# ظر — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%B1/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B8%D8%B1/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ظر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%B1.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: ظر

باب الظاء والراء
ظر
استعمل منه : ( ظرّ ) .
ظر : وفي حديث النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أن عَديّ بن حاتم سأله فقال :
( إنا نَصِيدُ الصيدَ ولا نجدُ ما نُذَكِّي به إلاّ الظِّرارَ وشِقّة العَصا ، فقال : أَمْرِ الدَّمَ بما شِئتَ ) .
قال أبو عبيد ، قال الأصمعي : الظِّرارُ واحدها ظُرَرٌ ، وهو حَجر مُحدَّدٌ صُلبٌ وجمعه ظِرارٌ وظِرّانٌ .
وقال لبيد :
بجَسْرَةٍ تَنْجُلُ الظِّرانَ نَاجيةً
إذا تَوَقَّدَ في الدَّيمومة الظُّرَرُ
وقال شمر : المظَرَّة فِلقةٌ من الظِّرانِ يُقطعُ بها ، ويُقال : ظَرِيرٌ وأَظِرَّة ، ويقال : ظرَرة واحدةٌ .
قال وقال ابن شميل : الظِّرُّ حجر أملس عريض يَكسِره الرجل فيجزر به الجَزُور ، وعلى كل حال يكون الظُّرَرُ وهو قبل أن يُكسر ظُرَرٌ أيضاً ، وهي في الأرض سَلِيلٌ وصفائحُ مثلُ السيوف ، والسليلُ : الحجرُ العريض وأنشد :
تَقيهِ مَظاريرُ الصُّوَى مِن فِعاله
بَسُور تلَحِّيه الحصَى كَنَوَى القسْبِ
وأرض مَظرَّةٌ ذاتُ ظِرَّان .
وقال الليث : يقال ظَرَرْتُ مَظَرَّة وذلك أن الناقة إذا أبْلَمَتْ وهو داءٌ يأخذُها في حَلقة الرَّحِم فيَضِيقُ ، فيأخذ الراعي مَظَرّةً ويُدخل يده في بطنها من ظَبْيَتها ثم يَقطَعُ من ذلك الموضع كالثُّؤْلُول .
قال : والأَظِرَّة من الأعلام التي يُهتَدَى بها مثل الأمِرَّة ومنها ما يكون مَمْطولاً صُلباً يتخذ منه الرَّحَى .

### Türkçe

باب **الظاء** و**الراء**
**ظر**
Ondan kullanılan: (**ظرّ**).

**ظر**: Nebînin ( صلى الله عليه وسلم ) hadisinde: **عَديّ بن حاتم** ona sordu da dedi ki:
(Şüphesiz biz avı avlarız ve **الظِّرارَ** ve değneğin bir parçası dışında onunla boğazlayacağımız bir şey bulamayız; o da dedi ki: “Kanı dilediğin şeyle akıt.”).

**أبو عبيد** dedi, **الأصمعي** dedi: **الظِّرارُ**; onun teki **ظُرَرٌ**’dür; o, sivri, sert bir taştır; çoğulu **ظِرارٌ** ve **ظِرّانٌ**’dır.

**لبيد** dedi:
بجَسْرَةٍ تَنْجُلُ **الظِّرانَ** نَاجيةً
إذا تَوَقَّدَ في الدَّيمومة **الظُّرَرُ**

**شمر** dedi: **المظَرَّة**; **الظِّرانِ**’dan bir parçadır, onunla kesilir; ve denilir: **ظَرِيرٌ** ve **أَظِرَّة**; ve denilir: **ظرَرة** bir tanedir.

Dedi; **ابن شميل** dedi: **الظِّرُّ** pürüzsüz, geniş bir taştır; adam onu kırar da onunla **الجَزُور**’u keser; her hâlükârda o **الظُّرَرُ** olur; o, kırılmadan önce de **ظُرَرٌ**’dür; ve onlar yerde **سَلِيلٌ** ve kılıçlar gibi levhalardır; **السليلُ**: geniş taştır. Ve şu beyti okudu:
تَقيهِ مَظاريرُ الصُّوَى مِن فِعاله
بَسُور تلَحِّيه الحصَى كَنَوَى القسْبِ

Ve **أرض مَظرَّةٌ**: **ظِرَّان** sahibi (olan)dır.

**الليث** dedi: denilir: **ظَرَرْتُ مَظَرَّة**; bu, devenin **أبْلَمَتْ** olduğu zamandır; o, rahim halkasında onu tutan bir hastalıktır da daralır; çoban bir **مَظَرّةً** alır ve elini onun karnına **ظَبْيَتها**’sından sokar, sonra o yerden siğil gibi bir şeyi keser.

Dedi: **الأَظِرَّة**; **الأمِرَّة** gibi kendisiyle yol bulunulan alâmetlerdendir; ve ondan, sertçe uzatılmış olanı vardır; ondan **الرَّحَى** yapılır.
