# ظأم (ظ-أ-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%A3%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B8%D8%A3%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ظ - أ - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: ظءم

## Sözlükler (5)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%A3%D9%85/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الظَأْم: الكلام والجلَبة، مثل الظَأْبِ.

##### Türkçe

**الظَأْم**: söz ve gürültü; **الظَأْب** gibi.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%A3%D9%85/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الظاء والهمزة وما يثلثهما)
(ظأر) الظاء والهمزة والراء أصلٌ صحيحٌ واحدٌ يدلُّ على العطف والدنُوّ. من ذلك الظِّئر. وإِنّما * سمِّيت بذلك لعَطْفها على من تُربيِّه. وأظَّأَرت لولدي ظِئْرا، كما مرَّ في اظَّلم بالظَّاء. والظُّؤُور من النُّوق: التي تعطف على البَوّ. وظأَرَنِي فلانٌ على كذا، أي عطَفَني. والظَّؤَار تُوصَفُ به الأثافيّ، كأنَّها متعطِّفة على الرَّماد([1]). والظِّئار: أن تُعالَج النَّاقة بالغِمامةِ في أنفها لكي تَظْأَر. وقولهم: "الطَّعْن يَظْأَر([2])"، أي يَعطِف على الصُّلح. ويقال ظِئر وظُؤَار، وهو من الجمع الذي جاءَ على فُعال، وهو نادر.
(ظأب) الظاء والهمزة والباء كلمتان متباينتان: إحداهما  الظّأب، وهو سِلْف الرَّجُل. والأُخرى الكلام والجَلَبَة([3]). قال:
يَصُوعُ عُنوقَها أَحوَى زنيمٌ *** له ظَأْبٌ كما صَخِبَ الغَريمُ ([4])(ظأم) الظاء والهمزة والميم من الكلام وَالجَلبَة، وهو إبدال. فالظَّأْم والظأب بمعنىً. والله أعلم.
---------------------
([1]) من شواهده قوله:
سفعاً ظؤاراً حول أورق جاثم *** لعب الرياح بتربه أحوالا
 ([2]) ويروى أيضاً : "الطعن يظئره". ويقال ظأره، وأظأره.
([3]) زاد في المجمل: "ولا أدري أمهموز هو أم لا".
([4]) البيت للمعلى بن جمال العبدي، كما في اللسان (صوع، ظأب)، ويروى لأوس بن حجر. انظر
ديوانه 25.

ـ

##### Türkçe

(باب **الظاء** و**الهمزة** وما يثلثهما)
(**ظأر**) **الظاء** ve**الهمزة** ve**الراء** tek bir sahih asıldır; şefkat ve yakınlaşmaya delâlet eder. Bundan **الظِّئر** vardır. Ancak, onu terbiye ettiğine şefkatinden dolayı bununla adlandırılmıştır. Ve oğlum için bir **ظِئْرا** **أظَّأَرت** ettim; **الظَّاء** ile **اظَّلم**’de geçtiği üzere. Ve develerden **الظُّؤُور**: **البَوّ**’a şefkat edenlerdir. Ve falan kimse beni şu şeye **ظأَرَنِي** etti; yani beni şefkatle kendine çekti. Ve **الظَّؤَار** onunla **الأثافيّ** vasfedilir; sanki kül üzerine şefkatle eğilmişlerdir([1]). Ve **الظِّئار**: devenin burnunda **الغِمامةِ** ile muamele edilmesidir; ta ki **تَظْأَر** etsin. Ve onların sözü: "**الطَّعْن يَظْأَر**([2])"; yani sulha meyleder. Ve **ظِئر** ve **ظُؤَار** denilir; o, **فُعال** üzere gelmiş cem‘dendir ve o nadirdir.

(**ظأب**) **الظاء** ve**الهمزة** ve**الباء** birbirinden ayrı iki kelimedir: ikisinden biri **الظّأب**’dır; o, erkeğin **سِلْف**’idir. Diğeri söz ve gürültüdür([3]). Dedi ki:
يَصُوعُ عُنوقَها أَحوَى زنيمٌ *** له **ظَأْبٌ** كما صَخِبَ الغَريمُ ([4])(**ظأم**) **الظاء** ve**الهمزة** ve**الميم** söz ve gürültüdendir; ve o, ibdâldir. Şu hâlde **الظَّأْم** ve**الظأب** mânâca birdir. Allah daha iyi bilir.
---------------------
([1]) Şahitlerinden onun sözü:
سفعاً ظؤاراً حول أورق جاثم *** لعب الرياح بتربه أحوالا
 ([2]) Şöyle de rivayet olunur: "**الطعن يظئره**". Ve **ظأره** denilir, ve **أظأره**.
([3]) **المجمل**’de artırdı: "Bilmiyorum, hemzeli midir yoksa değil midir".
([4]) Beyit, **اللسان**’da (**صوع**، **ظأب**) olduğu üzere, **المعلى بن جمال العبدي**’nindir; **أوس بن حجر**’e de rivayet olunur. Bak:
**ديوانه** 25.

ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%A3%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الظَّأْمُ: السِّلْفُ، لغةٌ في الظَّأْبِ، وقد تَظاءَما وظأَمَه. وقد ظاءَبَني مُظاءبةً وظاءَمني إذا تَزوّجْتَ أنت امرأَةً وتزوّج هو أُخْتَها. وظَأْمُ التَّيْسِ: صَوْتُه ولَبْلَبَتُه كَظَأْبه. الجوهري: الظَّأْمُ الكلامُ والجَلَبَةُ مثل الظَّأْبِ.

##### Türkçe

**الظَّأْمُ**: kayın hısımlığı; **الظَّأْبِ**’de bir lehçedir; ve **تَظاءَما** oldu ve onu **ظأَمَه**.

Ve bana **ظاءَبَني** olarak **مُظاءبةً** yaptı ve bana **ظاءَمني** (derler), sen bir kadınla evlendiğinde ve o da onun kız kardeşiyle evlendiğinde. Ve **ظَأْمُ التَّيْسِ**: onun sesi ve gevelemesi, **ظَأْبه** gibi. el-Cevherî: **الظَّأْمُ** söz ve gürültüdür; **الظَّأْبِ** gibi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%A3%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( *!الظَّأْمُ : الكَلامُ ) ، وفي بَعْضِ نُسَخِ | الصِّحاح : الصِّياح ( والجَلَبَةُ ) مثلُ الظَّأْبِ . | | ( و ) الظَّأْمُ : ( سِلْفُ الرَّجُلِ ) لُغَةٌ في | الظَّأْبِ . | | ( و ) قَدْ ( *!ظَأَمَهُ ) *!وَظَاءَمَهُ *!مُظَاءَمَةً ، | ومُظَاءَبَةً : إذا ( تَزَوَّجَ كُلُّ واحدٍ مِنْهُمَا | أُخْتًا ) . | | ( *!وظَأَمَهَا ، كَمَنَعَ ) ، أي : ( جامَعَها ) . | | [ ] وممَّا يُسْتَدْرَك عليه : | *!ظَأْمُ التَّيْسِ : صَوْتُه ولَبْلَبَتُه ، كَظَأْبِه . | | *!وتَظَاءَمَا : تَزَوَّجَ امْرأةً ، وتَزَوَّجَ الآخَرُ | أُخْتَها . |

##### Türkçe

( **الظَّأْمُ** : söz ) ve **الصِّحاح**’ın bazı nüshalarında: çığlık (ve gürültü) **الظَّأْبِ** gibidir.

( ve ) **الظَّأْمُ** : ( erkeğin kayınbiraderi ) **الظَّأْبِ** hakkında bir lugattır.

( ve ) **ظَأَمَهُ** ve **وَظَاءَمَهُ**’u **مُظَاءَمَةً** ve **مُظَاءَبَةً** olarak yapmıştır: ( onlardan her biri bir kız kardeşle evlendiği ) zaman.

( **وظَأَمَهَا ، كَمَنَعَ** ) yani: ( onunla cinsel ilişkide bulundu ).

[ ] Üzerine istidrâk olunanlardandır:

**ظَأْمُ التَّيْسِ** : onun sesi ve mırıldanmasıdır; **ظَأْبِه** gibi.

**وتَظَاءَمَا** : bir kadınla evlendi ve öteki onun kız kardeşiyle evlendi.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%A3%D9%85/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: ظءم

ظَأَمَ
ظَأَمَ U ( n. ac. ظَأْم 1 ),
a.  Lay with.

ظَاْءَمَ
ظَاْءَمَ III ,
a.  Married another's sister.

##### Türkçe

**ظَأَمَ**
**ظَأَمَ** U (mast. ac. **ظَأْم** 1),
a. Birlikte yattı.

**ظَاْءَمَ**
**ظَاْءَمَ** III,
a. Başkasının kız kardeşiyle evlendi.
