# عدر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%AF%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عدر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عدر

العدر، بالفتح، أهمله الجوهري وقال ابن دريد: العدرة، بالفتح: الجرأة والإقدام، كالعدرة، بالضم. والعدر: المطر الشديد الكثير، ويضم، والذي قاله الليث: العدر والعدر، بالفتح والتحرك. يقال: عدر المكان، كفرح، واعتدر: كثر ماؤه، وعدرت الأرض فهي معدورة: ممطورة، وفي تهذيب ابن القطاع: عدر المكان عدرا: أمطر مطرا كثيرا. والعادر: الكذاب، كالعاتر، ذكرهما أبو عمرو. والعدار، ككتان: الملاح، عن ابن الأعرابي. وكغراب، فيما يقال: دابة تنكح الناس باليمن، ونطفتها دود، ومنه قولهم: ألوط من عدار، هكذا نقله الصاغاني. وسموا عدارا، وعدارا، كغراب وكتان. وعندر المطر، فهو مقد وأنشد: مهدودرا فهو معندر: اشتد، والنون زائدة. وقال شمر: اعتدر المطر، فهو معتدرا جفالا واعتدر المكان: ابتل من المطر. ومما يستدرك عليه: العدر، بالتحريك: القيلة الكبيرة، قال الأزهري: أراد بالقيلة الأدر، وكأن الهمزة قليبت عينا، فقيل: عدر عدرا، والأصل أدر أدرا. وعندر، مثال سندر: جبل قال امرؤ القيس:
  ولا مثل يوم في قدار ظللته                      كأني وأصحابي بقلة عندرا. فترك صرفه على نية البقعة ويروى ي قداران ظلته وقداران: موضع، كذا في التكملة، وسيأتي في ق-د-ر.

### Türkçe

**العدر**; fetha ile: el-Cevherî onu ihmâl etti. İbn Düreyd dedi ki: **العدرة**, fetha ile: cür’et ve atılganlıktır; **العدرة**, damme ile (olan) gibi. Ve **العدر**: şiddetli çok yağmurdur; damme de edilir. Leys’in söylediği: **العدر** ve **العدر**, fetha ile ve harekeli (olarak).

Denilir: **عدر** mekân, **فرح** gibi; ve **اعتدر**: suyu çoğaldı. Ve **عدرت** yer, o hâlde o **معدورة**: yağmur görmüş. İbnü’l-Kattâ‘ın Tehzîb’inde: **عدر** mekân **عدرا**: çok yağmur yağdı.

Ve **العادر**: yalancı; **العاتر** gibi; ikisini Ebû ‘Amr zikretti.

Ve **العدار**, **كتان** gibi: denizci; İbnü’l-A‘râbî’den.

Ve **غراب** gibi, denildiğine göre: Yemen’de insanlarla çiftleşen bir hayvan; ve onun nutfesi kurtçuktur. Ondandır onların sözü: **ألوط من عدار**; böylece es-Sâgânî onu nakletti. Ve **عدارا** ve **عدارا** diye adlandırdılar; **غراب** ve **كتان** gibi.

Ve **عندر** yağmur; o hâlde o **مقد**. Ve inşâd etti: **مهدودرا فهو معندر**: şiddetlendi; ve **النون** ziyadedir.

Şemmer dedi ki: **اعتدر** yağmur; o hâlde o **معتدرا جفالا**. Ve **اعتدر** mekân: yağmurdan ıslandı.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **العدر**, harekeli olarak: büyük **القيلة**. el-Ezherî dedi ki: **القيلة** ile **الأدر**’i kastetti; sanki hemze ‘ayn’a çevrilmiştir; böylece **عدر عدرا** denildi; asl(ı) **أدر أدرا**’dır.

Ve **عندر**, **سندر** misali: bir dağ. İmru’ul-Kays dedi ki:
  ولا مثل يوم في قدار ظللته                      كأني وأصحابي بقلة عندرا.
Onun sarfını, buc‘a niyeti üzere terk etti. Ve “**ي قداران ظللته**” diye rivayet olunur. Ve **قداران**: bir yerdir; Tekmile’de böyle (geçer). Ve ق-د-ر’de gelecektir.
