# ظنن — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%86%D9%86/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B8%D9%86%D9%86/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ظنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%86%D9%86.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: ظنن

الظَنُّ معروف، وقد يوضع موضع العلم. قال دريد بن الصمَّة:
فقلت لهم ظُنُّوا بألفَيْ مُدَجَّـجٍسَراتُهُم في الفارسيِّ المُسَرَّدِ
أي استيقِنوا، وإنَّما يخوِّف عدوَّه باليقين لا بالشك. وتقول: ظَنَنْتُكَ زيداً وظَنَنْتُ زيداً إيَّاك، تضع المنفصل موضع المتَّصل في الكناية عن الاسم والخبر، لأنَّهما مبتدأ وخبر. والظَنينُ: الرجل المُتَّهَمُ. والظِنَّةُ: التهْمَة، والجمع الظِنَنُ. يقال منه: اطَّنَّهُ واظَّنَّهُ بالطاء والظاء، إذا اتَّهَمَه. قال الشاعر:
ولا كلُّ من يَظَّنُّنِي أنا مُعْتِبٌولا كلُّ ما يُرْوى عَلَيَّ أقولُ
والتَظَنِّي: إعمال الظَنِّ، وأصله التَظَنُّنُ أبدل من إحدى النونات ياء. ومَظِنَّةُ الشيء: موضعه ومألفه الذي يُظَنُّ كونُه فيه؛ والجمع المَظَانُّ. يقال: موضع كذا مَظِنَّةٌ من فلان، أي مَعْلَمٌ منه. قال النابغة:
فإنْ يكُ عامرٌ قد قال جَهْلاًفإنَّ مَظِنَّةَ الجهلِ الشبابُ
والدَيْنُ الظنونُ: الذي لا يُدْرى أيقضيه آخِذُه أو لا. والظَنونُ: الرجل السيء الظَنِّ. والظَنونُ: البئر لا يُدرى أفيها ماء أم لا، ويقال القليلة الماء.

### Türkçe

**الظَنُّ** bilinen(şey)dir; ve ilmin yerine konulabilir. Düreyd b. es-Sımme dedi ki:
“Onlara dedim: **ظُنُّوا** iki bin zırhlı(ya) (karşı) (şunu) sanın;
Onların zırhları, Fârisî(ye ait) sağlam örülmüş(olan) içindedir.”
Yani: yakîn ediniz; ve ancak düşmanını yakîn ile korkutur, şekk ile değil. Ve dersin: **ظَنَنْتُكَ زيداً** ve **ظَنَنْتُ زيداً إيَّاك**; isim ve haber hakkında kinayede, munfasılı muttasılın yerine koyarsın; çünkü ikisi mübtedâ ve haberdir. Ve **الظَنينُ**: itham edilen adamdır. Ve **الظِنَّةُ**: töhmettir; cem‘i **الظِنَنُ**’dur. Ondan denir: **اطَّنَّهُ** ve **اظَّنَّهُ** **بالطاء والظاء**; onu itham ettiğinde. Şair dedi ki:
“Ve beni **يَظَّنُّنِي** (diye) zanneden herkes, ben kınayan değilim;
Ve üzerime rivayet olunan her şeyi söylemem.”
Ve **التَظَنِّي**: zannı işletmektir; aslı **التَظَنُّنُ**’dur; nûnların birinden yâ’ bedel kılındı. Ve **مَظِنَّةُ** şey: onun yeri ve ünsiyet yeri(=alışılan yeri)dir ki, onun orada bulunması zannedilir; cem‘i **المَظَانُّ**’dır. Denir: falan yer, falandan **مَظِنَّةٌ**’dir; yani ondan bir alâmettir. Nâbiga dedi ki:
“Eğer Âmir cahillikle söylemiş ise,
Şüphesiz cahilliğin **مَظِنَّةَ**si gençliktir.”
Ve **الدَيْنُ الظنونُ**: alanının onu ödeyip ödemeyeceği bilinmeyen(şey)dir. Ve **الظَنونُ**: kötü zanlı adamdır. Ve **الظَنونُ**: içinde su var mı yok mu bilinmeyen kuyudur; ve az sulu(olan) denir.
