# عجم — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D9%85/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AC%D9%85/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عجم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D9%85.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: عجم

* ع ج م * * العَجَمُ * بفتحتين النوى وكل ما كان في جوف مأكول كالزبيب ونحوه الواحد * عَجَمَةٌ * مثل قصبة وقصب يقال ليس لهذا الزمان * عَجَمٌ * والعامة تقول عَجْمٌ بالتسكين و * العَجَمُ * أيضا ضد العرب الواحد * عَجَمِيٌّ * و * العُجْمُ * بالضم ضد العرب وفي لسانه * عُجْمَةٌ * و * العَجْمَاءُ * البهيمة وفي الحديث ﴿جُرْح العجماء جبار﴾ وإنما سميت عجماء لأنها لا تتكلم وكل من لا يقدر على الكلام أصلا فهو * أعْجَمُ * و * مُسْتَعْجِمٌ * و * الأَعْجَمُ * أيضا الذي لا يفصح ولا يبين كلامه وإن كان من العرب والمرأة * عَجْمَاءُ * و * الأَعْجَمُ * أيضا الذي في لسانه عجمة وإن أفصح بالعجمية ورجلان * أعْجَمَانِ * وقوم * أعْجَمُونَ * و * أعَاجِمُ * قال الله تعالى ﴿ولو نزلنا على بعض الأَعجمين﴾ ثم ينسب إليه فيقال لسان * أَعْجَمِيٌّ * وكتاب أعجمي ولا يقال رجل أعجمي فينسب إلى نفسه إلا أن يكون * أعْجَمُ * و * أعْجَمِيُّ * بمعنى مثل دوار ودواري وجمل قعسر وقعسري هذا إذا ورد وردا لا يمكن رده وصلاة النهار * عَجْمَاءُ * لأنه لا يجهر فيها بالقراءة و * العَجْمُ * العض وقد * عَجَم * الحرف و * عَجَّمَهُ * أيضا * تَعْجِيما * ولا يقال عَجَمَهُ ومنه حروف * المُعْجَمِ * وهي الحروف المقطعة التي يختص أكثرها بالنقط من بين سائر حروف الاسم ومعناه حروف الخط المعجم كقولهم مسجد الجامع وصلاة الأولى أي مسجد اليوم الجامع وصلاة الساعة الأولى وناس يجعلون المعجم بمعنى الإعجام مصدرا مثل المخرج والمدخل أي من شأن هذه الحروف أن تعجم و * أعْجَم * الكتاب ضد أعربه و * اسْتَعْجَم * عليه الكلام استبهم

### Türkçe

* ع ج م * * **العَجَمُ** * iki fetha ile: çekirdek; ve yenilen bir şeyin iç boşluğunda olan her şey, kuru üzüm ve benzeri gibi. Tekili: * **عَجَمَةٌ** *; “قصبة” ve “قصب” gibi. “Bu zamanın **عَجَمٌ**’i yoktur” denir. Avam sükûn ile **عَجْمٌ** der. Ve * **العَجَمُ** * ayrıca Arapların zıddıdır. Tekili: * **عَجَمِيٌّ** *. Ve * **العُجْمُ** * zamme ile Arapların zıddıdır; ve onun dilinde * **عُجْمَةٌ** * vardır. Ve * **العَجْمَاءُ** *: hayvan. Hadiste: ﴿**جُرْح العجماء جبار**﴾; ancak ona **عجماء** adı verilmiştir; çünkü o konuşmaz. Ve aslında konuşmaya güç yetiremeyen herkes * **أعْجَمُ** * ve * **مُسْتَعْجِمٌ** *’dir. Ve * **الأَعْجَمُ** * ayrıca: Araplardan olsa bile fasih konuşmayan ve sözünü açıklamayan kimsedir; kadın: * **عَجْمَاءُ** *. Ve * **الأَعْجَمُ** * ayrıca: Acemce ile fasih konuşsa bile dilinde **عجمة** olan kimsedir. İki adam: * **أعْجَمَانِ** *; bir topluluk: * **أعْجَمُونَ** * ve * **أعَاجِمُ** *. Allah Teâlâ dedi ki: ﴿**ولو نزلنا على بعض الأَعجمين**﴾. Sonra ona nisbet edilir de “dil: * **أَعْجَمِيٌّ** *” ve “kitap: أعجمي” denir; “adam: أعجمي” denmez; kendisine nisbet edilir (denmez), ancak * **أعْجَمُ** * olursa. Ve * **أعْجَمِيُّ** * “**أعْجَمُ**” mânâsında (da gelir); “دوار” ve “دواري” gibi; “جمل قعسر” ve “وقعسري” gibi. Bu, reddedilmesi mümkün olmayan bir vârid olarak vârid olursa (böyledir). Ve gündüz namazı * **عَجْمَاءُ** *’dır; çünkü onda kıraatte cehr edilmez. Ve * **العَجْمُ** *: ısırmadır. Ve harfi * **عَجَم** * etmiştir; ve onu ayrıca * **عَجَّمَهُ** * * **تَعْجِيما** * (olarak) (yapmıştır); “**عَجَمَهُ**” denmez. Ondandır: * **حروف المُعْجَمِ** *; o, isim harflerinin diğerleri arasından çoğu noktalara mahsus olan kesik (mukatta‘) harflerdir. Mânâsı: mu‘cem yazı harfleri; onların “مسجد الجامع” ve “صلاة الأولى” demeleri gibi; yani “bugünün câmi‘ mescidi” ve “ilk saatin namazı”. Ve bazı insanlar “mu‘cem”i “i‘câm” mânâsında bir masdar kılar; “المخرج” ve “المدخل” gibi; yani bu harflerin şânındandır ki i‘câm eder. Ve * **أعْجَم** * kitabı: “أعربه”nin zıddıdır. Ve * **اسْتَعْجَم** * ona söz: kapalı oldu.
