# ظمأ — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%85%D8%A3/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B8%D9%85%D8%A3/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ظمأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%85%D8%A3.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ظمأ

باب الظاء والميم و و ء ي معهما
ظ م ي، ظ م أ مستعملان
ظمي، ظمأ:
الظَّمَى، بلا هَمزِ، قِلَّةُ دَم اللِّثَةِ، ويعرتيه الحُسنُ والمَلاحةُ، ورجلٌ أَظمَى وامرأة ظَمْياءُ، والجمعُ الظُّميُ، وظَمِيَ ظَمىُ وظَماءةً.
وعَيْنٌ ظَمْياءُ: رقيقةُ الجَفْن.
وساقٌ ظَمُياءُ: مُعْتَرِقَةُ اللَّحْم، ووَجُهٌ ظَمآنُ: قليلُ اللْحمِ.
وإذا عَنَيتَ به نفسَكَ، قلتَ: ظَمِئْتُ بوزن بَرِئتُ، ويجوز في الشعر اضطِراراً مَدُّ الظَّمَى ونحوِه كالخَطاء والكَلاء ونحوهما من المهموز حتى يصيرَ بوزن فعال.
والظَّمَى، بلا همز،: ذُبُولُ الشَّفَةِ من العَطَش وغيره، وكُلُّ ما ذَبَل من الحَرِّ فهو ظَمٍ.
ورجلً ظَمْآن وامرأة ظَمْأى، ورجال ظِماء، ونساءٌ ظَمِئاتٌ وظِماءٌ.
الظِّمْءُ: حَبْس الإِبِل عن الماء إلى غايةِ الوُرود فيما بينَ الشَّرْبَتَيْنِ فهو ظِمْءٌ، والجميع الأظْماءُ.
وظِمْءُ الحَياة من وَقْت سُقوط الوَلَد إلى وَقْت مَوْته عاجِلاً وآجِلاً.
وإذا كانت اللِّثَةُ قالِصةً لا زقةً بالشَّفة قيلَ ظَمْياء.
والرُّمْحُ إذا كان يابساً صُلْباً فهو أَظْمَى.

### Türkçe

باب **الظاء** و**الميم** و**و** و**ء** و**ي** معهما
**ظ م ي**، **ظ م أ** استعمالdadırlar.

**ظمي**، **ظمأ**:
**الظَّمَى**، hemzesiz olarak, diş etinin kanının azlığıdır; güzellik ve hoşluk ona arız olur. Ve bir erkek **أَظمَى**, bir kadın **ظَمْياءُ** (denir); çoğulu **الظُّميُ**’dir. Ve **ظَمِيَ** **ظَمىُ** ve **ظَماءةً** (diye gelir).

Ve **عَيْنٌ ظَمْياءُ**: göz kapağı ince (olan).

Ve **ساقٌ ظَمُياءُ**: eti yanmış (olan). Ve **وَجُهٌ ظَمآنُ**: eti az (olan).

Ve eğer onunla kendi nefsini kastettiysen, şöyle dersin: **ظَمِئْتُ**, **بَرِئتُ** vezninde. Ve şiirde zaruret olarak **الظَّمَى**’nın ve benzerinin uzatılması câizdir; **الخَطاء** ve **الكَلاء** ve hemzeli olanlardan bunların benzerleri gibi; ta ki **فعال** vezninde oluncaya kadar.

Ve **الظَّمَى** hemzesiz olarak: susuzluktan ve başkasından dudağın solmasıdır; sıcaktan her ne solarsa o **ظَمٍ**’dir.

Ve bir erkek **ظَمْآن** ve bir kadın **ظَمْأى**; ve erkekler **ظِماء**; ve kadınlar **ظَمِئاتٌ** ve **ظِماءٌ**.

**الظِّمْءُ**: iki içiş arasındaki, varışın nihayetine kadar develeri sudan alıkoymaktır; o, **ظِمْءٌ**’dür. Ve hepsi **الأظْماءُ**’dır.

Ve **ظِمْءُ الحَياة**: çocuğun düşmesi vaktinden, onun ölüm vaktine kadar, çabuk ve gecikmiş olarak.

Ve diş eti büzülmüş olup dudağa yapışık değilse **ظَمْياء** denir.

Ve mızrak, kuru sert olduğunda o **أَظْمَى**’dır.
