# عجي — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D9%8A/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AC%D9%8A/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عجي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D9%8A.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عجي

: ( ي *!العُجايَةُ ، بالضمِّ : عَصَبٌ مُرَكَّبٌ فيه فُصُوصٌ من عِظامٍ كفُصُوصِ الخاتمِ يكونُ عِنْدَ رُسْغِ الدَّابَّةِ ) ، وإذا جاعَ أَحدُهُم دَقَّها بينَ فِهْرَيْنِ فأَكَلَها ؛ والعُجاوَةُ لُغَةٌ فيه .
( أَو ) هي ( كلُّ عَصَبَةٍ في يَدٍ أَو رِجلٍ ؛ أَو ) هي ( عَصَبَةٌ في باطِنِ الوَظِيفِ مِن الفَرَسِ والثَّوْرِ ) ؛ ) وقيلَ : هي مِن الفَرَسِ العَصَبَةُ المُسْتَطيلَةُ من الوَظِيفِ ومُنْتَهاها إلى الرُّسْغَيْنِ ، وفيها يكونُ الخَطْمُ ، والرُّسْغُ مُنْتَهَى العُجايَةِ .
ومِن الناقَةِ : عَصَبَةٌ في باطِنِ يَدِها ؛ ومِن الفَرَسِ : مَضِيغَةٌ .
وقالَ الجوهرِيُّ : *!العُجايَتانِ عَصَبَتانِ في باطِنِ يَدَي الفَرَسِ ، وأسْفَلَ منهما هَنَاتٌ كأنَّها الأظْفارُ وتسمَّى السَّعْداناتِ ، ويقالُ لكلِّ عَصَبٍ يتَّصلُ بالحافِرِ : *!عُجايَةٌ ؛ قالَ الراجزُ :
وحافِرٌ صُلْبُ *!العُجَى مُدَمْلَقُ
وساقُ هَيْقٍ أَنْفُها مُعَرَّقُ وقالَ الأصْمعي : *!العُجايَةُ والعجاية لُغَتانِ ، وهُما قَدْر مُضْغةٍ مِن لَحْمٍ تكونُ مَوْصولةً بعَصَبةٍ تَنْحدِرُ مِن رُكْبةِ البَعيرِ إلى الفِرْسِنِ .
وقالَ ابنُ الأثير : *!العُجاياتُ أَعْصابُ قَوائِمِ الإِبِلِ والخَيْلِ ، قالَ كعْب :
سُمْرُ *!العُجاياتِ يَتْرُكْنَ الحَصَى زِيَماً ( ج *!عُجًى ) ، كهُدًى ؛ ومنه قولُ الراجِزِ السّابقِ .
( *!وعُجِيٌّ ) ، كعُتِيَ ، ( *!وعَجايا ) ، بالفَتْح والضَّم ، *!وعُجايات .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!أَعْجَتِ السَّنَةُ البهمَ : جَعَلَتْها *!عَجايا ، وهي السَّيِّئةُ الغِذاءِ .
*!وعَجتِ المَرْأةُ صَبِيَّها *!عجياً ، لُغَةٌ ، نقلَهُ ابنُ القطَّاع .

### Türkçe

: (**العُجايَةُ**), zamme ile: içinde yüzük kaşları gibi kemiklerden kaşlar bulunan, birleşik bir sinirdir; binek hayvanının bileği yanında olur; ve onlardan biri acıkınca onu iki taş arasında döver de onu yer; **العُجاوَةُ** da onda bir lugattır.

(Ya) o, (elde veya ayakta olan her sinirdir; ya da) o, (attan ve öküzden **الوَظِيف**’in iç tarafında olan bir sinirdir); ve denildi: o, attan, **الوَظِيف**’ten bileklere varıncaya kadar uzanan sinirdir; ve onda **الخَطْم** olur; ve bilek, **العُجايَةُ**’nin sonudur.

Deveden: elinin iç tarafında bir sinirdir; attan: bir lokmadır.

Cevherî dedi: **العُجايَتانِ**, atın iki elinin iç tarafında iki sinirdir; ve onların aşağısında tırnaklar gibi sanki çıkıntılar vardır, **السَّعْداناتِ** diye adlandırılır; ve nâla bitişen her sinire: **عُجايَةٌ** denir; râciz dedi:
وحافِرٌ صُلْبُ **العُجَى** مُدَمْلَقُ
وساقُ هَيْقٍ أَنْفُها مُعَرَّقُ
Asmaî dedi: **العُجايَةُ** ve **العجاية** iki lugattır; ve ikisi, bir sinire bağlı olan, devenin dizinden **الفِرْسِن**’e doğru inen, etten bir lokma kadardır.

İbnü’l-Esîr dedi: **العُجاياتُ**, develerin ve atların ayaklarının sinirleridir; Ka‘b dedi:
سُمْرُ **العُجاياتِ** يَتْرُكْنَ الحَصَى زِيَماً
(çoğulu **عُجًى**), **هُدًى** gibi; ve ondan önceki râcizin sözü.

(**وعُجِيٌّ**), **عُتِيَ** gibi, (**وعَجايا**), fetha ve zamme ile, **وعُجايات**.

Ona istidrâk olunanlardandır:
**أَعْجَتِ السَّنَةُ** kuzuları: onları **عَجايا** yaptı; ve o, gıdası kötü olandır.
**وعَجتِ المَرْأةُ** çocuğunu **عجياً**; bir lugattır; onu İbnü’l-Kattâ‘ nakletti.
