# عبل — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%A8%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: عبل

عَبُلَ
1 عَبُلَ ذ , [aor. عَبُلَ ,] (S, O, Msb, K,) inf. n. عَبَالَةٌ, (S, O, Msb,) He, or it, was, or became, large, big, bulky, or thick; (S, O, Msb, K;) as also عَبَلَ, aor. عَبُلَ , (K,) inf. n. عُبُولٌ; (TK;) and عَبِلَ, aor. عَبَلَ , (K,) inf. n. عَبَلٌ. (TA.) -A2- عَبَلَهُ, (Az, O, * K,) [aor., app., عَبِلَ , as in other senses of the trans. verb,] inf. n. عَبْلٌ, (Az, TA,) He cut it, or cut it off, (Az, O, * K,) so as to extirpate it: this is the primary signification [of the trans. verb]. (Az, TA.) ↓ عَبَلَتْهُ عَبُولُ, (O, K, [but in the copies of the K erroneously written عَبُولٌ,]) said of a man when he has died, (O,) means, (K,) or is like, (O,) شَعَبَتْهُ شَعُوبُ [Death separated him from his companions; or, accord. to the primary signification of the verb, death cut him off, or extirpated him]; (O;) or اِشْتَعَبَتْهُ شَعُوبٌ. (K. [But correctly as in the O.]) ― -b2- عَبَلَ الشَّجَرَةَ, aor. عَبِلَ , (S, O, K,) inf. n. عَبْلٌ, (S, O,) He removed the leaves from the tree; (S, O, K;) as also ↓ عَبَّلَهَا. (CK: but not in my MS. copy of the K, nor in the TA.) ― -b3- And عَبَلَهُ, (IAar, O, K,) aor. and inf. n. as above, (TA,) He repelled it; (IAar, O, K;) namely, a thing. (K.) [See also the pass. part. n., below.] ― -b4- And He, or it, hindered, prevented, impeded, or withheld, him; (O, K, TA;) and diverted him by occupying him otherwise. (TA.) One says, مَا عَبَلَكَ i. e. What diverted thee by occupying thee otherwise? and hindered thee, &c.? (TA.) ― -b5- And عَبَلْتُ الحَبْلَ, inf. n. عَبْلٌ, I twisted the rope. (S, O.) -A3- عَبَلْتُ السَّهْمَ, (Ks, S, O, K,) aor. عَبِلَ , (Ks, O, TA,) inf. n. عَبْلٌ, (TA,) I put, or made, to the arrow a مِعْبَلَة. (Ks, S, O, K.) ― -b2- And عَبَلْتُهُ I shot him, or shot at him, with a مِعْبَلَة. (O.) -A4- عَبَلَ بِهِ He went away with, or took away, him, or it. (O, K.) -A5- عبل الشَّجَرُ [app. عَبَلَ, but perhaps a mistranscription for أَعْبَلَ, q. v.,] The trees put forth their leaves: on the authority of Az. (TA.)

2 عَبَّلَ see the preceding paragraph.

اعبل
4 اعبل ذ He, or it, was, or became, thick and white: (K:) originally used in relation to the fore arms. (TA.) -A2- اعبل الشَّجَرُ The trees put forth their [leaves termed] عَبَل: and the trees dropped their leaves: thus having two contr. significations: (O, K: *) or اعبل الأَرْطَى the [trees called] ارطى became in the state in which their هَدَب [or عَبَل (q. v.)] were thick, in the hot season, and red, and fit to be used for tanning therewith: and, accord. to As, اعبلت الشَّجَرَةُ signifies the tree dropped its leaves: (S:) accord. to En-Nadr, اعبلت الأَرْطَاةُ signifies the ارطاة put forth its leaves: and also, dropped its leaves: (Az, TA:) and ISd mentions, on the authority of AHn, اعبل الشَّجَرُ as meaning the trees put forth their fruit; but he says, “ I have not found this to be known. ” (TA.) [See also 1, last sentence.]

عَبْلٌ
عَبْلٌ ذ Large, big, bulky, or thick; (S, O, Msb, K;) as also ↓ عَبِلٌ: (K:) fem. of the former with ة: and pl. [masc.] عِبَالٌ, (S, O, K, TA,) like ضِخَامٌ [pl. of the syn. ضَخْمٌ]: and the pl. of عَبْلَةٌ is عَبْلَاتٌ, (S, O, TA,) [with the ب quiescent,] because it is an epithet. (TA.) It is applied in this sense to anything. (K.) Thus, in a trad., it is applied to a man. (TA.) And one says رَجُلٌ عَبْلُ الذِّرَاعَيْنِ A man large, &c., in the fore arms. (S, O, Msb. *) And فَرَسٌ عَبْلٌ الشَّوَى A horse thick in the legs. (S, O.) And اِمْرَأَةٌ عَبْلَةٌ A woman complete, or perfect, in make or formation. (S, O, Msb.) And ↓ اِمْرَأَةٌ عَبِيلَةٌ A large, big, bulky, (Ibn-'Abbلd, O,) or thick, woman. (Ibn-'Abbلd, O, K. *) And ↓ عَابِلٌ applied to a boy, or young man, signifies Fat: and [so] ↓ عَبُولٌ applied to a woman: pl. of both عُبُلٌ. (TA.)

عَبَلٌ
عَبَلٌ ذ i. q. هَدَبٌ i. e. (S, O) Any leaves that are [as though they were] twisted, (S, O, K,) not expanded, (K,) [generally meaning slender sprigs, like strings, garnished with minute, amplexicaul, appressed, acute leaves, overlying one another like the scales of a fish,] such as those of the طَرْفَآء (S, O, K) and of the أَرْطَى and of the أَثْل and the like of these: (S, O:) and, (K,) as some say, (TA,) the fruit of the ارطى: (K, TA:) and, (K,) as some say, (TA,) the هَدَب thereof, when they have become thick, (K, TA,) in the hot season, and red, (TA,) and fit to be used for tanning therewith: or slender leaves: (K, TA:) or the like of leaves, but not [what are commonly called] leaves: (TA:) or such as are falling thereof; (K, TA;) i. e., of leaves: (TA:) and [in the CK “ or ”] such as are coming forth (K, TA) thereof: (TA:) thus having two contr. significations. (K, TA.)

عَبِلٌ
عَبِلٌ ذ : see عَبْلٌ, first sentence.

عَبَالٌ
عَبَالٌ ذ The mountain-rose (وَرْد جَبَلِىّ [one of the appellations now applied to the eglantine, or sweet brier, more commonly called the نِسْرِين]): (S, Msb, K:) AHn says, and Arab of the desert informed me that the عَبَال is the rose of the mountain (وَرْدُ الجَبَلِ), of which is the white, and the red, and the yellow; (O, TA;) having a goodly hip (دَلِيك [thus correctly written in the O, but afterwards altered to دِلِّيك,]) in size and redness like the full-grown, unripe date, which, when it becomes ripe, is sweet, and delicious, like the fresh ripe date, and is sent from one to another as a present: (O:) [n. un. with ة:] the عَبَالَة, he says, has short, curved thorns, its rose is sweet-scented, and it grows so as to compose thickets, (O, TA,) and is depastured, (O,) and it becomes thick, (K,) and staves (O, K) thick and good, (O,) or thick and strong, (TA,) are cut from it: (O, K, TA:) the staff of Moses is said to have been from it: (K, TA:) or, as AHn says, the people assert that the staff of Moses was an عَبَالَة. (O.)

عَبُولٌ
عَبُولٌ ذ : see عَبْلٌ, last sentence. -A2- عَبُولُ [said in the K to be like صَبُور, but it is imperfectly decl., as a fem. proper name,] Death; or the decree of death; syn. المَنِيَّةُ. (K.) See 1, third sentence: and see also عَابِلٌ.

عَبَالَة
عَبَالَة ذ : see عَبَالَّتَهُ.

اِمْرَأَةٌ عَبِيلَةٌ
اِمْرَأَةٌ عَبِيلَةٌ ذ : see عَبْلٌ.

أَلْقَى عَلَيْهِ عَبَالَّتَهُ
أَلْقَى عَلَيْهِ عَبَالَّتَهُ ذ , with teshdeed to the ل, (S, O, K,) [of a rare form, like حَمَارَّةٌ, q. v.,] and ↓ عَبَالَتَهُ, without teshdeed, (Lh, K,) He threw upon him his weight. (S, O, K.)

عَابِلٌ
عَابِلٌ ذ : see عَبْلٌ, last sentence. -A2- ↓ عَابِلَتِى عَبُولُ is a saying of the Arabs like their saying شَاجِنَتِى شَجُونُ [i. e., app., meaning My separater from my companions is death, or shall be death alone]. (L in art. شجن: see شَجُونُ.)

عَبَنْبَلٌ
عَبَنْبَلٌ ذ Great, (AA, O, K, TA,) big, or bulky, (TA,) and strong. (K, TA.)

أَعْبَلُ
أَعْبَلُ ذ A mountain of which the stones are white: (K:) or rough, rugged, or thick, stone, which may be red, and may be white, and may be black, (ISh, O, K, *) and may be a rugged, high mountain: (ISh, O:) expl. in the S as meaning white stones; but correctly, as IB says, white stone: and أَعْبِلَةٌ is an irreg. pl. thereof. (TA.) ― -b2- And [the fem.] عَبْلَآءُ signifies A rock: (K, TA: [in the CK, أَو should be inserted after الصَّخْرَةُ:]) or a white rock: (Th, S, K, TA:) or a white, hard rock: (TA:) pl. عِبَالٌ, like بِطَاحٌ pl. of بَطْحَآءُ. (S, TA.) And A white [hill, or eminence such as is termed] أَكَمَة. (TA.) And A narrow strip (طَرِيدَةٌ) in the midst of a land, the stones of which are white, resembling the stones from which fire is struck, and sometimes people do strike fire with some of them: they are not what are called مَرْو; [but] resembling بِلَّوْر [i. e. crystal]. (TA.)

مِعْبَلٌ
مِعْبَلٌ ذ An implement with which trees are cut [down]. (TA.)

مِعْبَلَةٌ
مِعْبَلَةٌ ذ A broad and long arrow-head: (As, S, O, K:) or an iron [arrow-head] made broad, and having no عَيْر [or central ridge]: (AHn, TA:) pl. مَعَابِلُ. (O, K.) [See also سِرْوَةٌ. ― -b2- Also An arrow having a broad head. (Freytag, from the Deewلn of the Hudhalees.)]

مُعَبِّلٌ
مُعَبِّلٌ ذ One having with him مَعَابِل [pl. of مِعْبَلَة] of arrows. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

مَعْبُولٌ
مَعْبُولٌ ذ [pass. part. n. of عَبَلَهُ; as such, Cut, &c.: ― -b2- and] Repelled: thus in the following verse, cited by IAar:
هَا اـِنَّ رَمْيِى عَنْهُمُ لَمَعْبُولْ
فَلَا صَرِيخَ الْيَوْمَ اـِلَّا الْمَصْقُولْ
[Now verily my shooting in defence of them is repelled; so there is no aider to-day but the polished sword]: the speaker was shooting at his enemy, and the shooting availed not at all; so he fought with the sword. (O.)

### Türkçe

عَبُلَ
1 **عَبُلَ** **ذ** , [muzâri‘ **عَبُلَ** ,] (S, O, Msb, K,) mastar ismi **عَبَالَةٌ**, (S, O, Msb,) O, yahut o, büyük, iri, hacimli yahut kalın oldu; (S, O, Msb, K;) bunun gibi **عَبَلَ**, muzâri‘i **عَبُلَ** , (K,) mastar ismi **عُبُولٌ**; (TK;) ve **عَبِلَ**, muzâri‘i **عَبَلَ** , (K,) mastar ismi **عَبَلٌ**. (TA.) -A2- **عَبَلَهُ**, (Az, O, * K,) [muzâri‘i, görünüşe göre, **عَبِلَ** , geçişli fiilin diğer mânalarında olduğu gibi,] mastar ismi **عَبْلٌ**, (Az, TA,) Onu kesti, yahut onu koparıp kesti, (Az, O, * K,) onu kökünden söküp yok edecek şekilde: bu, [geçişli fiilin] aslî anlamıdır. (Az, TA.) ↓ **عَبَلَتْهُ عَبُولُ**, (O, K, [fakat K nüshalarında yanlışlıkla **عَبُولٌ** yazılmıştır,]) bir adam hakkında, öldüğü zaman, (O,) şu demektir, (K,) yahut şuna benzer, (O,) **شَعَبَتْهُ شَعُوبُ** [Ölüm onu arkadaşlarından ayırdı; yahut fiilin aslî anlamına göre, ölüm onu kesti, yahut kökünden söküp yok etti]; (O;) yahut **اِشْتَعَبَتْهُ شَعُوبٌ**. (K. [Fakat doğru olan O’daki gibidir.]) ― -b2- **عَبَلَ الشَّجَرَةَ**, muzâri‘i **عَبِلَ** , (S, O, K,) mastar ismi **عَبْلٌ**, (S, O,) Ağacın yapraklarını giderdi; (S, O, K;) bunun gibi ↓ **عَبَّلَهَا**. (CK: fakat K’nın bende bulunan yazma nüshasında da TA’da da yoktur.) ― -b3- Ve **عَبَلَهُ**, (IAar, O, K,) muzâri‘i ve mastarı yukarıdaki gibi, (TA,) Onu geri püskürttü; (IAar, O, K;) yani bir şeyi. (K.) [Aşağıda, edilgen ism-i mef‘ûle de bak.] ― -b4- Ve O, yahut o, onu engelledi, men etti, güçleştirdi, yahut alıkoydu; (O, K, TA;) ve onu başka bir şeyle meşgul ederek ondan çevirdi. (TA.) Şöyle denir: **مَا عَبَلَكَ** yani: Seni başka bir şeyle meşgul ederek senden çeviren nedir? ve seni engelleyen, vb., nedir? (TA.) ― -b5- Ve **عَبَلْتُ الحَبْلَ**, mastar ismi **عَبْلٌ**, İpi büktüm. (S, O.) -A3- **عَبَلْتُ السَّهْمَ**, (Ks, S, O, K,) muzâri‘i **عَبِلَ** , (Ks, O, TA,) mastar ismi **عَبْلٌ**, (TA,) Oka bir **مِعْبَلَة** koydum, yahut yaptım. (Ks, S, O, K.) ― -b2- Ve **عَبَلْتُهُ** Onu bir **مِعْبَلَة** ile vurdum, yahut ona bir **مِعْبَلَة** ile attım. (O.) -A4- **عَبَلَ بِهِ** Onunla, yahut onu, alıp gitti; yahut onu alıp götürdü. (O, K.) -A5- **عبل الشَّجَرُ** [görünüşe göre **عَبَلَ**, fakat belki de **أَعْبَلَ** için bir yanlış yazımdır, bkz.,] Ağaçlar yapraklarını çıkardı: Az’ın rivayetine göre. (TA.)

2 **عَبَّلَ** önceki paragrafı gör.

اعبل
4 **اعبل** **ذ** O, yahut o, kalın ve beyaz oldu: (K:) aslında ön kollar hakkında kullanılırdı. (TA.) -A2- **اعبل الشَّجَرُ** Ağaçlar **عَبَل** denilen [yapraklarını] çıkardı: ve ağaçlar yapraklarını döktü: böylece iki zıt anlama sahip oldu: (O, K: *) yahut **اعبل الأَرْطَى** **ارطى** denilen [ağaçlar], sıcak mevsimde, onların **هَدَب**’leri [yahut **عَبَل**’leri (bkz.)] kalın, ve kırmızı, ve onunla tabaklamada kullanılmaya elverişli olduğu hâle geldi: ve As’a göre, **اعبلت الشَّجَرَةُ** ağacın yapraklarını döktü demektir: (S:) En-Nadr’a göre, **اعبلت الأَرْطَاةُ** **ارطاة**’nin yapraklarını çıkarması demektir: ve ayrıca, yapraklarını dökmesi: (Az, TA:) ve ISd, AHn’den naklen, **اعبل الشَّجَرُ**’ü ağaçların meyvelerini çıkarması anlamında zikreder; fakat o, “Bunun bilinir olduğunu bulmadım” der. (TA.) [Ayrıca 1, son cümleye de bak.]

**عَبْلٌ**
**عَبْلٌ** **ذ** Büyük, iri, hacimli, yahut kalın; (S, O, Msb, K;) bunun gibi ↓ **عَبِلٌ**: (K:) birincisinin müennesi ة iledir: ve [müzekker] çoğulu **عِبَالٌ**, (S, O, K, TA,) **ضِخَامٌ** gibi [eş anlamlı **ضَخْمٌ**’ün çoğulu]: ve **عَبْلَةٌ**’nin çoğulu **عَبْلَاتٌ**’tır, (S, O, TA,) [**ب** sâkin olarak,] çünkü o bir sıfattır. (TA.) Bu anlamda her şeye uygulanır. (K.) Böylece, bir rivayette, bir adama uygulanmıştır. (TA.) Ve şöyle denir: **رَجُلٌ عَبْلُ الذِّرَاعَيْنِ** Ön kollarda büyük, vb., bir adam. (S, O, Msb. *) Ve **فَرَسٌ عَبْلٌ الشَّوَى** Bacaklarda kalın bir at. (S, O.) Ve **اِمْرَأَةٌ عَبْلَةٌ** Yaratılışta yahut yapıda tamam, yahut mükemmel, bir kadın. (S, O, Msb.) Ve ↓ **اِمْرَأَةٌ عَبِيلَةٌ** Büyük, iri, hacimli, (Ibn-'Abbلd, O,) yahut kalın, bir kadın. (Ibn-'Abbلd, O, K. *) Ve ↓ **عَابِلٌ** bir oğlana yahut delikanlıya uygulandığında, Şişman demektir: ve [aynı şekilde] ↓ **عَبُولٌ** bir kadına uygulandığında: ikisinin de çoğulu **عُبُلٌ**. (TA.)

**عَبَلٌ**
**عَبَلٌ** **ذ** **هَدَبٌ** ile aynı mânadadır; yani (S, O) [sanki] bükülmüş olan, (S, O, K,) açılmamış, (K,) yapraklardan her biri, [genellikle, balık pulu gibi birbirinin üstüne binen, küçük, gövdeyi kavrayan, yapışık, sivri yaprakçıklarla süslü, ip gibi ince sürgünler anlamında,] **طَرْفَآء**’nın (S, O, K) ve **أَرْطَى**’nın ve **أَثْل**’in ve bunların benzerlerinin yaprakları gibi: (S, O:) ve, (K,) bazılarına göre, (TA,) **ارطى**’nın meyvesi: (K, TA:) ve, (K,) bazılarına göre, (TA,) sıcak mevsimde kalınlaştıkları zaman, (K, TA,) ve kırmızı, (TA,) ve onunla tabaklamada kullanılmaya elverişli olan, onun **هَدَب**’i: yahut ince yapraklar: (K, TA:) yahut yaprak benzeri, fakat [yaygın olarak] yaprak denilen şey olmayan: (TA:) yahut ondan dökülen olanlar; (K, TA;) yani yapraklardan: (TA:) ve [CK’de “yahut” vardır] ondan çıkan olanlar (K, TA): (TA:) böylece iki zıt anlama sahip oldu. (K, TA.)

**عَبِلٌ**
**عَبِلٌ** **ذ** : **عَبْلٌ**’e bak, ilk cümle.

**عَبَالٌ**
**عَبَالٌ** **ذ** Dağ gülü (**وَرْد جَبَلِىّ** [şimdi eglantine yahut sweet brier’a verilen adlardan biri; daha yaygın adı **نِسْرِين**]): (S, Msb, K:) AHn der ki, ve çöl Araplarından biri bana haber verdi ki **عَبَال**, dağın gülüdür (**وَرْدُ الجَبَلِ**); ondan beyazı, kırmızısı ve sarısı olur; (O, TA;) büyüklükte ve kızıllıkta olgunlaşmış, ham hurma gibi iyi bir kuşburnusu (**دَلِيك** [O’da doğru olarak böyle yazılmıştır, fakat sonra **دِلِّيك**’e çevrilmiştir,]) vardır; olgunlaştığında tatlı ve lezzetli olur, taze olgun hurma gibi, ve hediye olarak birinden diğerine gönderilir: (O:) [tekili ة iledir:] **عَبَالَة**’nin, der ki, kısa, eğri dikenleri vardır; gülü güzel kokuludur; çalılık oluşturacak şekilde biter, (O, TA,) ve otlatılır, (O,) ve kalınlaşır, (K,) ve ondan kalın ve iyi, (O,) yahut kalın ve sağlam, (TA,) değnekler (O, K) kesilir: (O, K, TA:) Musa’nın asâsının ondan olduğu söylenir: (K, TA:) yahut, AHn’nin dediğine göre, insanlar Musa’nın asâsının bir **عَبَالَة** olduğunu iddia ederler. (O.)

**عَبُولٌ**
**عَبُولٌ** **ذ** : **عَبْلٌ**’e bak, son cümle. -A2- **عَبُولُ** [K’da **صَبُور** gibi olduğu söylenmiştir; fakat müennes özel ad olarak gayr-i munsarıftır,] Ölüm; yahut ölüm hükmü; eş anlamlısı **المَنِيَّةُ**. (K.) 1, üçüncü cümleye bak: ayrıca **عَابِلٌ**’e de bak.

**عَبَالَة**
**عَبَالَة** **ذ** : **عَبَالَّتَهُ**’ye bak.

**اِمْرَأَةٌ عَبِيلَةٌ**
**اِمْرَأَةٌ عَبِيلَةٌ** **ذ** : **عَبْلٌ**’e bak.

**أَلْقَى عَلَيْهِ عَبَالَّتَهُ**
**أَلْقَى عَلَيْهِ عَبَالَّتَهُ** **ذ** , **ل** üzerine teşdîd ile, (S, O, K,) [nadir bir vezindendir; **حَمَارَّةٌ** gibi, bkz.,] ve ↓ **عَبَالَتَهُ**, teşdîdsiz, (Lh, K,) Onun üzerine ağırlığını attı. (S, O, K.)

**عَابِلٌ**
**عَابِلٌ** **ذ** : **عَبْلٌ**’e bak, son cümle. -A2- ↓ **عَابِلَتِى عَبُولُ** Arapların, **شَاجِنَتِى شَجُونُ** sözleri gibi bir sözüdür [yani, görünüşe göre, “Beni arkadaşlarımdan ayıran ölüm(dür), yahut yalnız ölüm olacaktır” anlamında]. (L, **شجن** maddesinde: **شَجُونُ**’e bak.)

**عَبَنْبَلٌ**
**عَبَنْبَلٌ** **ذ** Büyük, (AA, O, K, TA,) iri yahut hacimli, (TA,) ve güçlü. (K, TA.)

**أَعْبَلُ**
**أَعْبَلُ** **ذ** Taşları beyaz olan bir dağ: (K:) yahut kırmızı da olabilen, beyaz da olabilen, siyah da olabilen, (ISh, O, K, *) kaba, engebeli, yahut kalın, taş; ve engebeli, yüksek bir dağ da olabilir: (ISh, O:) S’de beyaz taşlar anlamında açıklanmıştır; fakat doğru olan, IB’nin dediği gibi, beyaz taştır: ve bunun düzensiz çoğulu **أَعْبِلَةٌ**’dir. (TA.) ― -b2- Ve [müennesi] **عَبْلَآءُ** Kaya demektir: (K, TA: [CK’de **الصَّخْرَةُ**’den sonra **أَو** konulmalıdır:]) yahut beyaz kaya: (Th, S, K, TA:) yahut beyaz, sert kaya: (TA:) çoğulu **عِبَالٌ**, **بِطَاحٌ** gibi, **بَطْحَآءُ**’nın çoğulu. (S, TA.) Ve beyaz bir **أَكَمَة** [denilen tepe/çıkıntı]. (TA.) Ve taşları beyaz olan bir arazinin ortasında dar bir şerit (**طَرِيدَةٌ**); taşları, kendilerinden ateş çıkarılan taşlara benzer; bazen insanlar onların bazısıyla ateş de çıkarırlar: bunlar **مَرْو** denilen şey değildir; [fakat] **بِلَّوْر**’a [yani kristale] benzer. (TA.)

**مِعْبَلٌ**
**مِعْبَلٌ** **ذ** Ağaçların [kesilip] düşürüldüğü bir âlet. (TA.)

**مِعْبَلَةٌ**
**مِعْبَلَةٌ** **ذ** Geniş ve uzun bir ok ucu: (As, S, O, K:) yahut geniş yapılmış ve **عَيْر**’i [yahut orta sırtı] olmayan demir [ok ucu]: (AHn, TA:) çoğulu **مَعَابِلُ**. (O, K.) [Ayrıca **سِرْوَةٌ**’ye de bak. ― -b2- Ayrıca geniş uçlu bir oka da denir. (Freytag, Hudhelîlerin Dîvânı’ndan.)]

**مُعَبِّلٌ**
**مُعَبِّلٌ** **ذ** Yanında okların **مَعَابِل**’i [**مِعْبَلَة**’nin çoğulu] bulunan kimse. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

**مَعْبُولٌ**
**مَعْبُولٌ** **ذ** [**عَبَلَهُ**’nun edilgen ism-i mef‘ûlü; buna göre, Kesilmiş, vb.: ― -b2- ve] Geri püskürtülmüş: IAar’ın naklettiği şu beyitte böyledir:
هَا اـِنَّ رَمْيِى عَنْهُمُ لَمَعْبُولْ
فَلَا صَرِيخَ الْيَوْمَ اـِلَّا الْمَصْقُولْ
[İmdi gerçekten, onları savunmak için atışım elbette geri püskürtülmüştür; öyleyse bugün cilalı kılıçtan başka yardım eden yoktur]: söyleyen, düşmanına ok atıyordu ve atış hiç fayda vermedi; bunun üzerine kılıçla çarpıştı. (O.)
