# ظفر — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%81%D8%B1/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B8%D9%81%D8%B1/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ظفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%81%D8%B1.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: ظفر

ظ ف ر
ظفر بعدوّه‏:‏ غلجه‏.‏
وظفره الله عليه وأظفره‏.‏
ورجل مظفر‏:‏ لا يؤوب إلا بالظفر وظفره الله‏:‏ جعله مظفراً‏.‏
وأنشب فيه ظفره وأظفوره وأظفاره وأظافيره‏.‏
قال‏:‏ ما بين لقمتها الأولى إذا ازدرجت وبين أخرى تليها قيس أظفور ورجل أظفر‏:‏ طويل الظفر وظفر‏:‏ حديد الظفر‏.‏
ونيب في لحمه وظفر‏:‏ غرز نابه وظفره فعقره وظفر في القثاء والبطيخ وغيرهما‏.‏
وفي عينه ظفرة وقد ظفرت عينه وظفرت فهي ظفرة ومظفورة والرجل ظفر ومظفور‏.‏
وجزع ظفاريّ منسوب إلى بلد‏.‏
قال الفرزدق‏:‏ وفينا من المعزى تلاد كأنها ظفارية الجزع الذي في الترائب ومن المجاز‏:‏ أردت كذا فظفرت به وظفرته‏:‏ أصبته ولم يفتني‏.‏
ورجل ظفر ومظفر‏:‏ لا يطلب شيئاً إلا أصابه‏.‏
قال‏:‏ هو الظفر الميمون إن راح أو غدا به الركب والتلعابة المتحبب وظفرت الناقة لقحا‏:‏ أخذته وقبلته‏.‏
وما ظفرتك عيني منذ زمان وما عجمتك‏:‏ ما رأتك‏.‏
وأنشب فلان في أظفاره وإنه لمقلوم الظفر عن أذى الناس‏:‏ للقليل الأذى وإنه لكليل الظفر‏:‏ للمهين‏.‏
وبه ظفر من مرض وذباب‏:‏ طرف منه‏.‏
‏"‏ وما بالدار شفر ولا ظفر ‏"‏‏:‏ أحد‏.‏
وأفرحته من شفره إلى ظفره كما تقول‏:‏ من قرنه إلى قدمه‏.‏
وظفر النبت‏:‏ طلع مثل الأظفار‏.‏
وتدخن بالأظفار وهو عطر يشبه الأظفار‏.‏
وقوس لطيفة الظفرين وهما طرفاها وراء معقد الوتر‏.‏
قال أبو حيّة النميري‏:‏ وصحراء مرت قد بنيت لصحبتي عليها خِباءً فوْقَ ظُفرٍ على ظُفْرِ رفعه بظُفْر قرسه الأعلى فوق ظفرها الأسفل.

### Türkçe

ظ ف ر
**ظفر** düşmanına karşı: onu yendi.
Ve Allah onu ona karşı **ظفره** kıldı ve onu **أظفره** kıldı.
Ve **مظفر** bir adam: **ظفر** ile (zaferle) dönmekten başka dönmez; ve Allah onu **ظفره** kıldı: onu **مظفراً** yaptı.
Ve onda **ظفره**’unu, **أظفوره**’unu, **أظفاره**’ını ve **أظافيره**’ini sapladı.
Dedi ki: onun ilk lokması yutulduğu zaman ile onu izleyen başka bir lokma arasındaki (mesafe) bir **أظفور** ölçüsüdür. Ve **أظفر** bir adam: tırnağı uzun; ve **ظفر**: tırnağı keskin.
Ve etinde bir **نيب** ve **ظفر**: azı dişini ve tırnağını batırdı da onu yaraladı; ve hıyar, karpuz ve başkalarında **ظفر** etti.
Ve gözünde bir **ظفرة** vardır; gözü **ظفرت** oldu ve **ظفرت**; o hâlde o **ظفرة** ve **مظفورة**’dur; ve adam **ظفر** ve **مظفور**’dur.
Ve **ظفاريّ** bir akik: bir beldeye nispetlidir.
El-Ferazdak dedi ki:
Ve bizde keçilerden eski (mal) vardır; sanki o, köprücük kemiklerinde bulunan akikin **ظفارية**’sidir.
Ve mecazdandır: şunu istedim de onunla **ظفرت** ettim; ve onu **ظفرته**: ona eriştim ve benden kaçmadı.
Ve **ظفر** ve **مظفر** bir adam: bir şey istemez ki mutlaka ona erişsin.
Dedi ki:
O, uğurlu **الظفر**’dır; eğer kervan onunla akşamlar yahut sabahlarsa; ve sevimli şakacı.
Ve dişi deve **لقحا** olarak **ظفرت** etti: onu aldı ve kabul etti.
Ve gözüm seni zamandan beri **ظفرتك** etmedi; ve seni **عجمتك** etmedi: seni görmedi.
Ve falan kimse **أظفاره**’ına sapladı; ve o, insanların eziyetinden dolayı **مقلوم الظفر**’dur: eziyeti az olan için; ve o, elbette **كليل الظفر**’dur: aşağılık olan için.
Ve onda hastalıktan ve sinekten bir **ظفر** vardır: ondan bir uç (kısım).
“Ve evde ne **شفر** ne **ظفر** vardır”: hiç kimse.
Ve onu **شفره**’undan **ظفره**’una kadar sevindirdim; senin dediğin gibi: boynuzundan ayağına kadar.
Ve bitkinin **ظفر**’u: tırnaklar gibi bir sürgün çıktı.
Ve **الأظفار** ile tütsülenilir; o, **الأظفار**’a benzeyen bir kokudur.
Ve iki **ظفر**’i latif bir yay; ikisi, kiriş bağlama yerinin arkasında onun iki ucudur.
Ebû Hayye en-Nümeyrî dedi ki:
Ve bir çöl; geçip gittim; arkadaşlarım için onun üzerine bir çadır kurdum; **ظُفرٍ** üstünde **ظُفْرِ**; onu, üstteki **ظُفْر** ile kaldırdı; onun üst **ظفر**’unu, onun alt **ظفر**’unun üstüne yerleştirdi.
