# عثكل — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AB%D9%83%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AB%D9%83%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عثكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AB%D9%83%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: عثكل

عَثْكَلَ الهَوْدَجَ
Q. 1 عَثْكَلَ الهَوْدَجَ ذ , (K, TA,) inf. n. عَثْكَلَةٌ, (TK,) He adorned the هودج [or women's camel-vehicle] with the kind of pendant termed عُثْكُولَة. (K, * TA.) And عُثْكِلَ الهَوْدَجُ The هودج was [so] adorned. (S.) -A2- And [the inf. n.] عَثْكَلَةٌ signifies A heavy kind of running. (K.) One says, هُوَ يُعَثْكِلُ He runs heavily. (TK.)

تَعَثْكَلَ العِذْقُ
Q. 2 تَعَثْكَلَ العِذْقُ ذ The عذق [or raceme of a palm-tree or of dates] had many شَمَارِيخ [or fruit-stalks, also called عَثَاكِيل, whence the verb]. (S, TA.)

عِثْكَالٌ
عِثْكَالٌ ذ and ↓ عُثْكُولٌ (S, Mgh, O, Msb, K) and ↓ عُثْكُولَةٌ (K) i. q. شِمْرَاخٌ (S, O, Msb, K) and شُمْرُوخٌ, (Msb,) i. e. [A fruit-stalk of the raceme of a palm-tree; or] a stalk, of a كِبَاسَة, upon which are the ripening dates: (S, O:) or [so in some copies of the K and in the TA, but in other copies of the K “ and, ”] i. q. عِذْقٌ [i. e. a raceme of a palm-tree or of dates]; (K;) [i. e.] an عُنْقُود of a palm-tree, of which the شِمْرَاخ is a single branching stalk: (Mgh:) [agreeably with this last explanation and the latter of the two here given from the K, it is said,] and it is, in relation to the palm-tree, like the عُنْقُود in relation to the grape-vine: (S, O:) and in one dial., the ع is changed into ء, so that one says اـِثْكَالٌ [and أُثْكُولٌ]: the pl. is عَثَاكِيلُ. (Msb.) It is said in a trad., خُذُوا عِثْكَالًا فِيهِ مِائَةُ شِمْرَاخٍ فَاضْرِبُوهُ بِهَا ضَرْبَةً [i. e. Take ye a raceme of a palm-tree in which are a hundred fruit-stalks, and strike him therewith a single stroke]. (O.)

عُثْكُولٌ
عُثْكُولٌ ذ : see the next preceding paragraph: ― -b2- and that here following.

عُثْكُولَةٌ
عُثْكُولَةٌ ذ : see عِثْكَالٌ. ― -b2- Also, (K,) and ↓ عُثْكُولٌ, (TA,) (assumed tropical:) A kind of pendant, of عِهْن [i. e. wool, or dyed wool], or some [other] ornament, (K, TA,) suspended to a هودج [or women's camel-vehicle], (TA,) so as to dangle in the air: (K, TA:) pl. عَثَاكِلُ occurring in a verse [by poetic license for عَثَاكِيلُ]. (TA.)

عِدْقٌ مُعَثْكَلٌ
عِدْقٌ مُعَثْكَلٌ ذ [A raceme of a palm-tree or of dates] having many شَمَارِيخ [or fruit-stalks]. (TA.) [See also the following paragraph.] ― -b2- And, by way of comparison [thereto], هَوْدَجْ مُعَثْكَلٌ (assumed tropical:) A هودج [or women's camel-vehicle] having much wool [in the form of pendants, suspended to it]. (TA.)

عِذْقٌ مُتَعَثْكِلٌ
عِذْقٌ مُتَعَثْكِلٌ ذ and مُتَعَثْكَلٌ [A raceme of a palm- tree or of dates] having عَثَاكِيل [i. e. fruit-stalks]. (K.) [See also the next preceding paragraph.]

### Türkçe

**عَثْكَلَ الهَوْدَجَ**
K. 1 **عَثْكَلَ الهَوْدَجَ** ذ, (K, TA,) mastar ismi **عَثْكَلَةٌ**, (TK,) **الهَوْدَج**’i [yahut kadınların deve mahmili olan aracı] **عُثْكُولَة** diye adlandırılan sarkıt türüyle süsledi. (K, TA.) Ve **عُثْكِلَ الهَوْدَجُ**: **الهَوْدَج** [böylece] süslendi. (S.) -A2- Ve [mastar ismi] **عَثْكَلَةٌ**, ağır bir koşma türünü ifade eder. (K.) Şöyle denir: **هُوَ يُعَثْكِلُ**: ağır koşar. (TK.)

**تَعَثْكَلَ العِذْقُ**
K. 2 **تَعَثْكَلَ العِذْقُ** ذ: **العِذْقُ** [yahut hurma ağacının veya hurmaların salkımı] çokça **شَمَارِيخ** [yahut meyve sapları; ayrıca **عَثَاكِيل** de denir; fiil buradandır] sahibi oldu. (S, TA.)

**عِثْكَالٌ**
**عِثْكَالٌ** ذ ve ↓ **عُثْكُولٌ** (S, Mgh, O, Msb, K) ve ↓ **عُثْكُولَةٌ** (K) **شِمْرَاخٌ** (S, O, Msb, K) ve **شُمْرُوخٌ** (Msb) ile aynı anlamdadır; yani [hurma ağacının salkımının meyve sapı; yahut] üzerinde olgunlaşmakta olan hurmalar bulunan bir **كِبَاسَة**’nin sapı: (S, O:) yahut [K’nin bazı nüshalarında ve TA’da böyledir; fakat K’nin diğer nüshalarında “ve”] **عِذْقٌ** ile aynı anlamdadır [yani hurma ağacının veya hurmaların salkımı]; (K;) [yani] hurma ağacının bir **عُنْقُود**’u; bunun **شِمْرَاخ**’ı tek bir dallanan sap olur: (Mgh:) [bu son açıklamaya ve burada K’den verilen iki açıklamadan ikincisine uygun olarak şöyle denir:] ve o, hurma ağacına nispetle, üzüm asmasına nispetle **عُنْقُود** gibidir: (S, O:) ve bir lehçede **ع** harfi **ء**’ye çevrilir; böylece **اـِثْكَالٌ** [ve **أُثْكُولٌ**] denir: çoğulu **عَثَاكِيلُ**’dür. (Msb.) Bir rivayette şöyle denilmiştir: **خُذُوا عِثْكَالًا فِيهِ مِائَةُ شِمْرَاخٍ فَاضْرِبُوهُ بِهَا ضَرْبَةً** [yani: İçinde yüz meyve sapı bulunan bir hurma salkımı alın ve onunla ona tek bir vuruş vurun]. (O.)

**عُثْكُولٌ**
**عُثْكُولٌ** ذ: bir önceki paragraf’a bak: ― -b2- ve burada onu izleyene.

**عُثْكُولَةٌ**
**عُثْكُولَةٌ** ذ: **عِثْكَالٌ**’a bak. ― -b2- Ayrıca, (K,) ve ↓ **عُثْكُولٌ**, (TA,) (mecaz kabul edilerek:) **عِهْن**’den [yani yün, yahut boyalı yün] bir sarkıt türü, yahut bir [başka] süs, (K, TA,) **الهَوْدَج**’e [yahut kadınların deve mahmili olan araca] asılan, (TA,) havada sallanacak şekilde: (K, TA:) çoğulu **عَثَاكِلُ**, bir beyitte [şiir zaruretiyle **عَثَاكِيلُ** yerine] vâki olmuştur. (TA.)

**عِدْقٌ مُعَثْكَلٌ**
**عِدْقٌ مُعَثْكَلٌ** ذ: çokça **شَمَارِيخ** [yahut meyve sapları] sahibi olan [hurma ağacının veya hurmaların salkımı]. (TA.) [Ayrıca aşağıdaki paragrafa da bak.] ― -b2- Ve, ona kıyas yoluyla, **هَوْدَجْ مُعَثْكَلٌ** (mecaz kabul edilerek:) çokça yünü [ona asılmış sarkıtlar şeklinde] bulunan bir **الهَوْدَج** [yahut kadınların deve mahmili olan araç]. (TA.)

**عِذْقٌ مُتَعَثْكِلٌ**
**عِذْقٌ مُتَعَثْكِلٌ** ذ ve **مُتَعَثْكَلٌ**: **عَثَاكِيل** [yani meyve sapları] sahibi olan [hurma ağacının veya hurmaların salkımı]. (K.) [Ayrıca bir önceki paragrafa da bak.]
