# عبهل (ع-ب-ه-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%87%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%A8%D9%87%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - ب - ه - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%87%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

عبهل:
ومَلِكٌ مُعَبْهَل: لا يُرَدُّ أمرُه في شَيْءٍ.

##### Türkçe

**عبهل**:
Ve **مَلِكٌ مُعَبْهَل**: emri hiçbir şeyde geri çevrilmez.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%87%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

عَبْهَلَ الإبلَ، أي أهملها مثل أَبْهَلهَا، والعين مُبْدَلَةٌ من الهمزة. وإبلٌ مُعَبْهَلَةٌ: لا راعي لها ولا حافظ.

##### Türkçe

**عَبْهَلَ الإبلَ**: yani onları ihmal etti; **أَبْهَلهَا** gibi; ve **العين** **الهمزة**’den بدل edilmiştir. Ve **إبلٌ مُعَبْهَلَةٌ**: ona ne çoban vardır ne de koruyucu.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%87%D9%84/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ع ب ه ل
تقول‏:‏ ما كان لسوقة باهله أن يباروا الملوك العباهلة وهم الذين أقرّوا على ملكهم لا يزالون‏.‏

##### Türkçe

ع ب ه ل
Şöyle dersin: **سوقة** olan **باهله**’nin, krallarla—**العباهلة** ile—yarışmaları olmaz; ve onlar, kendi mülkleri üzere ikrar edilmiş olan kimselerdir; durmaksızın (öyle) kalırlar.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%87%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

في كتاب سيدنا رسول الله، صلى الله عليه وسلم، لوائل بن حُجْر ولقومه: مِنْ مُحَمَّدٍ رسولِ الله إِلى الأَقْيال العَباهِلة من أَهل حَضْرَ مَوْتَ؛ قال أَبو عبيد: العَبَاهِلة هم الذين أُقِرُّوا على مُلْكِهِم لا يُزَالون عنه، وكذلك كلُّ شيء أَهْمَلْته فكان مُهْمَلاً لا يُمْنَع مما يريد ولا يُضْرَب على يديه، فهو مُعَبْهَل، وقد عَبْهَلْته. الجوهري: عَبَاهِلَةُ اليَمَن ملوكُهم الذين أُقِرُّوا على مُلْكهم. والمُتَعَبْهِل: الممتنع الذي لا يُمْنَع؛ وقال تأَبَّط شرًّا: مَتى تَبْغني، ما دُمْتُ حَيًّا مُسَلَّماً،
تَجِدْني مع المُسْتَرْعِل المُتَعَبْهِل
وعَبْهَل الإِبلَ: أَهملها. وإِبل عَباهِل ومُعَبْهَلة: مهمَلة لا راعي لها ولا حافظ؛ قال الراجز يذكر الإِبل أَنها قد أُرْسِلت على الماء تَرِدُه كيف شاءت:
عَبَاهِلٍ عَبْهَلَها الوُرَّادُ
(* قوله «عباهل إلخ» كذا في الصحاح، قال في التكملة والرواية: عرامس عبهلها الذوّاد
جمع ذائد، وقبله:
أفرغ لجوف وردها أفراد * عباهل عبهلها الورّاد)
ابن الأَعرابي: المُعَبْهَل والمُعَزْهَل المُهْمَل. وعَبْهَلْت الإِبلَ إِذا تركتها تَرِدُ مَتى شاءت. وواحد العَبَاهِلة عَبْهَل، والتاء لتأْكيد الجمع كقَشْعَم وقَشاعِمَة، ويجوز أَن يكون الأَصل عَباهِيل جمع عُبْهُول أَو عِبْهال، فحذفت الياء وعُوِّض منها الهاء كما قيل فرازنة في فَرَازِين، والأَول أَشبه. والعَبَاهِلة: المُطْلَقون. الليث: مَلِكٌ مُعَبْهَل لا يُرَدُّ أَمْرُه في شيء. وعَبْهَل الإِبلَ أَي أَهملها مثل أَبْهَلَها، والعين مبدلة من الهمزة. وعَبْهَل: اسم رجل.

##### Türkçe

Seyyidimiz Resûlullah’ın, sallallahu aleyhi ve sellem, Vâil b. Hucr’a ve kavmine yazdığı kitapta: “Muhammed Resûlullah’tan Hadramut ehlinin **الأقيال العباهلة**’sine”; Ebû Ubeyd dedi: **العباهلة** onlar, mülkleri üzerinde ikrar olunmuş kimselerdir; ondan uzaklaştırılmazlar. Yine bunun gibi, her şey ki onu ihmal ettin de ihmal edilmiş oldu; istediğinden men olunmaz ve elleri üzerine vurulmaz; işte o **مُعَبْهَل**’dir; ve onu **عَبْهَلْته**. Cevherî: Yemen’in **عَبَاهِلَةُ**’si, mülkleri üzerinde ikrar olunmuş krallarıdır.

Ve **المُتَعَبْهِل**: meneden (kimse) ki men olunmayan (kimsedir); ve Teebbata Şerran dedi:
M ne zaman beni istersen, ben diri oldukça selâmette,
Beni **المُسْتَرْعِل** ile **المُتَعَبْهِل** yanında bulursun

Ve **عَبْهَل** develeri: onları ihmal etti. Ve **إِبل عَباهِل** ve **مُعَبْهَلة**: ihmal edilmiş; onlara ne çoban vardır ne koruyucu; râciz, develeri, suya, nasıl isterlerse onu varacak şekilde salıverilmiş olduklarını anarak dedi:
**عَبَاهِلٍ** **عَبْهَلَها** **الوُرَّادُ**
(* “**عباهل** ilh.” sözü: Sıhâh’ta böyledir; Tekmile’de dedi ki rivayet:
**عرامس** **عبهلها** **الذوّاد**
**ذائد**’in cem‘i; ve ondan önce:
**أفرغ لجوف وردها أفراد** * **عباهل عبهلها الورّاد**)

İbnü’l-A‘râbî: **المُعَبْهَل** ve **المُعَزْهَل** ihmal edilmiş (şey)dir. Ve develeri **عَبْهَلْت**: onları, ne zaman isterlerse varacak şekilde bıraktığın zaman. Ve **العَبَاهِلة**’nin teki **عَبْهَل**’dir; ve **التاء**, **قَشْعَم** ve **قَشاعِمَة** gibi, cem‘i te’kîd içindir. Ve caizdir ki asl **عَباهِيل** olsun; **عُبْهُول** yahut **عِبْهال**’ın cem‘i; sonra **الياء** hazfedildi ve onun yerine **الهاء** ivaz kılındı; **فَرَازِين** hakkında **فرازنة** denildiği gibi; ve birincisi daha benzer. Ve **العَبَاهِلة**: salıverilmiş olanlardır. Leys: **مَلِكٌ مُعَبْهَل**; hiçbir şeyde emri geri çevrilmez. Ve **عَبْهَل** develeri, yani onları ihmal etti; **أَبْهَلَها** gibi; ve **العين**, **الهمزة**’den bedeldir. Ve **عَبْهَل**: bir adam adıdır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%87%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

عبهل الإبل: أهملها، مثل أبهلها، والعين مبدلة من الهمزة، قاله الليث، زاد غيره: ترد متى شاءت. وإبل عباهل، ومعبهلة، بالفتح، أي بفتح الهاء: مهملة، لا راعي لها، ولا حافظ، قال أبو وجزة:
  أفرغ لجوف وردها أفراد
  عرانس عبهلها الوراد والعباهلة: الأقيال، وفي الصحاح: ملوك اليمن المقرون على ملكهم، فلم يزالوا عنه، قال أبو عبيد: وكذلك كل شيء أهملته، فكان مهملا، لا يمنع مما يريد، ولا يضرب على يديه، وفي كتاب رسول الله صلى الله عليه وسلم لوائل بن حجر، ولقومه: من محمد رسول الله صلى الله عليه وسلم، إلى الأقيال العباهلة، واحدها عبهل، والتاء لتأكيد الجمع، كقشعم وقشاعمة، ويجوز أن يكون الأصل عباهيل، جمع عبهول، أو عبهال، فحذفت الياء، فرازنة في فرازين، والأول أشبه، وفي تثقيف اللسان: العباهلة: الذين لا يد عليهم لأحد. والعبهلة، والعبهال، بالكسر: المعاتبة. والمتعبهل: ا لممتنع، وأيضا: الذي لا يمنع من شيء، قال تأبط شرا:
  متى تبغني ما دمت حيا مسلماتجدني مع المسترعل المتعبهل المسترعل: الذي يظهر مع الرعيل الأول.

##### Türkçe

**عبهل** develer: onları ihmal etti; **أبهلها** gibi; **العين** **الهمزة**’den بدل edilmiştir; bunu Leys söyledi; başkası şunu ekledi: dilediği vakit döner.

Ve **إبل عباهل** ve **معبهلة**, fetha ile, yani **الهاء**’nın fethasıyla: ihmal edilmiş; ona çoban yoktur, ne de koruyucu. Ebû Vecze dedi ki:
  “Onun suya varışının karnına tek tek boşalttı
  suya varanlar onu ihmal etti, ve **العباهلة**: **الأقيال**’dir. Ve Sıhâh’ta: Yemen krallarıdır; mülkleri üzerine mukarran olanlar; ondan ayrılmadılar. Ebû Ubeyd dedi: ve aynı şekilde her şey ki onu ihmal ettin, o halde ihmal edilmiş olur; istediği şeyden men edilmez, ve elleri üzerine vurulmaz. Ve Resûlullah صلى الله عليه وسلم’in Vâil b. Hucr’a ve kavmine kitabında: “Muhammed Resûlullah صلى الله عليه وسلم’den, **الأقيال العباهلة**’ye”; onun teki **عبهل**’dir; ve **التاء** cem‘i te’kîd içindir; **قشعم** ve **قشاعمة** gibi. Ve aslın **عباهيل** olması caizdir; **عبهول**’un cem‘i, yahut **عبهال**; sonra **الياء** hazfedildi; **فرازنة**’de **فرازين** gibi; ve birincisi daha benzer. Ve Lisân’ın tashîhinde: **العباهلة**: kendilerine kimse için el olmayan kimselerdir. Ve **العبهلة** ve **العبهال**, kesr ile: azarlama/serzeniş. Ve **المتعبهل**: imtina eden; ve ayrıca: hiçbir şeyden men etmeyen kimse. Teabbata Şerran dedi ki:
  “Ne vakit beni istersen, ben hayatta oldukça, selâmetle,
  beni **المسترعل المتعبهل** ile bulursun.”
**المسترعل**: ilk **الرعيل** ile birlikte ortaya çıkan kimsedir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%87%D9%84/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

عَبْهَلَ الاـِبِلَ
Q. 1 عَبْهَلَ الاـِبِلَ ذ (inf. n. عَبْهَلَةٌ, TK) He left the camels to pasture by themselves, (Lth, S, O, K,) and to go to the water when they pleased: (TA:) like أَبْهَلَهَا; (S, O;) the ع being substituted for the ا. (S.) -A2- And عَبْهَلَةٌ and عِبْهَالٌ signify The act of reproving, blaming, or censuring: (K:) inf. ns. of عَبْهَلَهُ he reproved him, &c. (TK.)

عَبْهَلٌ
عَبْهَلٌ ذ : see العَبَاهِلَةُ.

اـِبِلٌ عَبَاهِلُ
اـِبِلٌ عَبَاهِلُ ذ (S, * K) and ↓ مُعَبْهَلَةٌ Camels left to pasture by themselves, (S, K,) without a pastor and without a keeper. (TA.) ― -b2- See also the next paragraph.

العَبَاهِلَةُ
العَبَاهِلَةُ ذ , (K,) or عَبَاهِلَةُ اليَمَنِ (S, O) and اليَمَنِ ↓ عَبَاهِلُ, (O,) The kings of El-Yemen who have been established, or confirmed, in their dominion, (S, O, K,) not being displaced therefrom, (S, O,) or and who have not been displaced therefrom: (K:) [and SM adds, referring to العَبَاهِلَةُ,] A'Obeyd says, and in like manner [it denotes] anything left to itself, not prevented, or withheld, from doing what it desires: (TA: [but in this explanation the sing. is evidently put for the pl.:] the sing. of عَبَاهِلَةٌ is most probably ↓ عَبْهَلٌ, like قَشْعَمٌ, of which قَشَاعِمَةٌ is a pl.: in the “ Tathkeef el-Lisلn ” [of IKtt], العَبَاهِلَةُ is expl. as signifying those over whom no one has authority. (TA.)

مُعَبْهَلَةٌ
مُعَبْهَلَةٌ ذ : see عَبَاهِلُ.

مُتَعَبْهِلٌ
مُتَعَبْهِلٌ ذ i. q. مُمْتَنِعٌ [app. as meaning One who resists, or withstands; or who is incompliant, or unyielding]: (K:) and [so in copies of the K and in the TA, but in the CK “ or, ”] one who will not be prevented, or withheld, from a thing. (O, K.)

##### Türkçe

**عَبْهَلَ الاـِبِلَ**
Q. 1 **عَبْهَلَ الاـِبِلَ** ذ (inf. n. **عَبْهَلَةٌ**, TK) Develeri kendi başlarına otlamaya, (Lth, S, O, K,) ve istedikleri zaman suya gitmeye bıraktı: (TA:) **أَبْهَلَهَا** gibi; (S, O;) **ع**’nin **ا**’nın yerine geçirilmiş olmasıyla. (S.) -A2- Ve **عَبْهَلَةٌ** ile **عِبْهَالٌ**, Azarlama, kınama yahut ayıplama fiilini ifade eder: (K:) **عَبْهَلَهُ** “onu azarladı” vb.’nin mastarları. (TK.)

**عَبْهَلٌ**
**عَبْهَلٌ** ذ : **العَبَاهِلَةُ**’ye bak.

**اـِبِلٌ عَبَاهِلُ**
**اـِبِلٌ عَبَاهِلُ** ذ (S, * K) ve ↓ **مُعَبْهَلَةٌ** Kendi başlarına otlamaya bırakılmış develer; (S, K,) bir çoban ve bir bekçi olmaksızın. (TA.) ― -b2- Bir sonraki paragrafa da bak.

**العَبَاهِلَةُ**
**العَبَاهِلَةُ** ذ , (K,) yahut **عَبَاهِلَةُ اليَمَنِ** (S, O) ve اليَمَنِ ↓ **عَبَاهِلُ**, (O,) El-Yemen kralları; hâkimiyetlerinde yerleştirilmiş yahut sağlamlaştırılmış olanlar, (S, O, K,) ondan uzaklaştırılmayanlar, (S, O,) yahut ondan uzaklaştırılmamış olanlar: (K:) [ve SM, **العَبَاهِلَةُ**’ye atıfla, şunu ekler:] A'Obeyd der ki, ve aynı şekilde [bu,] kendi hâline bırakılmış, istediğini yapmaktan men edilmeyen yahut alıkonulmayan her şeyi [de] ifade eder: (TA: [fakat bu açıklamada tekilin çoğul yerine konulduğu açıktır:] **عَبَاهِلَةٌ**’nin tekili büyük ihtimalle ↓ **عَبْهَلٌ**’dür; **قَشْعَمٌ** gibi; onun çoğulu **قَشَاعِمَةٌ**’dir: “ Tathkeef el-Lisلn ”da [IKtt’nin], **العَبَاهِلَةُ**, üzerinde hiç kimsenin otoritesi bulunmayanlar mânâsıyla açıklanmıştır. (TA.)

**مُعَبْهَلَةٌ**
**مُعَبْهَلَةٌ** ذ : **عَبَاهِلُ**’e bak.

**مُتَعَبْهِلٌ**
**مُتَعَبْهِلٌ** ذ **مُمْتَنِعٌ** ile aynı mânâdadır [görünüşe göre “direnen yahut karşı koyan; yahut boyun eğmeyen, teslim olmayan” demek olarak]: (K:) ve [K’nın nüshalarında ve TA’da böyledir; fakat CK’da “yahut,”] bir şeyden men edilmeyecek yahut alıkonulmayacak olan kimse. (O, K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D9%87%D9%84/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

عَبْهَلَ
عَبْهَلَ
a.  Reprimanded, reproved, censured.

b.  Left to pasture ( camels ).

عَبْهَل
عَبْهَل 51 , ( pl. عَبَاْهِلَة 47t ),
a.  Withholdings.

##### Türkçe

عَبْهَلَ
عَبْهَلَ
a. Azarladı, kınadı, ayıpladı.

b. (Develeri) otlamaya bıraktı.

عَبْهَل
عَبْهَل 51, (çoğ. **عَبَاْهِلَة** 47t),
a. Alıkoymalar.
