# عجر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AC%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عجر

عجز الرجل، كفرح، عجرا: غلظ وسمن. عجز أيضا، إذا ضخم بطنه وعظم، فهو أعجر، فيهما، بين العجر. عجر الفرس: صلب لحمه. ووظيف عجر وعجر، بكسر الجيم وضمها: صلب شديد، وكذلك الحافر، قال المرار:
  سلط السنبك ذي رسغ عجر.

  وقال ابن القطاع: عجر الحافر والبطن عجرا وعجرة: صلبا. والعجرة، بالضم: موضع العجر، بالتحريك، هو الحجم والنتو. العجرة أيضا: العقدة في الخشبة ونحوها، أو في عروق الجسد. من المجاز: يشكو عجره وبجره، أي عيوبه وأحزانه، و قيل: ما أبدى وما أخفى، وكله على المثل، وبهما فسر محمد بن يزيد ما روي عن علي، رضي الله عنه  أنه طاف ليلة وقعة الجمل على القتلى مع مولاه قنبر، فوقف على طلحة بن عبيد الله وهو صريع، فبكى ثم قال: عز على أبا محمد أن أراك معفرا تحت نجوم السماء، إلى الله أشكو عجري وبجري  وقال أبو عبيد: ويقال: أفضيت إليه بعمري بجري، أي أطلعته من ثقتي به على معايبي، والعرب تقول: إن من الناس من أحدثه بعجري وبجري. أي أحدثه بمساوي، يقال: هذا في إفشاء السر، قال: وأصل العجر: العروق المتعقدة في الجسد، والبجر: العروق المتعقدة في البطن خاصة. وقال الأصمعي: العجرة: الشيء يجتمع في الجسد كالسلعة، والبجرة نحوها، فياد: أخبرته بكل شيء عندي لم أستر عنه شيئا من أمري، وفي حديث أم زرع  إن أذكره أذكر عجره وبجره  ، المعنى إن أذكره أذكر معايبه التي لا يعرفها إلا من خبره. وقال ابن الأثير: العجر: جمع عجرة، وهو الشيء يجتمع في الجسد كالسلعة والعقدة، وقيل: هو خرز الظهر، قال: أرادت ظاهر أمره وباطنه، وما يظهره ويخفيه، والعجرة: نفخة في الظهر، فإذا كانت في السرة فهي بجرة، ثم ينقلان إلى الهموم والأحزان. والعجر، بالفتح: ثني العنق وليك إياها، وفي نوادر الأعراب: عجر عنقه إلى كذا وكذا، يعجره، إذا كان على وجه فأراد أن يرجع عنه إلى شيء خلفه، وهو منهي عنه، أو أمرته بالشيء فعجر عنقه، ولم يرد أن يذهب إليه لأمرك. العجر: المر السريع من خوف ونحوه، يقال: عجر الفرس يعجر عجرا، كالعجران، محركة، والمعاجرة، وقد عاجر الرجل الرجل، إذا عدا بين يديه هاربا. العجر: قمص الحمار، ويقال: فرس عاجر، وهو الذي يعجر برجليه كقماص الحمار، ومصدره العجران، وقال تميم بن مقبل:
  أما الأداة ففنا ضمر صنـع                      جرد عواجر بالألباد واللجم. رويت بالحاء والجيم في اللجم، ومعناه: عليها ألبادها ولحمها، يصفها بالسمن، وهي رافعة أذنابها من نشاطها. العجر: الحملة والشد بالضرب، يقال: عجر عليه بالسيف، أي شد عليه. العجر: الحجر، قال شمر: يقال: عجرت عليه، وحظرت عليه وحجرت عليه، بمعنى واحد. العجر: الإلحاح عجر على الرجل: ألح عليه في أخذ ماله، ورجل معجور عليه: كثر سؤاله حتى قل، كمثمود، يعجر، بالكسر في الكل. قلت: إلا في الأخير، فإنه لم يستعمل إلا مبنيا للمجهول، كما عرفت. والاعتجار: لي الثوب على الرأس من غير إدارة تحت الحنك، وفي بعض العبارات: هو لضف العمامة دون التلحي، وروى عن النبي صلي الله عليه وسلم  أنه دخل مكة يوم الفتح معتجرا بعمامة سوداء  المعنى أنه لفها على رأسه ولم يتلح بها. قيل: الاعتجار: لبسة للمرأة شبه الالتحاف، قال الشاعر:
  فما ليلى بناشزة القصـيري                      ولا وقصاء لبستها اعتجار.

  المعجر، كمنبر: ثوب تعتجر به المرأة أصغر من الرداء، وأكبر من المقنعة، وهو ثوب تلفه المرأة وأكبر من المقنعة، وهو ثوب تلفه المرأة على استدارة رأسها، ثم تجلبب فوقه بجلبابها، كالعجار، والجمع المعاجر، ومنه أخذ الاعتجار بالمعنى السابق. المعجر أيضا: ثوب يمني يلتحف به ويرتدى، والجمع المعاجر. قال الليث: المعاجر: ضرب من الثياب تكون باليمن. المعجر أيضا: ما ينسج من الليف شبه الجوالق، والجمع المعاجر. ويقال: رجل معجور عليه، وذلك إذا ألح عليه وأخذ ماله كله بالسؤال، كمثمود، وقد تقدم. والعجير، كأمير: العنين من الرجال والخيل، قال ابن الأعرابي: وهو أيضا القحول والحريك والضعيف والحصور. وقال غيره: هو عجير وعجير، كأمير وسكيت، وقد رويت بالزاي أيضا، ففيه ثلاث لغات ، أغفل المصنف منها اثنتين. وعاجر، وعجير، وعوجر، كناصر، وزبير، وجوهر، وأعجر، كأحمر، والعجر، بفتح فسكون، وعجرة بالضم: أسماء. وعجرة، بالضم: أبو قبيلة منهم. وعجرة: فرس نافع الغنوي، كذا في التكملة.
 وعجرة: والد كعب الصحابي، رضي الله عنه، وهو كعب بن عجرة بن أمية بن عدي البلوي، حليف الأنصار، أبو محمد، روى عنه جماعة. والعجير، كزبير: ع، قال أوس بن حجر:
  تلقينني يوم العجير بمـنـطـق                      تروح أرطى سعد منه وضالها والعجير: اسم شاعر سلولي من ولد مرة بن صعصعة. والعجري، ككردي: الكذب والداهية، هكذا ذكره الصاغاني في التكملة. والعجاجير: كتل العجين يقطع على الخوان قبل أن يبسط، وهو المشنق أيضا، قاله ابن الأعرابي، وقال غيره : العجاجير: كتل العجين تلقى على النار ثم تؤكل، والذي يأكلها كالعجار، هكذا في النسخ، والصواب والذي يأكلها العجار. والعجار، ككتان: الصريع، كسكيت: الذي لا يطاق جنبه في الصراع، المشغزب لصريعه، من العجر، وهو اللي. والعجراء: العصا ذات الأبن، يقال: ضربه بعجراء من سلم، وقال رجل لراع: ما عندك يا راعي الغنم? قال عجراء من سلم، قال إني ضيف، قال: للضيف أعددتها. والعجاري، بالفتح مع تشديد الياء: الدواهي يقال: جاء بالعجاري والبجاري.
 والعجاري: روؤس العظام، واحدتها عجراء، قاله الصاغاني، وتخفف ياؤه في الشعر قال رؤبة:
  مرت كجلد الصرصراني الأدخن                      ينحض أعناق المهارى البـدن ومن عجاريهن كل جنجن فخفف ياء العجاري وهي مشددة، كما خفف ياء الصرصراني. والعجنجرة: المرأة المكتلة الخفيفة الروح، كذا في التكملة. والعجارير: خطوط الرمل من الرياح، كذا في التكملة، الواحد عجرور، بالضم. والعجوجر: الرجل الضخم العظام، من عجر لحمه، إذا صلب، وعجر بطنه، إذا ضخم. ومن المجاز: اعتجرت بغلام، أو جارية، إذا ولدته بعد يأسها من الولد. ويقال: عنجر الرجل، إذا مد شفتيه، وقلبهما، والنون زائدة. وقال بعضهم: العنجرة بالشفة، والزنجرة بالإصبع، هكذا ذكره بعضهم في معنى قول الشاعر:
  وأرسلت إلى سلمى                      بأن النفس مشغوفه
  فلا جادت لنا سلمى                      بزنجير ولا فوفـه

  والعنجورة، بالضم: غلاف القارورة، كالحنجورة، بالحاء. ومما يستدرك عليه: تعجر بطنه: تعكن. وعجر الفرس يعجر، إذا مد ذنبه نحو عجزه في العدو، قال أبو زبيد:
  وهبت مطاياهم فمن بين عاتب                      ومن بين مود بالبسيطة يعجر أي هالك قد مد ذنبه. ويقال: عجر الريق على أنيابه، إذا عصب به ولزق كما يعجر الرجل بثوبه على رأسه، وهو مجاز، قال مزرد بن ضرار أخوالشماخ:
  إذ لا يزال يابسا لعابه                      بالطلوان عاجرا أنيابه والعجر، بالتحريك: القوة مع عظم الجسد. والفحل الأعجر: الضخم. والأعجر: كل شيء نرى فيه عقدا. وكيس أعجر، وهميان أعجر، وهو الممتليء، وبطن أعجر: ملآن، وجمعه عجر، قال عنترة:
  أبني زبيبة ما لمهركم                      متخددا وبطونكم عجر والخلنج في وشيه عجر، والسيف في فرنده عجر، وقال أبو زبيد:
  فأول من لاقى يجـول بـسـيفـه                      عظيم الحواشي قد شتا وهو أعجر والأعجر: الكبير العجر. وسيف ذو معجر: في متنه كالتعقيد. وقال الفراء: الأعجر: الأحدب، وهو الأفزر، والأفرص، والأفرس، والأدن، والأثبج. وقال غيره: عجر به بعيره عجرانا، كأنه أراد أن يركب به وجها، فرجع به قبل ألافه وأهله، مثل عكربه. وفي حقويه عجرة، وهي أثر التكة، قال أبو سعيد في قول الشاعر:
  فلو كنت سيفا كان أثرك عجرة                      وكنت ددانا لا يؤبسه الصقـل يقول: لو كنت سيفا كنت كهاما بمنزلة عجرة التكة. كهاما: لا يقطع شيئا. ويقال: عجره بالعصا وبحره، إذا ضربه بها فانتفخ موضع الضرب منه. والعجرة، بالكسر: نوع من العمة، يقال: فلان حسن العجرة. وقال الفراء: جاء فلان بالعجر والبجر، أي بالكذب، وقيل هو الأمر العظيم. وفي تهذيب ابن القطاع: عجرت الشيء: شققته، والمعاجر: المشاق ومنه قراءة من قرأ  يسعون في آياتنا معاجرين  أي مشاقين. ومحمد بن علي بن أحمد بن عجور المقدسي، كتنور: سمع على الحافظ بن حجر، مات بالقدس سنة 894. والعجر بالفتح: قرية بحضرموت من مضافات قسم.

### Türkçe

**عجز** adam, **كفرح**, **عجرا**: kalınlaştı ve şişmanladı. **عجز** ayrıca, karnı irileşip büyüdüğü zaman; o hâlde o **أعجر**’dır; ikisinde de, **بين العجر**. **عجر** at: eti sertleşti. Ve **وظيف** **عجر** ve **عجر**, **الجيم**’in kesri ve zammıyla: sert, şiddetli; ve aynı şekilde **الحافر**; **المرار** dedi ki:
  Sertleştirdi **السنبك**’i, **ذي رسغ عجر**.

  **ابن القطاع** dedi: **عجر** **الحافر** ve **البطن** **عجرا** ve **عجرة**: sertleştiler. Ve **العجرة**, zamm ile: **العجر**’in yeri; hareke ile, o hacim ve çıkıntıdır. **العجرة** ayrıca: tahtada ve benzerinde düğüm; yahut bedenin damarlarında. Mecazdan: **يشكو عجره وبجره**, yani ayıplarını ve hüzünlerini; ve denildi: açığa vurduğu ve gizlediği; ve hepsi mesel üzerinedir; ve bununla **محمد بن يزيد**, **علي**’den, Allah ondan razı olsun, rivayet olunanı tefsir etti: onun **الجمل** vak‘ası gecesi, mevlası **قنبر** ile birlikte ölülerin etrafında dolaştığı; **طلحة بن عبيد الله**’ın üzerine durduğu, o hâlde yere serilmiş; ağladı, sonra dedi: “Ey **أبا محمد**, seni göğün yıldızları altında topraklanmış görmem bana ağır geldi; Allah’a **عجري وبجري**’mi şikâyet ederim.” **أبو عبيد** dedi: Ve denilir: **أفضيت إليه بعمري بجري**, yani ona, ona olan güvenimden, ayıplarımı bildirdim. Ve Araplar der: İnsanlardan öylesi vardır ki ona **بعجري وبجري** konuşurum; yani ona kötülüklerimi konuşurum; denilir: bu, sırrı ifşa etme hususundadır. Dedi: **العجر**’in aslı: bedendeki düğümlenmiş damarlar; **البجر** ise: özellikle karındaki düğümlenmiş damarlar. **الأصمعي** dedi: **العجرة**: bedende ur gibi toplanan şey; **البجرة** de onun gibidir; yani: ona, bende olan her şeyi haber verdim; işimden ona hiçbir şeyi örtmedim. **أم زرع** hadîsinde: “**إن أذكره أذكر عجره وبجره**”; mânâ: onu anarsam, ancak onu tecrübe edenin bildiği ayıplarını anarım. **ابن الأثير** dedi: **العجر**: **عجرة**’nin cem‘idir; o, bedende ur ve düğüm gibi toplanan şeydir; ve denildi: o, sırtın boncuklarıdır. Dedi: onun işinin zahirini ve batınını, açığa vurduğunu ve gizlediğini kastetti. Ve **العجرة**: sırtta bir şişliktir; eğer göbekte olursa o **بجرة**’dir; sonra ikisi, gamlara ve hüzünlere nakledilir. Ve **العجر**, fetha ile: boynu bükmek ve onu büküp çevirmek. Ve **نوادر الأعراب**’da: **عجر** boynunu şuna şuna doğru, **يعجره**; eğer bir yön üzere iken ondan dönüp arkasındaki bir şeye dönmek isterse; ve bu yasaklanmıştır; yahut ona bir şeyi emrettin de boynunu **عجر** etti ve emrinle ona gitmek istemedi. **العجر**: korku ve benzerinden hızlı geçiş; denilir: **عجر** at, **يعجر** **عجرا**, **كالعجران**, harekeli; ve **المعاجرة**; ve adam, adamı **عاجر** etti: eğer onun önünde kaçarak koştuysa. **العجر**: eşeğin sıçrayışı; ve denilir: **فرس عاجر**; o, eşeğin sıçrayışı gibi ayaklarıyla **يعجر** edendir; masdarı **العجران**’dır. **تميم بن مقبل** dedi:
  “Alete gelince: zayıf, yapılı, sanatlı bir (şey);
  çıplak, **عواجر**, **بالألباد واللجم** ile.”
**اللجم**’de **الحاء** ve **الجيم** ile rivayet edilmiştir; mânâsı: üzerinde eyer keçeleri ve eti vardır; onu semizlikle vasfeder; ve o, canlılığından kuyruklarını kaldırandır. **العجر**: hamle ve vuruşla sıkıştırma; denilir: ona kılıçla **عجر** etti; yani ona yüklendi. **العجر**: taş. **شمر** dedi: denilir: ona **عجرت** ettim, ona **حظرت** ettim ve ona **حجرت** ettim; tek mânâdadır. **العجر**: ısrar; **عجر** adamın üzerine: malını almada ona ısrar etti. Ve **رجل معجور عليه**: çok istemesi sebebiyle azaldı; **كمثمود**; **يعجر**, hepsinde kesr ile. Dedim: ancak sonuncusunda; çünkü o, ancak meçhul bina ile kullanılmıştır, bildiğin gibi. Ve **الاعتجار**: çenelik altından dolaştırmaksızın baş üzerine elbiseyi bükmek. Ve bazı ibarelerde: o, sarığı, **التلحي** olmaksızın sarmaktır. Ve Peygamber’den, Allah’ın salâtı ve selâmı onun üzerine olsun, rivayet edildi: “O, fetih günü Mekke’ye siyah bir sarıkla **معتجرا** olarak girdi.” Mânâ: onu başı üzerine sardı ve onunla **يتلح** etmedi. Denildi: **الاعتجار**: kadın için, örtünmeye benzer bir giyimdir. Şair dedi:
  “Ne Leylâ, kısa boylunun başkaldıranı;
  ne de **وقصاء**, onu **اعتجار** olarak giydim.”

  **المعجر**, **كمنبر**: kadının **تعتجر** ettiği elbise; **الرداء**’dan daha küçük, **المقنعة**’dan daha büyüktür; ve o, kadının sardığı elbisedir ve **المقنعة**’dan daha büyüktür; ve o, kadının başının çevresi üzere sardığı elbisedir; sonra onun üstüne **جلباب**’ıyla bürünür; **كالعجار**; cem‘i **المعاجر**. Ve ondan, önceki mânâ ile **الاعتجار** alınmıştır. **المعجر** ayrıca: Yemenî bir elbise; onunla örtünülür ve omuza alınır; cem‘i **المعاجر**. **الليث** dedi: **المعاجر**: Yemen’de bulunan elbiselerden bir türdür. **المعجر** ayrıca: liften dokunan, çuval benzeri şey; cem‘i **المعاجر**. Ve denilir: **رجل معجور عليه**; bu, ona ısrar edilip soru ile malının hepsi alındığı zamandır; **كمثمود**; ve geçti. Ve **العجير**, **كأمير**: erkeklerden ve atlardan **العنين**. **ابن الأعرابي** dedi: ve o ayrıca **القحول** ve **الحريك** ve **الضعيف** ve **الحصور**’dur. Başkası dedi: o **عجير** ve **عجير**’dir, **كأمير وسكيت**; ve **الزاي** ile de rivayet edilmiştir; onda üç lugat vardır; musannif onlardan ikisini ihmal etti. Ve **عاجر**, ve **عجير**, ve **عوجر**, **كناصر**, ve **زبير**, ve **جوهر**, ve **أعجر**, **كأحمر**, ve **العجر**, fetha sonra sükûn ile, ve **عجرة** zamm ile: isimlerdir. Ve **عجرة**, zamm ile: onlardan bir kabilenin babasıdır. Ve **عجرة**: **نافع الغنوي**’nin atı; **التكملة**’de böyle.
 Ve **عجرة**: sahabî **كعب**’ın babasıdır, Allah ondan razı olsun; o, **كعب بن عجرة بن أمية بن عدي البلوي**’dir; Ensar’ın halîfi; **أبو محمد**; ondan bir cemaat rivayet etti. Ve **العجير**, **كزبير**: bir yer. **أوس بن حجر** dedi:
  “Beni **يوم العجير** günü, bir sözle karşılarsın;
  **أرطى**’yı, **سعد**’ın ondan dönüşü ve kaybı (hakkında).”
Ve **العجير**: **سلولي** bir şairin adıdır; **مرة بن صعصعة** neslindendir. Ve **العجري**, **ككردي**: yalan ve dehşetli iş; **الصاغاني** onu **التكملة**’de böyle zikretti. Ve **العجاجير**: hamur kütleleri; yayılmadan önce sofra üzerine kesilir; ve o, **المشنق**’tır da; **ابن الأعرابي** söyledi. Başkası dedi: **العجاجير**: hamur kütleleri; ateşe atılır, sonra yenir; ve onu yiyen **كالعجار**’dır; nüshalarda böyle; doğrusu: ve onu yiyen **العجار**’dır. Ve **العجار**, **ككتان**: yere serilmiş (kimse); **كسكيت**: güreşte yanı çekilmez olan; rakibini **المشغزب** eden; **العجر**’dendir; o da bükmedir. Ve **العجراء**: budaklı değnek; denilir: onu, **سلم**’den bir **عجراء** ile vurdu. Ve bir adam, bir çobana dedi: “Ey koyun çobanı, yanında ne var?” Dedi: “**عجراء** **من سلم**.” Dedi: “Ben misafirim.” Dedi: “Misafir için onu hazırladım.” Ve **العجاري**, fetha ile ve **الياء**’ın şeddelenmesiyle: dehşetli işler; denilir: **جاء بالعجاري والبجاري**.
 Ve **العجاري**: kemik başlarıdır; tekili **عجراء**; **الصاغاني** söyledi. Ve şiirde **ياء**’ı hafifletilir. **رؤبة** dedi:
  “Geçti, isli **الصرصراني** derisi gibi;
  **المهارى**’nin, iri olanların boyunlarını sarsar;
  ve onların **عجاري**’lerinden her bir **جنجن**.”
**العجاري**’nin **ياء**’ını hafifletti; hâlbuki o şeddelidir; **الصرصراني**’nin **ياء**’ını hafiflettiği gibi. Ve **العجنجرة**: toplu, hafif ruhlu kadın; **التكملة**’de böyle. Ve **العجارير**: rüzgârlardan kum çizgileri; **التكملة**’de böyle; tekili **عجرور**, zamm ile. Ve **العجوجر**: iri kemikli adam; **عجر** eti (yani) sertleştiğinden; ve **عجر** karnı (yani) irileştiğinden. Mecazdan: **اعتجرت بغلام** yahut **جارية**, eğer onu, çocuk ümidi kesildikten sonra doğurduysa. Ve denilir: **عنجر** adam, eğer dudaklarını uzatıp ikisini çevirdiyse; **النون** ziyadedir. Bazıları dedi: **العنجرة** dudakla; **الزنجرة** parmakla; bazıları bunu, şairin sözünün mânâsında böyle zikretti:
  “Ve Selmâ’ya gönderdim:
  nefsin tutkun olduğunu;
  Selmâ bize cömertlik etmedi:
  ne **بزنجير** ile ne de **فوفـه** ile.”

Ve **العنجورة**, (zammesiyle): şişenin kılıfı; **الحنجورة** gibi, **الحاء** ile. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **تعجر بطنه**: **تعكن**. Ve **عجر الفرس يعجر**, koşuda kuyruğunu sağrısına doğru uzattığı zaman; Ebû Zübeyd dedi ki:
  “Ve onların bineklerini bağışladım; artık (onlardan) kimi kınayan,                      kimi de düzlükte sevgi gösteren, **يعجر**.”
yani: helâk olmuş; kuyruğunu uzatmış olan. Ve denilir: **عجر الريق على أنيابه**, onu (tükürüğü) onunla bağlayıp yapıştırdığı zaman; tıpkı adamın elbisesiyle başı üzerinde bağlaması gibi; bu mecazdır. Mezred b. Dırâr, Şemmâh’ın dayıları (tarafından olan) dedi ki:
  “Zira onun salyası kuru olarak durmadan (kalır),                      **بالطلوان** dişlerini **عاجرا** (olarak).”
Ve **العجر**, (harekelenmesiyle): bedenin büyüklüğüyle beraber kuvvet. Ve **الفحل الأعجر**: iri. Ve **الأعجر**: içinde düğümler gördüğümüz her şey. Ve **كيس أعجر**, **وهميان أعجر**: dolu olan. Ve **بطن أعجر**: dolu; onun çoğulu **عجر**’dır. ‘Antere dedi ki:
  “Ey Zübeybe oğulları, mehiriniz size ne oldu ki                      yanları çökmüş, karınlarınız ise **عجر** (dolu)?”
Ve **الخلنج**’in nakşında **عجر** vardır; kılıcın **فرند**’inde **عجر** vardır. Ebû Zübeyd dedi ki:
  “Karşılaşanın ilki, kılıcıyla dolaşır;                      yanları büyük; kışlamış; ve o **أعجر**’dir.”
Ve **الأعجر**: büyük **العجر**. Ve **سيف ذو معجر**: sırtında, düğümleme gibi (olan). Ferrâ dedi ki: **الأعجر**: kambur; o **الأفزر**’dir, ve **الأفرص**, ve **الأفرس**, ve **الأدن**, ve **الأثبج**. Başkası dedi ki: **عجر به بعيره عجرانا**: sanki onunla bir yöne binmek istemiş de, onunla, alıştığı yerinden ve ehlinden önce geri dönmüş; **عكربه** gibi. Ve onun iki böğründe **عجرة** vardır; o, kuşak bağının izidir. Ebû Saîd, şairin sözü hakkında dedi ki:
  “Eğer bir kılıç olsaydım, izin **عجرة** olurdu;                      ve **ددانا** olurdum; onu parlatma kurutmazdı.”
der ki: eğer bir kılıç olsaydın, kuşak bağının **عجرة**’si menzilesinde **كهاما** olurdun. **كهاما**: hiçbir şeyi kesmez. Ve denilir: **عجره بالعصا وبحره**, onu onunla vurduğu zaman; böylece ondan, vurulan yer şişti. Ve **العجرة**, (kesresiyle): sarığın bir türü; denilir: falan, **العجرة**’si güzel. Ferrâ dedi ki: falan **بالعجر والبجر** ile geldi; yani yalan ile; ve denildi ki: o, büyük iştir. İbnü’l-Kattâ‘ın Tehzîb’inde: **عجرت الشيء**: onu yardım. Ve **المعاجر**: çekişenler; ondan, şu şekilde okuyan kimsenin kıraati: **يسعون في آياتنا معاجرين**; yani çekişenler. Ve Muhammed b. Ali b. Ahmed b. **عجور** el-Makdisî, **كتنور** gibi: Hâfız İbn Hacer’den semâ‘ etti; Kudüs’te 894 senesinde öldü. Ve **العجر** (fetha ile): Hadramut’ta, Kasm’a bağlı yerlerden bir köy.
