# ظأب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%A3%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B8%D8%A3%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ظأب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%A3%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: ظأب

الظَّـأْبُ: الزَّجَلُ. والظَّـأْبُ والظَّـأْمُ، مهموزان: السِّلْفُ. تقول: هو ظَـأْبُه وظَـأْمُه؛ وقد ظاءَبه وظَاءَمَه، وتَظاءَبا، وتَظاءَما إِذا تزوّجت أَنت امرأَة، وتزوّج هو أُختها. اللحياني: ظاءَبني فُلانٌ مُظاءَبةً، وظاءَمَني إِذا تزوّجت أَنت امرأَة وتزوّج هو أُختها. وفلانٌ ظَـأْبُ فلانٍ أَي سلْفُه، وجمعه أَظْؤُبٌ. وحُكي عن أَبي الدُّقَيْشِ في جمعه ظُؤُوبٌ. والظَّـأْبُ: الكلامُ والجَلَبةُ والصَّوْتُ.ابن الأَعرابي: ظَـأَب إِذا جَلَّبَ، وظَـأَب إِذا تزوّج، وظَـأَب إِذا ظَلَم. والأَعْرَفُ أَن الظَّـأْب السِّلْفُ، مهموز، وأَن الصوتَ والجَلَبة وصِـياحَ التَّيْسِ، كل ذلك مهموز. الأَصمعي قال: سمعت ظَـأْبَ تَيْسِ فلانٍ وظَـأْمَ تيسِه، وهو صياحُه في هِـياجِه؛ وأَنشد لأَوْس بن حَجَرٍ:
يَصُوعُ عُنُوقَها أَحْوى زَنِـيمُ، *  له ظَـأْبٌ كما صَخِبَ الغَرِيمُ قال: وليس أَوْسُ بنُ حَجَر هذا هو التيميّ، لأَن هذا لم يجئ في شعره. قال ابن بري: هذا البيت للـمُعَلَّى بن جَمالٍ العَبْدي. يَصُوعُ أَي يَسُوقُ ويَجْمَعُ. وعُنُوق: جمع عَناقٍ، للأُنثى من وَلد الـمَعزِ. والأَحْوى: أَراد به تَيْساً أَسْوَدَ. والـحُوَّةُ: سوادٌ يَضْرِبُ إِلى حُمْرةٍ. والزَّنيم: الذي له زَنَمتانِ في حَلْقه.

### Türkçe

**الظَّـأْبُ**: zecel. Ve **الظَّـأْبُ** ve **الظَّـأْمُ**, ikisi de hemzelidir: **السِّلْفُ**. Dersin ki: o, onun **ظَـأْبُه**’udur ve **ظَـأْمُه**’udur; ve muhakkak onu **ظَاءَبه** ve onu **ظَاءَمَه**; ve **تَظاءَبا**, ve **تَظاءَما**: sen bir kadınla evlendiğin ve o da onun kız kardeşiyle evlendiği zaman. el-Lihyânî: falan kimse beni **ظاءَبني** **مُظاءَبةً** (olarak), ve beni **ظاءَمَني**: sen bir kadınla evlendiğin ve o da onun kız kardeşiyle evlendiği zaman. Ve falan kimse, falan kimsenin **ظَـأْبُ**’udur; yani onun **سلْفُه**’udur; bunun çoğulu **أَظْؤُبٌ**’dur. Ve Ebû ed-Dukayş’ten, bunun çoğulunda **ظُؤُوبٌ** (şeklinde) hikâye edildi. Ve **الظَّـأْبُ**: söz, gürültü ve sestir. İbnü’l-A‘râbî: **ظَـأَب**: gürültü çıkardığı zaman; ve **ظَـأَب**: evlendiği zaman; ve **ظَـأَب**: zulmettiği zaman. Ve daha bilinen şudur ki **الظَّـأْب** **السِّلْفُ**’tur, hemzelidir; ve ses, gürültü ve tekenin bağırması; bütün bunlar hemzelidir. el-Asma‘î dedi: falan kimsenin tekesinin **ظَـأْبَ**’ını ve onun tekesinin **ظَـأْمَ**’ını işittim; ve o, onun kızgınlığındaki bağırmasıdır; ve Evs b. Hacer için inşad etti:

يَصُوعُ عُنُوقَها أَحْوى زَنِـيمُ، *  له ظَـأْبٌ كما صَخِبَ الغَرِيمُ

Dedi: ve bu Evs b. Hacer, et-Teymî olan değildir; çünkü bu, onun şiirinde gelmemiştir. İbn Berrî dedi: bu beyit, el-Mu‘allâ b. Cemâl el-‘Abdî’nindir. **يَصُوعُ** yani **يَسُوقُ** ve **يَجْمَعُ**. Ve **عُنُوق**: **عَناقٍ**’ın çoğuludur; keçi yavrusunun dişisi için. Ve **الأَحْوى**: onunla siyah bir teke kastetti. Ve **الـحُوَّةُ**: kızıllığa çalan bir siyahlıktır. Ve **الزَّنيم**: boğazında iki **زَنَمتانِ** bulunan kimsedir.
