# عتو — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D9%88/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AA%D9%88/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عتو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D9%88.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: عتو

باب العين والتّاء وواي معهما
ع ت و، ت و ع، ت ي ع تستعمل فقط
عتو:
عتا عُتُوّاً وعِتِيّاً إذا استكبر فهو عاتٍ، والملك الجبار عاتٍ، وجبابرة عتاة. وتَعَتَّى فلانٌ، وتَعَتَّتْ فُلانة إذا لم تُطِعْ. قال العجاج:
بأمره الأرض فما تعتَّتِ
أي: فما عَصَتْ.
توع:
التَّوْعُ: كسرك لبناً أو سمناً بكسرة خبز ترفعه بها. تقول: تُعْتُه فأنا أتوعُه توعاً.
تيع:
التَّيْعُ: ما يسيل على الأرض من جمد إذا ذاب، ونحوه. وتاعَ الماء تَيْعاً إذا تيّع على وجه الأرض، أي: انبسط في المكان الواسع فهو تائِع مائِع. والرّجُلُ يَتَتَايَعُ في الأمر إذا بقي فيه. والبعير يَتَتايَعُ في مشيه إذا حرّك ألواحه حتى يكاد يتفكّكُ. والسكران يتتايع: يرمي بنفسه إذا لجّ وتهافت. والتَّتايُعْ: رميُك بنفسك في الشيء من غير ثبت. والتَّتَيُّعُ: القيء، وهو مُتَتَيِّعٌ. وقد تاع، إذا قاء، وأتاعه غيره، أي: قيّأه.

### Türkçe

باب **العين** و**التّاء** و**واي** معهما
**ع ت و**، **ت و ع**، **ت ي ع** yalnızca kullanılır

**عتو**:
**عتا** **عُتُوّاً** ve **عِتِيّاً**; kibirlendiği zaman; o **عاتٍ**’dir. Zorba hükümdar da **عاتٍ**’dir; zorba hükümdarlar **عتاة**’dir. Falan kimse **تَعَتَّى** etti; falanca kadın **تَعَتَّتْ** etti; itaat etmediği zaman. **العجاج** dedi ki:
Emriyle yeryüzü; artık **تعتَّتِ** etmedi
Yani: artık isyan etmedi.

**توع**:
**التَّوْعُ**: bir lokma ekmekle onu kaldırarak, sütü yahut yağı bir lokma ekmekle kırmandır. Dersin ki: onu **تُعْتُه**; ben de onu **أتوعُه** **توعاً** (olarak) yaparım.

**تيع**:
**التَّيْعُ**: donmuş şeyden eridiği zaman yere akan şey ve benzeri. Su **تاعَ** **تَيْعاً**; yeryüzünün yüzü üzerinde **تيّع** ettiği zaman; yani geniş yerde yayıldı; o hâlde o **تائِع** **مائِع**’dır. Adam işte **يَتَتَايَعُ** eder; onda kaldığı zaman. Deve yürüyüşünde **يَتَتايَعُ** eder; levhalarını hareket ettirdiği zaman; öyle ki neredeyse çözülüp dağılacak. Sarhoş **يتتايع** eder: inat edip kendini kaybedince kendini atar. **التَّتايُعْ**: sağlamlık olmaksızın kendini şeye atmandır. **التَّتَيُّعُ**: kusmadır; o **مُتَتَيِّعٌ**’dır. Ve **تاع** etmiştir; kustuğu zaman. Başkası onu **أتاعه** etti; yani ona kusturdu.
