# عترف (ع-ت-ر-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - ت - ر - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D9%81/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

عترف:
العُتْرُفان: الديك.

##### Türkçe

عترف:
**العُتْرُفان**: horoz.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D9%81/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

رجلٌ عِتريفٌ وعُتْروفٌ، أي خبيث فاجرٌ جريءٌ ماضٍ. والعُتْرُفانُ بالضم: الديكُ.

##### Türkçe

Bir adam **عِتريفٌ** ve **عُتْروفٌ**; yani habis, fâcir, cüretkâr, ileri giden. Ve **العُتْرُفانُ** (ضم ile): horoz.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D9%81/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

العِتْرِيف: الخبيث الفاجر الذي لا يبالي ما صنع، وجمعه عَتارِيف. وفي الحديث: أَنه ذكر الخلفاء بعده فقال: أَوَّهْ لفِراخِ محمد من خَلِيفةٍ يُسْتَخلَف عِتْرِيفٍ مُتْرَف، يقتل خَلَفِي وخَلَفَ الخَلَف؛ العِتْرِيفُ: الغاشم الظالم، وقيل: الدّاهي الخبيث، وقيل: هو قلب العِفريت الشيطان الخبيث، قال الخطابي: قوله خلفي يُتأَوَّل على ما كان من يزيد ابن معاوية إلى الحسين بن علي بن أَبي طالب وأَولاده، عليهم السلام، الذين قتلوا معه؛ وخَلَفُ الخَلفِ: ما تم
(* قوله «ما تم» عبارة النهاية: ما كان
منه.) يوم الحَرَّةِ على أَولاد المهاجرين والأَنصار. وجَمَل عِترِيفٌ وناقة عِتْريفة: شديدة؛ قال ابن مقبل:
من كل عِتْريفةٍ لم تَعْدُ أن بَزَلَتْ
لم يَبْغِ دِرَّتَها داعٍ ولا رُبَعُ
الجوهري: رجل عِتْريف وعُتروف أَي خبيث فاجر جَرِيءٌ ماضٍ. والعُتْرُفانُ، بالضم: الديك؛ وأَنشد ابن بري لعدي ابن زيد: ثلاثةَ أَحْوال وشهراً مُحَرَّماً،
تُضِيءُ كعَينِ العُتْرُفان المُحارب
ويقال للديك: العُتْرُفانُ والعُتْرُفُ والعُتْرُسان والعَتْرَس؛ وأَنشد الأَزهري لأَبي دواد في العُترُفان الديك:
وكأَنَّ أَسآدَ الجِيادِ شَقائق،
أَو عُتْرُفانٌ قد تَحَشْحَشَ للبِلى
يريد ديكاً قد يَبِسَ ومات. والعُتْرُفانُ: نبت عَريضٌ من نبات الربيع.

##### Türkçe

**العِتْرِيف**: pis, fâcir; yaptığı şeye aldırmayan; çoğulu **عَتارِيف**’tir.

Ve hadiste: ondan sonra halifeleri andı da dedi ki: “Ah, Muhammed’in yavrucuklarına; kendisine halife kılınan, **عِتْرِيفٍ** **مُتْرَف** bir halife yüzünden; benim ardımdakini ve ardın ardındakini öldürür.”
**العِتْرِيفُ**: zorba zalimdir; ve denildi ki: hilekâr pis; ve denildi ki: o, **العِفريت**’in (pis şeytanın) kalbidir. Hattâbî dedi ki: “Onun sözü **خلفي** (benden sonrakim) Yezîd b. Muâviye’den Hüseyin b. Ali b. Ebî Tâlib’e ve onun evlâtlarına—onunla birlikte öldürülenlere—(selâm onların üzerine olsun) olan şey üzerine te’vil olunur; ve **خَلَفُ الخَلفِ**: tamamlanan şey
(* onun sözü «ما تم» Nihâye’nin ibaresidir: ondan olan şey.) **يوم الحَرَّةِ**’de muhâcirlerin ve ensârın evlâtları üzerine olan şeydir.”

**جَمَل عِترِيفٌ** ve **ناقة عِتْريفة**: şiddetli (kuvvetli). İbn Mukbil dedi ki:
من كل **عِتْريفةٍ** لم تَعْدُ أن بَزَلَتْ
لم يَبْغِ دِرَّتَها داعٍ ولا رُبَعُ

Cevherî: **رجل عِتْريف** ve **عُتروف**; yani pis fâcir, cüretkâr, geçip giden (atak).

**والعُتْرُفانُ**—damme ile—: horozdur. İbn Berrî, Adî b. Zeyd’den şu beyti okuttu:
ثلاثةَ أَحْوال وشهراً مُحَرَّماً،
تُضِيءُ كعَينِ **العُتْرُفان** المُحارب

Ve horoza denilir: **العُتْرُفانُ** ve **العُتْرُفُ** ve **العُتْرُسان** ve **العَتْرَس**. Ezherî, Ebû Duvâd’dan **العُترُفان** (horoz) hakkında şu beyti okuttu:
وكأَنَّ أَسآدَ الجِيادِ شَقائق،
أَو **عُتْرُفانٌ** قد تَحَشْحَشَ للبِلى

Kuruşup ölmüş bir horozu kasteder. **والعُتْرُفانُ**: bahar bitkilerinden geniş (yapraklı) bir bitkidir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

العتريف، كزنبيل وعصفور: الخبيث الفاجر نقله الجوهري، زاد غيره: الذي لا يبالي ما صنع، وزاد الجوهري: الجريء الماضي وزاد ابن دريد: الغاشم المتغشرم وبه فسر الحديث:  أوه لفراخ محمد من خليفة يستخلف، عتريف مترف، يقتل خلفي، وخلف الخلف  . وقيل: هو الداهي الخبيث. وقيل: هو قلب العفريت، للشيطان الخبيث. والعتريف، والعتروف من الجمال: الشديد، وهي بهاء قال ابن مقبل:
  من كل عتريفة لم تعد أن بزلت                      لم يبغ درتهـا راع ولا ربـع أو العتريفة: القليلة اللبن قاله ابن عباد.
 والعتريفة أيضا: العزيزة النفس التي لا تبالي الزجر عن ابن عباد والعترفان بالضم: الديك نقله الجوهري، وأنشد لعدي بن زيد:
  ثلاثة أحوال وشهرا مـحـرمـا                      تضيء كعين العترفان المحارب وكذلك العترسان، كما تقدم. والعترفان: نبت عريض ربيعي كما في اللسان والعباب. والعترف: التغطرش. والتعترف أيضا: ضد التعفرت نقله الصاغاني.
 ومما يستدرك عليه: العترف، كقنفذ: الديك، وكذلك العترس. وأبو العتريف: من كناهم.

##### Türkçe

**العتريف**، **كزنبيل** ve **عصفور** (vezninde): kötü, fâcir; bunu **الجوهري** nakletti. Başkası artırdı: yaptığı şeye aldırmayan. **الجوهري** artırdı: cesur, ileri atılan. **ابن دريد** artırdı: zorba, kaba-saldırgan. Bununla hadis tefsir edildi:
“Ah, Muhammed’in yavrularına! Yerine halife tayin edecek bir halifeden; **عتريف** **مترف**; arkamdakini ve arkanın arkasını öldürür.”
Ve denildi: o, hilekâr kötü kimsedir. Ve denildi: o, **العفريت**’in kalbidir; kötü şeytan içindir. Ve **العتريف** ve **العتروف** develerden: şiddetli (olan); ve o, **بهاء**’dır. **ابن مقبل** dedi:

“Her **عتريفة**’den ki, yaşlanıp iri (deve) olunca geri kalmadı;
çoban da, konak yeri de onun incisini istemedi.”

Veya **العتريفة**: sütü az olan; bunu **ابن عباد** söyledi.
Ve **العتريفة** ayrıca: azardan aldırmayan, nefsi aziz (olan); **ابن عباد**’dan. Ve **العترفان** (ضم ile): horoz; bunu **الجوهري** nakletti. Ve **عدي بن زيد**’den şu beyit okundu:

“Üç hâl ve bir **مـحـرمـا** ayı;
savaşçı **العترفان**’ın gözü gibi aydınlatır.”

Ve كذلك **العترسان**; daha önce geçtiği gibi. Ve **العترفان**: geniş (yapraklı) baharlık bir bitki; **اللسان** ve **العباب**’da olduğu gibi. Ve **العترف**: kibirlenip kabalaşma. Ve **التعترف** da: **التعفرت**’in zıddı; bunu **الصاغاني** nakletti.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **العترف**، **كقنفذ**: horoz; وكذلك **العترس**. Ve **أبو العتريف**: künyelerindendir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D9%81/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

عَتْرَفَ
عَتْرَفَ
a.  [ La ], Was harsh to.

عُتْرُوْف
عُتْرُوْف ,  عِتْرِيْف
a.  Sturdy, stalwart.

b.  Intrepid.

c.  Impious, wicked.

##### Türkçe

عَتْرَفَ
عَتْرَفَ
a. [ La ], -e karşı sert oldu.

عُتْرُوْف
عُتْرُوْف ,  عِتْرِيْف
a. Sağlam, metin.

b. Gözü pek.

c. Dinsiz, kötü.
