# عدأ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%A3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AF%D8%A3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عدأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%A3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عدأ

العِنْدَأْوةُ: العَسَرُ والالْتِواءُ يكون في الرِّجل. وقال اللِّحْياني: العِنْدَأْوة: أَدْهَى الدّواهِي. قال: وقال بعضهم العِنْدَأْوةُ: المَكْرُ والخَدِيعةُ، ولم يهمزه بعضهم. وفي المثل: إِنَّ تَحْتَ طِرِّيقَتِكَ لَعِنْدَأْوةً أَي خِلافاً وتَعَسُّفاً، يقال هذا للمُطْرِقِ الدَّاهِي السِّكِّيت والمُطاوِلِ ليَأْتِيَ بداهِيةٍ ويَشُدَّ شدّةَ لَيْثٍ غير مُتَّقٍ. والطِّرِّيقة: الاسم من الإِطْراقِ، وهو السُّكُونُ والضَّعْفُ واللِّين. وقال بعضهم: هو بناءٌ على فِنْعلوةٍ. وقال بعضهم: هو من العَداءِ، والنون والهمزة زائدتان. وقال بعضهم: عِنْدَأْوةٌ فِعْلَلْوَةٌ، والأَصل قد أُمِيتَ فِعْلُه، ولكن أَصحاب النحو يتكلفون ذلك باشتِقاقِ الأَمْثِلة من الأَفاعِيل، وليس في جميع كلام العرب شيءٌ تدخل فيه الهمزة والعين في أَصل بنائه إِلاَّ عِنْدَأْوةٌ وإِمَّعَةٌ وعَباءٌ وعفاءٌ وعَماءٌ، فأَما عَظاءةٌ فهى لغة في عَظايةٍ، وإِعاءٌ لغة في وِعاءٍ. وحكى شمر عن ابن الأَعرابي: ناقة عِنْدَأْوةٌ وقِنْدَأْوةٌ وسِنْدَأْوةٌ أَي جَرِيئةٌ.

### Türkçe

**العِنْدَأْوةُ**: ayakta bulunan güçlük ve bükülme. Ve dedi ki
اللِّحْياني: **العِنْدَأْوة**: belâların en dehşetlisi. Dedi ki: Ve dedi bazısı **العِنْدَأْوةُ**:
hile ve aldatma; ve bazısı onu hemzelemedi. Ve meselde: “Şüphesiz senin
**طِرِّيقَتِكَ**’nın altında elbette bir **عِنْدَأْوةً** vardır” yani bir aykırılık ve zorbalık; bu, suskun
çok kurnaz, sinsi ve bir belâ ile gelsin ve bir aslanın şiddetiyle şiddetlensin diye uzatan, sakınmayan kimse için söylenir. Ve **الطِّرِّيقة**: **الإِطْراقِ**’tan isimdir; o da sükûnet, zayıflık
ve yumuşaklıktır. Ve dedi bazısı: o, **فِنْعلوةٍ** üzere bir binadır. Ve dedi bazısı: o, **العَداءِ**’dandır; **النون** ve **الهمزة** ziyadedir. Ve dedi bazısı: **عِنْدَأْوةٌ** **فِعْلَلْوَةٌ**’dur; aslında fiili öldürülmüştür; fakat nahiv sahipleri bunu, **الأَفاعِيل**’den misalleri iştikak etmekle külfete girerler; ve Arapların bütün sözünde, aslî binasının içine **الهمزة** ve **العين**’in girdiği hiçbir şey yoktur; ancak **عِنْدَأْوةٌ** ve **إِمَّعَةٌ** ve **عَباءٌ** ve **عفاءٌ** ve **عَماءٌ**; **عَظاءةٌ**’ya gelince, o **عَظايةٍ**’de bir lügattir; ve **إِعاءٌ**, **وِعاءٍ**’da bir lügattir. Ve Şemr, İbnü’l-A‘râbî’den nakletti: **ناقة عِنْدَأْوةٌ** ve **قِنْدَأْوةٌ** ve **سِنْدَأْوةٌ**; yani cesur.
