# عتم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AA%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عتم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: عتم

العَتَمَةُ: وقت صلاة العشاء، قال الخليل: العَتَمَةُ هو الثلُث الأوَّل من الليل بعد غيبوبة الشفَق. وقد عَتَمَ الليل يَعْتِمُ. وعَتَمَتُهُ: ظلامه. والعَتَمَةُ أيضاً: بقيّة اللبن تُفيقُ بها النَعَمُ تلك الساعة. يقال حَلَبْنا عَتَمَةً. والعَتومُ: الناقةُ التي لا تدرُّ إلا عَتَمَةً. والعَتْمُ: الإبطاء. يقال: جاءنا ضيفٌ عاتِمٌ. وقرًى عاتِمٌ، أي بطيء مُمْسٍ. وقد عَتَمَ قِراهُ، أي أبطأ، وعَتَّمَ تَعْتيماً مثله. ويقال: ما عَتَّمَ أن فعل كذا بالتشديد أيضاً، أي ما لبث وما أبطأ. وضربه فما عَتَّمَ، وحمل عليه فما عَتَّمَ، أي فما احتبس في ضربه. وعَتَّمَ عن الأمر أيضاً بالتشديد، أي كفَّ. وقيل: ما قَمْراءُ أَرْبَعٍ? فقال: عَتَمَةُ رُبَعٍ، أي قَدْرُ ما يحتبس في عَشائِهِ. وأَعْتَمَ الرجل قِرَى الضيف، إذا أبطأ به. وأَعْتَمْنا من العَتَمَةِ، كما تقول: أصبحنا من الصبح. وعَتَّمْنا تعَتْيماً: سِرْنا في ذلك الوقت. وغرستُ الوَدِيَّ فما عَتَّمَ منها شيء، أي ما أبطأ.

### Türkçe

**العَتَمَةُ**: yatsı namazının vakti; Halîl dedi ki: **العَتَمَةُ** şafağın kaybolmasından sonra gecenin ilk üçte biridir. Ve gece **عَتَمَ** eder, **يَعْتِمُ**. Ve onun **عَتَمَتُهُ**’si: onun karanlığıdır. Ve **العَتَمَةُ** ayrıca: o saatte davarların kendisiyle ayıldığı sütün kalıntısıdır. Denir: **حَلَبْنا عَتَمَةً**. Ve **العَتومُ**: ancak **عَتَمَةً** (vaktinde) süt veren dişi devedir. Ve **العَتْمُ**: ağırdan alma (geciktirme)dir. Denir: bize **ضيفٌ عاتِمٌ** geldi. Ve **قرًى عاتِمٌ**; yani yavaş, akşamlayan. Ve onun ikramı **عَتَمَ** etti; yani ağırdan aldı; ve **عَتَّمَ تَعْتيماً** da onun gibidir. Ve denir: şeddeli olarak da **ما عَتَّمَ أن فعل كذا**; yani ne bekledi ne de ağırdan aldı. Ve onu dövdü de **فما عَتَّمَ**; ve onun üzerine yüklendi de **فما عَتَّمَ**; yani onu dövmesinde alıkonulmadı. Ve şeddeli olarak işten de **عَتَّمَ عن الأمر**; yani vazgeçti. Ve denildi: **ما قَمْراءُ أَرْبَعٍ?** Bunun üzerine dedi ki: **عَتَمَةُ رُبَعٍ**; yani akşam yemeğinde alıkonulduğu miktar. Ve adam misafirin ikramını **أَعْتَمَ** etti; onu geciktirdiği zaman. Ve **أَعْتَمْنا من العَتَمَةِ**; tıpkı “sabahtan sabahladık” dediğin gibi: **أصبحنا من الصبح**. Ve **عَتَّمْنا تعَتْيماً**: o vakitte yürüdük. Ve **الوَدِيَّ**’yi diktim de ondan hiçbir şey **فما عَتَّمَ**; yani gecikmedi.
