# عبل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%A8%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: عبل

رجلٌ عَبْلُ الذراعين، أي ضخمهما. وفرسٌ عَبْلُ الشَوى، أي غليظ القوائم. وقد عَبُلَ بالضم عَبالَةً. وامرأةٌ عَبْلَةٌ: تامّة الخلقِ، والجمع عَبْلاتٌ وعِبالٌ. وعَبَلْتُ الحبل عَبْلاً: فَتَلته. والعَبَلُ بالتحريك: الهَدَبُ، وهو كل ورقٍ مفتولٍ، مثل ورق الأَرْطَى والأثْل والطَرْفاء ونحو ذلك. قال ابن السكيت: يقال أَعْبَلَ الأرطى، إذا غلُظ هَدَبُهُ في القَيظ واحمرّ، وصلح أن يُدْبَغَ به. قال ذو الرمّة:
إذا ذابَتِ الشمسُ اتَّقَى صَقَراتِها		بأفنانِ مربوعِ الصَريمةِ مُعْبِلِ
وعَبَلْتُ الشجرة أعْبِلُها عَبْلاً، إذا حَتَّتَ ورقَها. الأصمعي: أعْبَلَتِ الشجرةُ: سقطَ ورقها. والأعْبَلُ: حجارةٌ بيضٌ. وصَخرةٌ عَبْلاء أي بيضاء، والجمع عِبالٌ. والمِعْبَلَةُ: نَصْلٌ عريضٌ طويلٌ. قال الكسائي: عَبَلْتُ السهمَ: جعلت فيه مِعْبَلَةً. والعَبالُ مُخَفَّفٌ: الوردُ الجَبَليُّ. ويقال ألقى عليه عَبالَّتَهُ، أي ثِقْله.

### Türkçe

Bir adam, **عَبْلُ الذراعين**; yani ikisini de iri (kalın) olan. Ve bir at, **عَبْلُ الشَوى**; yani bacakları kalın olan. Ve **عَبُلَ** (ضم ile) **عَبالَةً** (oldu). Ve bir kadın **عَبْلَةٌ**: yaratılışı tam olan; çoğulu **عَبْلاتٌ** ve **عِبالٌ**dur. Ve **عَبَلْتُ الحبل عَبْلاً**: onu büktüm (bükerek sardım). Ve **العَبَلُ** (harekeli): **الهَدَبُ**dur; o da bükülmüş her yapraktır; **ورق الأَرْطَى** ve **الأثْل** ve **الطَرْفاء** yaprağı ve bunun benzeri gibi. İbnü’s-Sikkît dedi: **أَعْبَلَ الأرطى** denir; onun **هَدَبُهُ** (saçağı) yaz sıcağında kalınlaştığı ve kızardığı ve onunla tabaklanmaya elverişli olduğu zaman. Zü’r-Rumme dedi:
Güneş eridiği zaman, onun yakıcı sıcaklıklarından sakınır;
**مُعْبِلِ** olan, **الصَريمةِ**si dört aylık olanın dallarıyla.

Ve **عَبَلْتُ الشجرة أعْبِلُها عَبْلاً**: yaprağını döktürdüğüm zaman. el-Asma‘î: **أعْبَلَتِ الشجرةُ**: yaprağı düştü. Ve **الأعْبَلُ**: beyaz taşlardır. Ve **صَخرةٌ عَبْلاء** yani beyaz; çoğulu **عِبالٌ**dur. Ve **المِعْبَلَةُ**: geniş, uzun bir temrendir. el-Kisâî dedi: **عَبَلْتُ السهمَ**: onda **مِعْبَلَةً** yaptım. Ve **العَبالُ** (muhaffef): dağ gülüdür. Ve “Ona **عَبالَّتَهُ**nu attı” denir; yani onun ağırlığını.
