# عدث (ع-د-ث) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AB
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AF%D8%AB

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - د - ث
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AB/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب العين والدال مع الثاء
دعث ، عدث ، ثعد ، دثع : ( مستعملات ) .
دعث : أبو عبيد عن الأُمويّ : أول المَرَض الدَعْثُ ، وقد دُعِثَ الرجل . وقال شمر : قال محاربٌ : الدَعْثُ تدقيقك التراب على وجه الأرض بالقَدَم أو باليد أو غير ذلك ، تَدْعَثُهُ دَعْثاً . قال وكل شيء وَطِيء عليه فقد اندَعث ومَدَرٌ مَدْعُوثٌ . قال : وقال أبو عمرو الشيباني : الدَعْث : بقيّة الماء . وأنشد :
ومنهَلٍ ناءٍ صُوَاه دَارِسِ
وَرَرْتُهُ بِذُبَّل خوامِسِ
فاسْتَفْنَ دِعْثاً بَالِدَ المَكَارِسِ
دَلَّيْتُ دلوي في صَرًى مُشَاوِسِ
المَكَارِسِ مواضع الكِرْس والدِمْن . قال : المُشاوِس ، الذي لا يكاد يُرى من قِلَّتِه ، بَالِد المكارِس قديم الدِمْن . ثعلب عن ابن الأعرابي قال : الدِعْثُ والدِئْثُ : الذَحْل .
عدث : عُدْثان : اسمٌ . قال ابن دريد في كتاب ( الاشتقاق ) له : العَدْث سهولة الخُلُق ، وبه سُمِّي الرجل عُدْثَان .
دثع : قال ابن دريد : الدَثْع الوَطْء الشديد ، لغة يمانيَة . قال : والدَّعْثُ : الأرض السهلة . ويقال : الدَّعْث والدَثْع واحد . قلت : أرجو أن يكون ما قال أبو بكر محفوظاً ، ولا أحُقّه يَقِيناً .
ثعد : أبو عبيد عن الأصمعي قال : إذا دخل البُسْرَة الإرطابُ وهي صُلبة لم تنهضم بعد فهي جُمْسَة ، فإذا لانت فهي ثَعْدَة وجمعها ثَعْدٌ .

##### Türkçe

باب **العين** ve **الدال** ile **الثاء**

**دعث** ، **عدث** ، **ثعد** ، **دثع** : (kullanılanlar).

**دعث** : Ebû Ubeyd, el-Ümevî’den: Hastalığın başlangıcı **الدَعْثُ**’tur; ve adam **دُعِثَ** olmuştur. Şemmer dedi: Muhârib dedi: **الدَعْثُ** toprağı yerin yüzü üzerine ayakla veya elle yahut başka bir şeyle ince ince yaymandır; onu **تَدْعَثُهُ** **دَعْثاً**. Dedi: Üzerine basılan her şey **اندَعث** olmuştur; ve **مَدَرٌ مَدْعُوثٌ**. Dedi: Ebû Amr eş-Şeybânî dedi: **الدَعْث**: suyun artığıdır. Ve şu beyti okudu:

Ve uzak bir su başı ki onun taşları silinmiş,
Onu beşinci (gecede) zayıf develerle vardım,
Derken **دِعْثاً** (olarak) tükendi, **بَالِدَ المَكَارِسِ**,
Kovamı, az suyu olan inatçı bir suya sarkıttım.

**المَكَارِسِ**: **الكِرْس** ve **الدِمْن** yerleridir. Dedi: **المُشاوِس**: azlığından dolayı neredeyse görülmeyen; **بَالِد المكارِس**: **الدِمْن**’in eskisi. Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den dedi: **الدِعْثُ** ve **الدِئْثُ**: **الذَحْل**.

**عدث** : **عُدْثان**: bir isimdir. İbn Düreyd, (الاشتقاق) adlı kitabında dedi: **العَدْث** huyun kolaylığıdır; ve bununla adam **عُدْثَان** diye adlandırıldı.

**دثع** : İbn Düreyd dedi: **الدَثْع** şiddetli basmadır; Yemenî bir dildir. Dedi: ve **الدَّعْثُ**: kolay (yumuşak) arazidir. Ve denilir: **الدَّعْث** ve **الدَثْع** birdir. Dedim: Ebû Bekr’in söylediğinin mahfuz olmasını umarım; onu kesin olarak doğrulamam.

**ثعد** : Ebû Ubeyd, el-Asma‘î’den dedi: **البُسْرَة**’ye **الإرطابُ** girdiği zaman, o sert iken henüz hazmolunmamışsa o **جُمْسَة**’dir; yumuşayınca **ثَعْدَة**’dir; çoğulu **ثَعْدٌ**’dur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AB/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

قال ابن دريد في كتاب الاشْتقاق: العَدْثُ سهُولة الخُلُق، وبه سمي الرجل.
وعُدْثانُ: اسم رجل.

##### Türkçe

İbn Düreyd, el-İştiḳāḳ kitabında dedi ki: **العَدْثُ** huyun yumuşaklığıdır; onunla adam adlandırıldı.

Ve **عُدْثانُ**: bir adamın adıdır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AB/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

العدث  ، أهمله الجوهري، وقال ابن دريد: هو  سهولة الخلق  ، كذا في كتاب الاشتقاق له.  وعدثان بالضم: اسم  رجل سمى بذلك. قلت: وهو عدثان بن أدد بن الهميسع، أبوعك، وهو أبو قبائل اليمن كلها. وعدثان بن عبد الله بن زهران، والد دوس القبيلة المشهورة التي منها أبو هريرة رضي الله عنه، وقد وجدت هذه المادة في هامش نسخة الصحاح.

##### Türkçe

**العدث**: el-Cevherî onu ihmal etti; İbn Düreyd dedi ki: o, **سهولة الخلق** (huyun kolaylığıdır); onun **كتاب الاشتقاق**’ında böyle(ce)dir.

**وعدثان** (zammesiyle): bu şekilde adlandırılmış bir adamın ismidir. Dedim ki: o, **عدثان بن أدد بن الهميسع**’dır; **أبوعك**’tır; ve o, Yemen’in bütün kabilelerinin babasıdır. Ve **عدثان بن عبد الله بن زهران**; meşhur kabile **دوس**’un babasıdır; ondan **أبو هريرة** رضي الله عنه (gelir). Ve bu maddeyi **الصحاح** nüshasının kenar boşluğunda buldum.
