# عته — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D9%87/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AA%D9%87/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عته](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D9%87.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: عته

باب العين والهاء مع التاء
عته ، عهت
استعمل من وجوهه : عته ، عهت .
عته : أبو العباس عن عمرو عن أبيه قال : المعتوه والمخفوق : المجنون . قال : وقال ابنُ الأعرابيّ : قال المفضّل : رجل معتّه ، إذا كان مجنوناً مضطرباً في خَلْقه . ورجل معتّه ، إذا كان عاقلاً معتدلاً في خَلْقه .
قال أبو العبّاس : وقال الأصمعيّ نحواً من ذلك .
وقال أبو سعيد الضرير : تعتّه فلانٌ في كذا وكذا ، وتأرّب ، إذا تنوَّقَ وبالغَ . وفلانٌ يتعتّه لك عن كثيرٍ ممّا تأتيه ، أي يتغافل عنك فيه .
وقال الليث : المعتوه : المدهوش من غير مَسِّ جُنون قال : والتعتُّه : التجنُّن وأنشد لرؤبة :
عن التصابي وعن التعتُّهِ
وقال غيره : عُتِه فلانٌ في العلم ، إذا أولعَ به وحَرَص عليه . وعُتِه فلان في فلانً ، إذا أولع بإيذائه ومحاكاة كلامه وحركاته ويقال هو عَتيهُه ، وجمعه العُتَهاء . وهو العَتاهة والعتاهية : مصدر عُتِهَ ، مثل الرفاهة والرَّفاهيَة .
أبو العباس عن ابن الأعرابي : ما كانَ فلانٌ معتوهاً ولقد عُتِه عتْهاً .
عهت : روى أبو الوزاع عن بعض الأعراب : فلانٌ متعهِّتٌ ، إذا كان ذا نِيقة وتخيُّر ؛ وكأنه مقلوب عن المتعتِّه .

### Türkçe

باب **العين** و**الهاء** مع **التاء**
**عته** ، **عهت**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **عته** , **عهت** .
**عته** : Ebû’l-‘Abbâs, ‘Amr’dan, o da babasından şöyle dedi: **المعتوه** ve **المخفوق**: deli. Dedi: Ve İbnü’l-A‘râbî dedi ki: el-Mufaḍḍal dedi: **رجل معتّه**; eğer deli, yaratılışında çalkantılı ise. Ve **رجل معتّه**; eğer akıllı, yaratılışında mutedil ise.
Ebû’l-‘Abbâs dedi: el-Aṣma‘î de bunun benzerini söyledi.
Ebû Sa‘îd eḍ-Ḍarîr dedi: Falan, şunda bunda **تعتّه** etti ve **تأرّب** etti; eğer incelik arayıp aşırıya vardıysa. Ve falan, senin için, yaptıklarının çoğundan **يتعتّه** eder; yani onda sana karşı gaflete vurur.
el-Leyŝ dedi: **المعتوه**: delilik dokunuşu olmaksızın şaşkına dönmüş olan. Dedi: ve **التعتُّه**: deliliğe vurma; Ru’be’nin şu beytiyle şahit getirdi:
عن التصابي وعن التعتُّهِ
Başkası dedi: Falan, ilimde **عُتِه** oldu; eğer ona düşkün oldu ve ona hırs gösterdiyse. Ve falan, falana karşı **عُتِه** oldu; eğer ona eziyet etmeye ve onun sözünü ve hareketlerini taklit etmeye düşkün olduysa; ve “o, onun **عَتيهُه**’udur” denir; çoğulu **العُتَهاء**’dır. Ve o, **العَتاهة** ve **العتاهية**’dir: **عُتِهَ**’nin masdarıdır; **الرفاهة** ve **الرَّفاهيَة** gibi.
Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: Falan **معتوهاً** değildi; ama gerçekten **عُتِه** oldu, **عتْهاً**.
**عهت** : Ebû’l-Vezzâ‘, bazı bedevîlerden rivayet etti: Falan **متعهِّتٌ**’tir; eğer incelik sahibi ve seçici ise; ve sanki **المتعتِّه**’den ters çevrilmiştir.
