# عجر — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%B1/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AC%D8%B1/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%B1.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: عجر

العُجْرَةُ بالضم: العُقْدة في الخشب أو في عروق الجسْد. والعِجْرَةُ بالكسر: نوعٌ من العِمَّةِ. يقال: فلانٌ حسَنُ العِجْرَةِ. والعَجَرُ بالتحريك: الحجم والنتوء. يقال: رجلٌ أَعْجَرُ بيِّن العَجَرِ، أي عظيم البطن. وهمْيانٌ أَعْجَرُ، أي ممتلئٌ. والفحل الأَعْجَرُ: الضخم. ووظيفٌ عَجِرٌ وعَجُرٌ بكسر الجيم وضمها، أي غليظٌ. وعَجِرَ الرجل بالكسر يَعْجَرُ عَجَراً، أي غَلُظَ وسَمِنَ. وتَعَجَّرَ بطنه، أي تَعَكَّن. والمِعْجَرُ: ما تشدُّهُ المرأة على رأسها. يقال: اعْتَجَرَتِ المرأة. والاعْتِجار أيضاً: لفُّ العمامة على الرأس. وعَجَرَ الفرسُ، أي مدَّ ذنبَه نحو عَجُزه في العَدْو. ثم قيل: مرَّ الفرس يَعْجِرُ عَجْراً، إذا مَرَّ مرًّا سريعاً. وعَجَرَ عليه بالسيف، أي شدَّ عليه. ابن السكيت: عَجَرَ عنقَه يَعْجِرُها عَجْراً، أي ثناها. ويقال: عَجَرَ به بعيرُه عَجَراناً، كأنه أراد أن يركبَ به وَجْهاً فرجَع به قِبَلَ أُلاَّفهِ وأهلِه، مثل عَكَرَ به. والعَجير: العِنَينَ، بالراء والزاي جميعاً، وهو الذي لا يأتي النساء.

### Türkçe

**العُجْرَةُ** (ötre ile): ağaçta yahut bedenin damarlarında düğüm. Ve **العِجْرَةُ** (esre ile): sarığın bir türü. Denir: falan kimse **العِجْرَةِ** bakımından güzeldir. Ve **العَجَرُ** (harekelenerek): hacim ve çıkıntı. Denir: **أَعْجَرُ** bir adam, **العَجَرِ**i açık (belli) olan; yani büyük karınlı. Ve **أَعْجَرُ** bir **همْيانٌ**; yani dolu. Ve **الأَعْجَرُ** aygır: iri. Ve **عَجِرٌ** ve **عَجُرٌ** bir **وظيفٌ** (ج harfinin kesri ve zammı ile); yani kalın. Ve adam **عَجِرَ** (esre ile) **يَعْجَرُ** **عَجَراً**; yani kalınlaştı ve şişmanladı. Ve karnı **تَعَجَّرَ**; yani buruştu. Ve **المِعْجَرُ**: kadının başına bağladığı şey. Denir: kadın **اعْتَجَرَتْ**. Ve **الاعْتِجار** da: sarığı başa dolamak. Ve at **عَجَرَ**; yani koşuda kuyruğunu sağrısına doğru uzattı. Sonra denildi: at **يَعْجِرُ** **عَجْراً** geçti, eğer hızlı bir geçişle geçtiyse. Ve kılıçla onun üzerine **عَجَرَ**; yani onun üzerine yüklendi. İbnü’s-Sikkît: boynunu **عَجَرَ**; onu **يَعْجِرُ** **عَجْراً**; yani onu büktü. Ve denir: devesi onu **عَجَراناً** ile **عَجَرَ**; sanki onunla bir yöne binmek istedi de onu ülfetine ve ehline doğru geri döndürdü; **عَكَرَ** ile benzer. Ve **العَجير**: **العِنَينَ**; **الراء** ve **الزاي** ile birlikte; ve o, kadınlara gelmeyen kimsedir.
