# ظر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B8%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ظر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: ظر

ظَرَّ
1 ظَرَّ ذ He cut [or split off] a مِظَرَّة [i. e. a fragment of hard stone, with a sharp edge, to be used as a knife]. (Lth, T, M, K. [In some copies of the K, مَظرّة; and in one place, in a copy of the M, مَظِرّة: but correctly مِظَرَّة, as is said in the TA.]) This the pastor does for the purpose of cutting off therewith a thing resembling a wart within the belly of a she-camel, (Lth, T, M,) at the orifice of the womb, when she is affected by a disease occasioned by lusting for the male. (Lth, TA.) ― -b2- And He slaughtered a she-camel, (K, TA,) or, as in the “ Tekmileh, ” an animal, with the [stone called] ظُرَر. (TA.)

أَظِرِّى فَاـِنَّكِ نَاعِلَةُ
4 أَظِرِّى فَاـِنَّكِ نَاعِلَةُ ذ (M, K) is a prov., meaning Tread thou upon the ظُرَر [for thou art furnished with leathern shoes or sandals]: (M:) but the phrase commonly known is with the unpointed ط [i. e. أَطِرِّى: see 4 in art. طر]. (M, K.)

ظِرٌّ
ظِرٌّ ذ : see the next paragraph.

ظُرَرٌ
ظُرَرٌ ذ A sharp-edged hard stone: (As, T, Mgh, TA:) a stone having an edge like that of the knife: (S:) or a [kind of] smooth and broad stone which a man breaks and with which he slaughters a camel; (ISh, T, Mgh, * TA;) and it is of any colour; and is also thus called before it is broken: (ISh, T, TA:) and the n. un. is ↓ ظُرَرَةٌ: (T:) or, as also ↓ ظُرَرَةٌ and ↓ ظِرٌّ, a stone, (M, K,) in a general sense: (M:) or a round stone: (TA:) or a round sharp-edged stone: (M, K:) or a piece of stone having a sharp edge: (M:) the pl. is ظِرَارٌ and ظِرَّانٌ; (As, T, S, Mgh;) or the pl. is ظِرَّانٌ and ظُرَّانٌ; (Th, M, and so in the K accord. to the TA; [in the CK ظِرَارٌ and ظِرَّارٌ;]) and Th says that the former of these is pl. of ظُرَرٌ, or both may be pls. of ظِرٌّ; (M;) and another pl. is أَظِرَّةٌ, (T, TA,) [a pl. of pauc.,] occurring in a trad.; (TA;) or, accord. to ISh, ↓ ظِرَارٌ [mentioned above as a pl.] is a sing., and أَظِرَّةٌ is its pl.: (Mgh:) and ↓ أُظْرُورٌ and ↓ ظُرْظُورٌ and ↓ مُظْرُورٌ, of which last the pl. is مَظَارِيرُ, (Sgh, K, TA,) and all of which are with damm, thus in the handwriting of Sgh, (TA,) signify the same [as ظُرَرٌ &c.]. (Sgh, K, TA.)

ظُرَرَةٌ
ظُرَرَةٌ ذ : see the next preceding paragraph, in two places.

ظِرَارٌ
ظِرَارٌ ذ : see ظُرَرٌ: and see also مِظَرَّةٌ.

ظَرِيرٌ
ظَرِيرٌ ذ : see مَظَرَّةٌ. ― -b2- Also A sign set up whereby one is guided to the right way: pl. أَظِرَّةٌ (M, K) and ظُرَّانٌ: (TA, and so in the CK: [in some copies of the K ظِرَارٌ, which is said in the TA to be wrong:]) أَظِرَّةٌ signifies signs set up whereby one is guided to the right way, like the امرّة [thus in a copy of the T, a mistranscription for أَمَرَة]; some of which are extended and hard, and millstones are made from them. (T.)

ظِرَارَةٌ
ظِرَارَةٌ ذ : see مِظَرَّةٌ.

ظُرْظُورٌ
ظُرْظُورٌ ذ : see ظُرَرٌ.

أُظْرُورٌ
أُظْرُورٌ ذ : see ظُرَرٌ.

أَرْضٌ مَظَرَّةٌ
أَرْضٌ مَظَرَّةٌ ذ , (S, M, K,) thought to be thus by AAF; (M;) or مَظِرَّةٌ, (T, M,) with kesr to the ظ, accord. to Th; (M;) Land containing, (T, S,) or abounding with, (K,) stones of the kind called ظُرَر: (T, S, K:) or stony land: (Th, M:) and ↓ ظَرِيرٌ also has the former meaning: (K:) or this latter is an epithet applied to a place as meaning rugged, or rugged and hard: (S:) or meaning a place abounding with stones: (M:) and its pl. is أَظِرَّةٌ and ظُرَّانٌ. (S.) ― -b2- See also the next paragraph.

مِظَرَّةٌ
مِظَرَّةٌ ذ A stone with which one strikes fire. (TS, K.) ― -b2- And also, (TS, TA,) or, accord. to the K, with fet-h, [i. e. ↓ مَظَرَّةٌ,] but this requires consideration, (TA,) Fragments [or a fragment, agreeably with an explanation in the Mgh, in my copy of which مَظِرَّةٌ is erroneously put for مِظَرَّةٌ,] of sharp-edged stone: (TS, K, TA:) pl. مَظَارٌّ: (TS, TA:) or مِظَرَّةٌ signifies a piece split off from ظِرَّان [pl. of ظُرَرٌ or ظِرٌّ], (Sh, TA,) or [simply] a stone, (M, TA,) with which one cuts: (Sh, M, TA:) as also ↓ ظِرَارٌ, (M,) or ↓ ظِرَارَةٌ. (TA.)

مُظْرُورٌ
مُظْرُورٌ ذ : see ظُرَرٌ.

### Türkçe

ظَرَّ
1 **ظَرَّ** ذ O, bir **مِظَرَّةٌ** kesti [yahut koparıp ayırdı] [yani bıçak olarak kullanılmak üzere, keskin kenarlı sert taş parçası]. (Lth, T, M, K. [K’nın bazı nüshalarında **مَظرّة**; ve M’nin bir nüshasında bir yerde **مَظِرّة**: fakat doğru olan **مِظَرَّةٌ**’dır; TA’da söylendiği üzere.]) Bunu çoban, bununla, dişi devenin karnının içinde siğile benzeyen bir şeyi kesip koparmak maksadıyla yapar; (Lth, T, M,) rahim ağzında, erkek arzulamaktan kaynaklanan bir hastalıkla etkilendiği zaman. (Lth, TA.) ― -b2- Ve o, **ظُرَر** ile bir dişi deve boğazladı, (K, TA,) yahut “Tekmileh”te olduğu üzere, bir hayvan. (TA.)

أَظِرِّى فَاـِنَّكِ نَاعِلَةُ
4 **أَظِرِّى فَاـِنَّكِ نَاعِلَةُ** ذ (M, K) bir darb-ı meseldir; anlamı: **ظُرَر** üzerine bas; [çünkü sen deri ayakkabılar yahut sandaletlerle donatılmışsın]: (M:) fakat yaygın olarak bilinen ibare, noktasız **ط** ile olandır [yani **أَطِرِّى**: طر maddesinde 4’e bak]. (M, K.)

ظِرٌّ
**ظِرٌّ** ذ : bir sonraki paragrafa bak.

ظُرَرٌ
**ظُرَرٌ** ذ Keskin kenarlı sert taş: (As, T, Mgh, TA:) bıçağın kenarı gibi bir kenarı olan taş: (S:) yahut insanın kırdığı ve onunla deve boğazladığı, düzgün ve geniş [bir tür] taş; (ISh, T, Mgh, * TA;) ve her renkten olur; ve kırılmadan önce de böyle adlandırılır: (ISh, T, TA:) ve tekili ↓ **ظُرَرَةٌ**’dır: (T:) yahut, yine ↓ **ظُرَرَةٌ** ve ↓ **ظِرٌّ** olarak da, taş, (M, K,) genel anlamda: (M:) yahut yuvarlak taş: (TA:) yahut yuvarlak keskin kenarlı taş: (M, K:) yahut keskin kenarı olan bir taş parçası: (M:) çoğulu **ظِرَارٌ** ve **ظِرَّانٌ**’dır; (As, T, S, Mgh;) yahut çoğulu **ظِرَّانٌ** ve **ظُرَّانٌ**’dır; (Th, M, ve TA’ya göre K’da da böyledir; [CK’da **ظِرَارٌ** ve **ظِرَّارٌ**;]) ve Th der ki bunlardan birincisi **ظُرَرٌ**’ün çoğuludur; yahut ikisi de **ظِرٌّ**’ün çoğulları olabilir; (M;) ve başka bir çoğul da **أَظِرَّةٌ**’dir, (T, TA,) [azlık çoğulu,] bir rivayette vârid olmuştur; (TA;) yahut ISh’ye göre, yukarıda çoğul olarak zikredilen ↓ **ظِرَارٌ** tekildir ve **أَظِرَّةٌ** onun çoğuludur: (Mgh:) ve ↓ **أُظْرُورٌ** ve ↓ **ظُرْظُورٌ** ve ↓ **مُظْرُورٌ**, ki bunun sonuncusunun çoğulu **مَظَارِيرُ**’dür, (Sgh, K, TA,) ve bunların hepsi damme iledir; Sgh’nin yazısında böylece [yazılıdır], (TA,) aynı şeyi [**ظُرَرٌ** vb. ile aynı] ifade eder. (Sgh, K, TA.)

ظُرَرَةٌ
**ظُرَرَةٌ** ذ : iki yerde, bir önceki paragrafa bak.

ظِرَارٌ
**ظِرَارٌ** ذ : **ظُرَرٌ**’e bak: ayrıca **مِظَرَّةٌ**’ye de bak.

ظَرِيرٌ
**ظَرِيرٌ** ذ : **مَظَرَّةٌ**’ye bak. ― -b2- Ayrıca Doğru yola iletilmek için dikilen bir alâmet: çoğulu **أَظِرَّةٌ** (M, K) ve **ظُرَّانٌ**’dır: (TA, CK’da da böyledir: [K’nın bazı nüshalarında **ظِرَارٌ**; TA’da bunun yanlış olduğu söylenir:]) **أَظِرَّةٌ**, doğru yola iletilmek için dikilen alâmetler demektir; **امرّة** gibi [T’nin bir nüshasında böyle; **أَمَرَة** için bir yanlış yazımdır]; bunların bir kısmı uzatılmış ve serttir ve değirmen taşları onlardan yapılır. (T.)

ظِرَارَةٌ
**ظِرَارَةٌ** ذ : **مِظَرَّةٌ**’ye bak.

ظُرْظُورٌ
**ظُرْظُورٌ** ذ : **ظُرَرٌ**’e bak.

أُظْرُورٌ
**أُظْرُورٌ** ذ : **ظُرَرٌ**’e bak.

أَرْضٌ مَظَرَّةٌ
**أَرْضٌ مَظَرَّةٌ** ذ , (S, M, K,) AAF tarafından böyle sanılmıştır; (M;) yahut **مَظِرَّةٌ**, (T, M,) Th’ye göre ظ üzerine kesre ile; (M;) **ظُرَر** denilen türden taşlar içeren, (T, S,) yahut onlarla bol olan, (K,) arazi: (T, S, K:) yahut taşlı arazi: (Th, M:) ve ↓ **ظَرِيرٌ** de önceki anlama sahiptir: (K:) yahut bu sonuncusu, engebeli, yahut engebeli ve sert anlamıyla bir yere sıfat olarak kullanılır: (S:) yahut taşlarla bol olan bir yer anlamıyla: (M:) ve onun çoğulu **أَظِرَّةٌ** ve **ظُرَّانٌ**’dır. (S.) ― -b2- Ayrıca bir sonraki paragrafa da bak.

مِظَرَّةٌ
**مِظَرَّةٌ** ذ Kendisiyle ateş çıkarılan taş. (TS, K.) ― -b2- Ve ayrıca, (TS, TA,) yahut K’ya göre fetha ile [yani ↓ **مَظَرَّةٌ**], fakat bu, düşünmeyi gerektirir, (TA,) keskin kenarlı taş parçaları [yahut bir parça; Mgh’deki bir açıklamaya uygun olarak; benim nüshamda **مَظِرَّةٌ** yanlışlıkla **مِظَرَّةٌ** yerine konmuştur,] : (TS, K, TA:) çoğulu **مَظَارٌّ**: (TS, TA:) yahut **مِظَرَّةٌ**, **ظِرَّان**’dan [**ظُرَرٌ** yahut **ظِرٌّ**’ün çoğulu] koparılıp ayrılmış bir parça demektir, (Sh, TA,) yahut [sadece] bir taş, (M, TA,) kendisiyle kesilen: (Sh, M, TA:) yine bunun gibi ↓ **ظِرَارٌ**, (M,) yahut ↓ **ظِرَارَةٌ**. (TA.)

مُظْرُورٌ
**مُظْرُورٌ** ذ : **ظُرَرٌ**’e bak.
