. (K. [Bu darb-ı meselin çıkış hikâyesi için Freytag’ın Arab. Prov. ii. 319-21’ine yahut Har s. 502-3’e bak; burada nakledilemeyecek kadar uzundur.]) ― -b2- Ve başka bir şeyi kuşatan her şeye (Msb, K) onun **طَوْق**’u denir. (Msb.) ― -b3- Bundan dolayı **ذَاتُ الطَّوْقِ**, [halkalı] güvercinin [yahut halka güvercinin] lakabıdır. (Msb.) ― -b4- [Ve bundan dolayı] denir: **تَقَلَّدْتُ النِّعْمَةَ طَوْقَ الحَمَامَةِ** (mecaz:) [Nimeti, güvercinin halkası gibi taşıdım; yani kalıcı bir nişan yahut süs olarak]: ve **فِى عُنُقِى طَوْقٌ مَا لِى بِأَدَآءِ شُكْرِهِ طَوْقٌ** (mecaz:) [Boynumda kalıcı bir nişan yahut süs vardır; onun şükrünü gereği gibi eda etmeye gücüm yoktur]: A’da böyledir: bundan dolayı ayrıca el-Mutenebbî’nin sözü:
**أَقَامَتْ فِى الرِّقَابِ لَهُ أَيَادٍ**
**هِىَ الأَطْوَاقُ وَالنَّاسُ الحَمَامُ**
[Onun iyilikleri boyunlarda kaldı: onlar boyun halkalarıdır, insanlar da güvercinlerdir]. (TA. [Bu beyit için, el-Mutenebbî Dîvânı’nın Dieterici neşrinin 164. sayfasına bak.]) ― -b5- **الطَّوْقُ** ayrıca boynun kendisi mânâsına gelir. (TA.) ― -b6- Ve hurma ağacına çıkmak için kullanılan **كَرّ**, (O,) yahut **حَابُول**, (K,) [yani ilmik biçimindeki ip]. (O, K. *) -A2- Ayrıca bir sonraki paragrafın birinci ve ikinci cümlelerine bak.

**طَاقَةٌ**
**طَاقَةٌ** ذ **أَطَاقَ**’tan isimdir, (Az, Msb, K,) ve mastar yerine kullanılır, (Az, TA,) ve [basit isim olarak kullanıldığında] Kudret, yahut güç mânâsına gelir; (S, O, * Msb, K;) ve böyledir ↓ **طَوْقٌ**, (S, O, K,) ki bu [aslında] bir mastardır, (Az, K,) ve ayrıca, zorluk, meşakkat yahut elverişsizlikle, kişinin yapabileceğinin en son sınırı mânâsıyla da açıklanır. (TA.) Denir: [**لَا طَاقَةَ لِى بِهِ** Onu yapmaya, yahut taşımaya, dayanmaya, tahammül etmeye gücüm yoktur: ve onunla başa çıkmaya: (Kur’ân ii. son âyetine ve 250. âyete bak:) ve] ↓ **هُوَ فِى طَوْقِى**: O, benim kudretim yahut gücüm dâhilindedir. (S.) **طَلَبْتَهُ طَاقَتَكَ** ibaresinde, [Sen onu, kudretin hâlinde iken aradın mânâsında,] Sb der ki: [yarı-] mastar, hâl bildirenin yerini tutmakla beraber, zamire izafe edilerek [ve böylece belirli kılınarak] öne alınmıştır; tıpkı **أَرْسَلَهَا** ibaresinde **عراك** kelimesine **ال**’in getirilmesi gibi. (TA.) -A2- [Yine liflerden yahut iplikçiklerden vb. ince ve küçük bir demet yahut fasikül; bunlardan iki yahut daha fazlası bükülerek bir ip oluşturur; bir tel, bir kat, bir büküm, yahut bir ip; ip yahut kordon yahut saçak vb. için.] **طَاقَةٌ مِنْ حَبْلٍ** dersin: bir ipin bir teli, bir katı, yahut tek bükümü; eş anlamlısı **قُوَّةٌ**; (S, **قُوَّةٌ** maddesinde;) ve böyledir **مِنْ حَبْلٍ** ↓ **طَاقٌ**, çoğulu **أَطْوَاقٌ**: (JK, **قُوَّةٌ** maddesinde:) [bu mânâda **طَاقَةٌ**’nın çoğulu **طَاقَاتٌ**’tır:] **طَاقَاتُ الحَبْلِ** demek **قُوَاهُ** demektir; A’da böyle denilmiştir. (TA.) ― -b2- Ve tatlı fesleğenin, yahut güzel kokulu bitkilerin bir **شُعْبَة**’si [yani filiz, sürgün, demet, yahut küçük dal]; ve aynı şekilde saçın [bir tutamı]: (JK, TA:) [ve yünün ve benzerinin de;] **طَاقَةُ رَيْحَانٍ**, (S, O, K, TA,) [yahut **مِنْ رَيْحَانٍ**, vb.,] dersin; mânâsı: ondan bir **شُعْبَةٌ**; A’da böyledir. (TA.) ― -b3- **طَاقَةُ نَعْلٍ**: **طَاقٌ**’a bak, ikinci yarı. ― -b4- **طَاقٌ** maddesinde, ilk çeyrekte geçen **طَاقَةٌ**’nın başka bir mânâsına da bak.

**طَوْقَةٌ**
**طَوْقَةٌ** ذ Engebeli arazi parçaları arasında, yuvarlak ve düz, yahut yumuşak bir yer parçası: (O, K:) IDrd tarafından Câhiliye devrinden bir şiirde geçtiği zikredilmiştir; fakat onu, arkadaşlarından işitmemiştir. (O.)

**طَائِقٌ**
**طَائِقٌ** ذ (S, O, K) ve ↓ **طَاقٌ** (O, K) Bir dağdan çıkıntı yapan bir kabartı [görünüşe göre bir çıkıntı yahut sırt mânâsında]: (S, O, K:) ve birincisi, (S,) yahut ikincisi, (K,) yahut her ikisi, (O,) bir kuyuda da bunun benzeri; (S, O, K; [CK’de **النِّيرِ** yanlış olarak **البِئْرِ** yerine konmuştur;]) yani bir kuyunun içini çevreleyen duvarda; ve bunun çoğulu **طَوَائِقُ**’tur: (TA:) ve bir geminin yahut kayığın iki tahta parçası [yahut kalası] arasındaki: (S, O, K:) yahut **طَائِقٌ**, bir **زَوْرَق** [yahut kayık] içindeki tahta parçalarından biridir: Ebû-‘Amr eş-Şeybânî’ye göre, o ortadır, yahut geminin yahut kayığın ortasındadır: As’a göre, dağdan şişip çıkan bir çıkıntı gibi, gemiden yahut kayıktan çıkıntı yapan bir kabartıdır: ve ayrıca, der ki, bir **قُنَّة**’de [yani dağın bir kısmında] bir sırt yahut çıkıntıdır: Lth’ye göre, **طَائِقُ كُلِّ شَىْءٍ** demek, herhangi bir şeyi kuşatan her dağ, yahut [**أَكَمَة** denilen] her tepecik demektir: ve bunun çoğulu **أَطْوَاقٌ**’tır [tıpkı **أَصْحَابٌ**’ın **صَاحِبٌ**’in çoğulu olması gibi]. (TA.) ― -b2- **طَائِقٌ** ayrıca, İbn-Hamzeh’e göre, yayın eğri ucu mânâsına gelir; bunun ↓ **طَاق** diye adlandırıldığı söylenir; fakat bunu kabul etmez. (TA.) ― -b3- Ayrıca **طَاقٌ**’a bak, ilk cümle.

**أَطْوَاقٌ**
**أَطْوَاقٌ** ذ [**طَاقٌ**’ın; ve **طَوْقٌ**’un; ve **طَائِقٌ**’in çoğuludur. -A2- Ayrıca] Hindistancevizinin sütü: (O, K, TA:) AHn der ki, (O, TA,) çok sarhoş edicidir; (O, K, TA;) içeni rüzgâra çıkmadıkça orta derecede; fakat çıkarsa sarhoşluğu aşırı olur; (K, TA;) ve ona alışık olmayan, (O, K, TA,) ve ona uygun olmayan, (O, TA,) kimse onun içimini sürekli sürdürürse, aklını bozar, (O, K, TA,) anlayışını karıştırır: (O, TA:) ertesi güne kalacak kadar durursa, en ekşi sirke olur. (K, TA.)

**حَمَامٌ مُطَوَّقٌ**
**حَمَامٌ مُطَوَّقٌ** ذ , (O,) ve **حَمَامَةٌ مُطَوَّقَةٌ**, (S, O, K,) [güvercinler ve bir güvercin,] boyunda bir halka bulunan [yani onunla işaretlenmiş]. (S, O, K.) ― -b2- Ve **مُطَوَّقَةٌ**, halkalı boynu olan büyük bir **قَارُورَة** [yani şişe yahut şişe türü kap] mânâsına gelir: (O, K:) Irak halkı tarafından böyle adlandırılır. (O.)
