# عجرف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%B1%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AC%D8%B1%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عجرف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%B1%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عجرف

العَجْرَفَةُ والعَجْرَفِيَّة: الجَفْوة في الكلام، والخُرْق في العمَل، والسرعة في المشي، وقيل: العجْرفيّة أَن تأْخذ الإبل في السير بخُرق إذا كلَّت؛ قال أُميَّة بن أَبي عائذ:
ومن سَيْرها العَنَق المُسْبَطِرْ
ر والعَجْرَفِيَّة بَعْد الكَلال
الأَزهري: العجرفيّةُ التي لا تَقصِد في سَيرها من نَشاطها. قال ابن سيده: وعَجْرَفِيّةُ ضَبّةَ أَراها تقعُّرَهم في الكلام. وجمل عَجْرَفي: لا يَقصد في مَشيْه من نَشاطه، والأُنثى بالهاء، وقد عَجْرَفَ وتعَجْرَف. الأَزهري: يكون الجمل عَجْرَفيَّ المشي لسرعته. ورجل فيه عَجَرْفيَّة وبعير ذُو عَجاريفَ. الجوهري: جمل فيه تَعَجْرُف وعَجْرَفةُ وعَجْرفيّة كأَنّ فيه خُرْقاً وقِلّة مُبالاة لسرعته. الأَزهري: العجرفية من سير الإبل اعْتِراضٌ في نَشاط، وأَنشد بيت أُمية بن أَبي عائذ. والعَجْرفةُ: ركُوبكَ الأَمْرَ لا تُرَوِّي فيه، وقد تعَجْرَفَه. وفلان يَتَعَجْرَفُ على فلان إذا كان يركبه بما يكره ولا يَهابُ شيئاً. وعَجارِفُ الدهر وعَجارِيفه: حَوادِثُه، واحدها عُجْرُوف؛ قال الشاعر:
لم تُنْسِني أُمَّ عَمَّارٍ نَوًى قَذَفٌ،
ولا عَجاريفُ دَهْرٍ لا تُعَرِّيني
وتعَجْرَفَ فلان علينا إذا تكبَّر؛ ورجل فيه تعَجْرُفٌ.
والعُجروف: دويبَّةٌ ذات قوائم طِوالٍ، وقيل: هي النمل ذُو القوائم؛ وقال ابن سيده في موضع آخر: أَعظم من النملة. الأَزهري: يقال أَيضاً لهذا النمل الذي رفعَته عن الأَرض قوائمه عُجْروف.

### Türkçe

**العَجْرَفَةُ** ve **العَجْرَفِيَّة**: sözde kabalık; işte beceriksizlik; yürüyüşte sürat. Ve denildi ki: **العجْرفيّة**, develeri yürüyüşte, yorulduklarında beceriksizlikle (sertlikle) sevk etmendir; Ümeyye b. Ebî Âiz dedi:

Ve onun yürüyüşünden, uzanıp giden hızlı yürüyüş
ve **العَجْرَفِيَّة** yorgunluktan sonra

el-Ezherî: **العجرفيّةُ**, canlılığından dolayı yürüyüşünde kastetmeyen (ölçülü gitmeyen)dir. İbn Sîde dedi: ve **عَجْرَفِيّةُ** Dabbe’nin, onu onların sözde derinleşmesi (yapay derinlik göstermesi) olarak görüyorum. Ve **جمل عَجْرَفي**: canlılığından dolayı yürüyüşünde kastetmez; dişisi **الهاء** iledir. Ve **عَجْرَفَ** ve **تعَجْرَف**. el-Ezherî: deve, süratinden dolayı yürüyüşü **عَجْرَفيَّ** olur. Ve bir adamda **عَجَرْفيَّة** vardır; ve bir deve **ذُو عَجاريفَ**. el-Cevherî: içinde **تَعَجْرُف** ve **عَجْرَفةُ** ve **عَجْرفيّة** bulunan bir deve; sanki onda, süratinden dolayı bir beceriksizlik ve aldırış azlığı var gibidir. el-Ezherî: develerin yürüyüşünden **العجرفية**, bir canlılık içinde yanlamasına sapmadır; ve Ümeyye b. Ebî Âiz’in beytini şahit getirdi. Ve **العَجْرفةُ**: işi, onda iyice düşünmeden üstlenmendir; ve onu **تعَجْرَفَه**. Ve falan, falana karşı **يَتَعَجْرَفُ**; eğer onu hoşlanmadığı şeyle biner (üstüne binercesine yüklenir) ve hiçbir şeyden çekinmezse. Ve **عَجارِفُ الدهر** ve **عَجارِيفه**: onun olaylarıdır; tekili **عُجْرُوف**tur; şair dedi:

Ümmü Ammâr’ı, uzaklık, bir atış (fırlatış) bana unutturmadı,
ne de beni soymayan (çıplak bırakmayan) bir zamanın **عَجاريفُ**i

Ve falan bize karşı **تعَجْرَفَ** etti; eğer kibirlendiyse. Ve bir adamda **تعَجْرُفٌ** vardır.

Ve **العُجروف**: uzun bacaklı bir küçük canlıdır; ve denildi ki: o, bacaklı karıncadır. Ve İbn Sîde başka bir yerde dedi: karıncadan daha büyüktür. el-Ezherî: ayrıca, bacakları onu yerden yükseltmiş olan bu karınca için **عُجْروف** denir.
