# ظرب — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%B1%D8%A8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B8%D8%B1%D8%A8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ظرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%B1%D8%A8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ظرب

باب الظّاء والرّاء والباء معهما
ظ ر ب، ب ظ ر يستعملان فقط
ظرب:
الظَّرِب من الحِجار ما كانَ أصلُه ناتئاً في جَبَلٍ أو أرضٍ حَزْنةٍ، وكان طَرَفُه النّاتئُ مُحَدَّداً، وإذا كان خِلْقةُ الجَبَل كذلك سُمِّيَ ظَرِباً، ويُجْمَع الطِّراب، قال:
شَدّاً يُشَظِّي الجَنْدَل المُظَرَّبا
وقال: كتجافي الأسَرِّ فوقَ الظِّرابِ وكان عامرُ بنُ الظِّرِب من فُرسانِ بني حِمّان بن عبد العُزَّى العَدوانيّ حكيم العرب من قيس.
والظَّرِبان والظَّرابيُّ: شيءٌ أعظَمُ من الجُرَذِ على خِلْقةِ الكلب، مُنْتِنُ الرِّيح كثير الفُساء يَفْسُو في حُجْر الضّبِّ حتى يَخرَجَ فيأكُلَه وتَشْتُم فتقول: يا ظَرِبانُ.
بظر:
قال أبو الدُّقيش: امرأةٌ بِظْريرٌ شُبِّهّ لسانُها بالبَظْر، وهو معروف.
وامرأة بِظْريرٌ وهي الصَّخّابةُ الطَّويلةُ اللسان، وروى بعضهم: بِطرير لأنها قد بَطِرَت وأشِرَت.
وقول أبي الدُّقَيْش إل الصواب أقرَبُ.
ورجل أَبْظَرُ: في شَفَته العُليا طولٌ من نُتُوءِ وَسَطها، ولو قيل للرجل الصَخّاب أَبْظَرُ جازَ.
وأَمَةٌ بَظْراء وإماءٌ بُظْر، ومصدره بَظَرٌ من غير أن يقال: بَظِرَ لأنّه لازمٌ وليس بِحادِثٍ.
وفلان يُمِصُّ فلاناً ويُبَظِّرُ به.
ورُوِيَ عن عليٍّ أنَّه أُتِيَ في فَريضة وعنده شُرَيْحٌ، فقال له عليٌّ: ما تقولُ فيها أيُّها العَبْدُ الأبْظَرُ? ويقال للّتي تَخْفِضُ الجَواري مُبَظِّرة.

### Türkçe

باب **الظّاء** و**الرّاء** و**الباء** معهما
**ظ ر ب**، **ب ظ ر** يستعملان فقط

**ظرب**:
**الظَّرِب**: taşlardan, aslı bir dağda yahut sert bir arazide çıkıntılı olan; çıkıntılı ucu sivri olan. Dağın yaratılışı böyle olursa ona **ظَرِباً** denir. Çoğulu **الطِّراب** gelir. Dedi ki:
شَدّاً يُشَظِّي الجَنْدَل المُظَرَّبا
Ve dedi ki: كتجافي الأسَرِّ فوقَ **الظِّرابِ**
Ve **عامرُ بنُ الظِّرِب**: **بني حِمّان بن عبد العُزَّى العَدوانيّ**’nin süvarilerindendi; **قيس**’ten Arapların hakîmi.

Ve **الظَّرِبان** ve **الظَّرابيُّ**: köpek yaratılışında, **الجُرَذِ**’den daha büyük bir şey; kokusu pis, çok yellenen; **الضّبِّ**’in yuvasında yellenir, ta ki (o) çıkıp onu yiyinceye kadar; sen de koklarsın da şöyle dersin: يا **ظَرِبانُ**.

**بظر**:
**أبو الدُّقيش** dedi: **امرأةٌ بِظْريرٌ**; dili **البَظْر**’a benzetilmiştir; o bilinen (bir şey)dir.
Ve **امرأة بِظْريرٌ**: o, gürültücü, dili uzun olandır. Bazıları rivayet etti: **بِطرير**; çünkü o **بَطِرَت** ve **أشِرَت**.
Ve **أبي الدُّقَيْش**’in sözü doğruya daha yakındır.
Ve **رجل أَبْظَرُ**: üst dudağında, ortasının çıkıntısından bir uzunluk vardır; ve eğer gürültücü adama **أَبْظَرُ** denilse câiz olur.
Ve **أَمَةٌ بَظْراء** ve **إماءٌ بُظْر**; masdarı **بَظَرٌ**dur; **بَظِرَ** denilmeksizin; çünkü o lâzımdır ve hâdis (sonradan olma) değildir.
Ve falan, falanı emer ve onunla **يُبَظِّرُ**.
Ve **عليٍّ**’den rivayet olundu: kendisine bir farîzada (meselede) getirildi ve yanında **شُرَيْحٌ** vardı; **عليٌّ** ona dedi: “Bu hususta ne dersin, ey **العَبْدُ الأبْظَرُ**?” Ve câriyeleri sünnet eden kadına **مُبَظِّرة** denir.
