# عتف — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D9%81/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AA%D9%81/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عتف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D9%81.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: عتف

باب العين والتاء مع الفاء
عتف ، عفت
استعمل من وجوهه : عتف ، عفت .
عتف : أهمل الليث وغيره عتف .
روى أبو العبّاس عن ابن الأعرابيّ قال : العُتُوف : النَتْف .
وقال أبو بكر محمد بن دُرَيد : مضى عِتْف من الليل وعِدْف من الليل أي هَوِيّ .
عفت : قال الليث بن المظفّر : عَفَت فلان الكلامَ عَفْتاً ، وهو أن يَلْفِته ويكسره . وأخبرني المنذريّ عن ثعلب عن ابن الأعرابيّ قال : امرأة عفتاء وعفكاء ولَفْتاء ، ورجل أعفت أعفك ألْفت ، وهو الأخرق .
وقال في موضع آخر : الألْفت : الأعسر ، وكذلك الأَعْفت . قال : وإنما سُمّي ألْفت لأنه يعمل بجانبه الأميل . قال : وكلّ ما رميته إلى جانبك فقد لَفَتَّه . أبو عُبَيد عن أبي زيد : عَفَت فلان عظم فلان ، يَعْفِته عَفْتاً : إذا كسره . قلت : العَفْت واللفت : اللَيّ الشديد وكل شيء ثَنَيتَه فقد عَفَتَّه تعفِته عَفْتاً . وإنك لتَعْفِتني عن حاجتي أي تثَنيني عنها .
ويقال للعصِيدة : عَفِيتة ولَفيتة .
وقال الأصمعيّ : العِفَّتانيّ : الرجل الجَلْد القويّ ، رواه عنه أبو نصر ؛ وأنشد :
بعد أزابي العفِتَّانّي الغَلِث
قلت : ومال عفتان في كلام العرب سِلِّجان يقال ألقاه في سلجانه أي حَلْقه .

### Türkçe

باب العين والتاء مع الفاء
**عتف** ، **عفت**

Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **عتف** ، **عفت** .

**عتف** : **عتف**’i Leys ve başkası ihmal etti.

Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti; dedi ki: **العُتُوف** : yolma (**النَتْف**)dır.

Ebû Bekr Muhammed b. Düreyd dedi ki: Geceden **عِتْف** ve geceden **عِدْف** geçti; yani heves/istek (**هَوِيّ**) (geçti).

**عفت** : Leys b. el-Muzaffer dedi ki: Falan, sözü **عَفَت** eder, **عَفْتاً**; o da onu çevirmesi ve kırmasıdır. Münzirî bana, Sa‘leb’den, İbnü’l-A‘râbî’den haber verdi; dedi ki: **امرأة عفتاء** ve **عفكاء** ve **لَفْتاء**; ve (bir) erkek **أعفت** **أعفك** **ألْفت**; o da beceriksiz/ahmak (**الأخرق**)tır.

Başka bir yerde dedi ki: **الألْفت** : solak (**الأعسر**)dır; **الأَعْفت** de böyledir. Dedi ki: Ancak **ألْفت** diye adlandırıldı; çünkü daha meyilli olan yanı ile iş görür. Dedi ki: Yanına doğru attığın her şeyi, onu **لَفَتَّه** etmişsindir. Ebû ‘Ubeyd, Ebû Zeyd’den: Falan, falanın kemiğini **عَفَت** eder; onu **يَعْفِته** **عَفْتاً**: onu kırdığı zaman. Dedim ki: **العَفْت** ve **اللفت**: şiddetli bükme/burma (**اللَيّ الشديد**)dır; ve her şeyi ikiye büktüğün zaman onu **عَفَتَّه** etmişsindir; onu **تعفِته** **عَفْتاً**. Ve sen beni ihtiyacımdan **تَعْفِتني** ediyorsun; yani beni ondan çeviriyorsun/geri döndürüyorsun (**تثَنيني**) .

**العصِيدة** için denilir: **عَفِيتة** ve **لَفيتة** .

Asma‘î dedi ki: **العِفَّتانيّ** : sert/çetin, güçlü adamdır; Ebû Nasr onu ondan rivayet etti; ve şu beyti okudu:
بعد أزابي العفِتَّانّي الغَلِث

Dedim ki: Arapların كلامında **عفتان**’ın mânası: iki **سِلِّجان**dır; “Onu **سلجانه**’sine attı” denilir; yani onu yuttu (**حَلْقه**) .
