# عذط (ع-ذ-ط) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%B7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B0%D8%B7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - ذ - ط
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%B7/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب العين و الطّاء و الذّال معهما
ع ذ ط، ذ ع ط يستعملان فقط
عذط:
العِذْيَوْطُ: الذي إذا أتى أهله أبدى، ويُجمَعُ عَذاييط و عَذاويط، وإن شئت عِذْيَوْطُونَ. وقد عَذْيَطَ عَذْيَطَةً.
ذعط:
الذَّعْطُ: الذَّبْحُ نفسُهُ، وذَعَطَتْهُ المنيّةُ قتلته. قال:
إذا بَلَغوا مِصْرَهُمْ عُوجِلوا		من الموتِ بالهِمْيَعِ الذّاعِطِ

##### Türkçe

باب **العين** و **الطّاء** و **الذّال** معهما
**ع ذ ط**، **ذ ع ط** yalnızca kullanılırlar.

**عذط**:
**العِذْيَوْطُ**: ehline geldiği zaman açığa vuran kimse; **عَذاييط** ve **عَذاويط** diye çoğul yapılır; istersen **عِذْيَوْطُونَ** (da). Ve **عَذْيَطَ** bir **عَذْيَطَةً** (yaptı).

**ذعط**:
**الذَّعْطُ**: bizzat boğazlama; ve **ذَعَطَتْهُ** **المنيّةُ**: onu öldürdü. Dedi ki:
إذا بَلَغوا مِصْرَهُمْ عُوجِلوا		من الموتِ بالهِمْيَعِ الذّاعِطِ

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%B7/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

العَذْيَطَةُ: مصدرُ العِذْيَوْطِ، وهو الذي يُحدث عند الجِماع. قالت امرأة:
إني بُليتُ بِعذْيَوْطٍ به بَـخَـرٌيكاد يَقتُل مَن ناجاهُ إنْ كَشَرا
والمرأةُ عِذْيَوْطَةٌ.

##### Türkçe

**العَذْيَطَةُ**: **العِذْيَوْطِ**’un masdarıdır; o da cinsel birleşme sırasında meydana gelen şeydir. Bir kadın dedi ki:
“Ben, kendisinde ağız kokusu bulunan bir **عذْيَوْطٍ** ile belaya uğratıldım; iki dişi açığa çıkarırsa, onunla fısıldaşanı neredeyse öldürür.”
Ve kadın **عِذْيَوْطَةٌ**’dır.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%B7/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب العين والطاء مع الذال
عذط ، ذعط . ( مستعملات ) .
عذط : أبو العباس عن ابن الأعرابي : العِذْيوْطُ هو : الزُمَّلق والزَلق وهو الثَمُوت والثَّتّ . وقال : العِذيَوطَة من النساء : التي تحدث إذا أُتِيَتْ وهي التيتاءة ويقال : رجل تيتاء إذا كان كذلك وقال شمر : العِذيَوط الذي إذا غشي المرأة أكسل أو أحدث . وقال الليث : العِذْيَوْط : الذي إذا أتى أهله أبدَى . والجميع العذاويط والعذاييط .
وقد عَذْيطَ الرجلُ يُعَذيطُ عَذْيطَةً . ويجمع أيضاً على عِذْيَوْطِين . ومنهم من يقول عِظْيَوْط بالظاء .
ذعط : الأصمعيّ : الذاعط : الذابح ، ذَعَطَه إذا ذبحه . وقال الهُذَليّ :
إذا وردوا مصرهم عوجلوا
من الموت بالهِمْيَغ الذاعِطِ
وقال الليث : الذَعْط : الذبح نفسه . وقد ذعطْته بالسكين ، وذَعَطَته المنيةُ وسَحَطته .

##### Türkçe

باب العين والطاء مع الذال
**عذط** ، **ذعط** . (Kullanılanlar).

**عذط**: Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **العِذْيوْطُ** odur: **الزُمَّلق** ve **الزَلق**; ve o **الثَمُوت** ve **الثَّتّ**’tir. Dedi ki: kadınlardan **العِذيَوطَة**: kendisine gelindiğinde (cinsel ilişkiye girildiğinde) konuşan; ve o **التيتاءة**’dır. Ve denilir: **رجل تيتاء**; eğer öyle olursa. Şemmer dedi ki: **العِذيَوط**: kadına girdiğinde gevşeyen yahut (yellenip) hades çıkaran. Leys dedi ki: **العِذْيَوْط**: ehline geldiğinde açığa vuran. Hepsinin çoğulu **العذاويط** ve **العذاييط**’tir.

Ve adam **عَذْيطَ** eder; **يُعَذيطُ**; **عَذْيطَةً**. Ve ayrıca **عِذْيَوْطِين** üzere de çoğul yapılır. Onlardan kimi de **عِظْيَوْط** der; **الظاء** ile.

**ذعط**: Asma‘î: **الذاعط**: boğazlayan; onu boğazladığında **ذَعَطَه**. Hüzelî dedi ki:
إذا وردوا مصرهم عوجلوا
من الموت بالهِمْيَغ الذاعِطِ

Leys dedi ki: **الذَعْط**: boğazlamanın kendisi. Ve onu bıçakla **ذعطْته**; ve onu ecel **ذَعَطَته** ve onu **سَحَطته**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%B7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

العُذْيُوطُ والعِذْيَوْطُ: الذي إِذا أَتى أَهلَه أَبْدَى أَي سَلَحَ أَو أَكْسَلَ، وجمعه عِذْيَوْطُونَ وعَذا يِيطُ وعَذا وِيطُ؛ الأَخيرة على غير قياس، وقد عَذْيَطَ يُعَذْيِطُ عَذْ يَطَةٍ، والاسم العَذْطُ؛ قالت امرأَة:
إِنِّي بُلِيتُ بِعِذْيَوْطٍ به بَخَرٌ،
يَكادُ يَقْتُلُ مَنْ ناجاه إِنْ كَشَرا
والمرأَةُ عِذْيَوْطةٌ، وهي التَّيْتاءةُ، والرجل تَيْتاء؛ قال الأَزهري: وهو الزُّمَلِّقُ والزَّلِقُ، وهو الثَّمُوتُ والثَّتُّ، ومنهم من يقول عِظْيَوْطٌ، بالظاء.

##### Türkçe

**العُذْيُوطُ** ve **العِذْيَوْطُ**: Kendi ehline geldiği zaman (yani onlarla cinsel ilişkiye geldiğinde) **أَبْدَى** eden; yani **سَلَحَ** yahut **أَكْسَلَ** eden kimse. Çoğulu **عِذْيَوْطُونَ** ve **عَذا يِيطُ** ve **عَذا وِيطُ**tur; sonuncusu kıyasa göre değildir. Ve **عَذْيَطَ يُعَذْيِطُ عَذْ يَطَةٍ** (denir); isim **العَذْطُ**tur.

Bir kadın dedi ki:
إِنِّي بُلِيتُ بِ**عِذْيَوْطٍ** به بَخَرٌ،
يَكادُ يَقْتُلُ مَنْ ناجاه إِنْ كَشَرا

Kadın **عِذْيَوْطةٌ**dur; o, **التَّيْتاءةُ**dır; erkek **تَيْتاء**dır. **الأَزهري** dedi ki: O, **الزُّمَلِّقُ** ve **الزَّلِقُ**tur; o, **الثَّمُوتُ** ve **الثَّتُّ**tür. Onlardan kimi de **عِظْيَوْطٌ** der; **الظاء** ile.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%B7/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

العذيوط، والعذيوط، والعذوط، كحرذون، وعصفور، وعتور، الأولى نقلها الجوهري، والثانية نقلها صاحب اللسان عن ثعلب، والثالثة نقلها الصاغاني عن ابن عباد: التيتاء، وهو الذي يحدث عند الجماع، أو هو الذي إذا أتى أهله أكسل، وأنشد الجوهري لامرأة:
  إني بليت بعذيوط به بـخـر                      يكاد يقتل من ناجاه إن كشرا ج: عذيوطون، وعذاييط، وعذاويط، الأخيرة على غير قياس. والمرأة عذيوطة، وقد عذيط يعذيط عذيطة، والاسم العذط، نقله الليث. أو لا يشتق منه فعل، مثل الزملق، لأنه خلقة، قاله المفضل بن سلمة في كتاب إخراج ما في كتاب العين من الغلط، وبه يرد على شيخنا حيث قال: هي قاعدة صحيحة. ومع ذلك إنما هي أكثرية، وليس هذا منها. والفعل منه ثابت، نقله الشيخ ابن مالك وغيره من أئمة اللغة فتأمل.

##### Türkçe

**العذيوط** ve **العذيوط** ve **العذوط**; **حرذون** ve **عصفور** ve **عتور** gibi; birincisini el-Cevherî nakletti, ikincisini Lisân sahibi Sa‘leb’den nakletti, üçüncüsünü es-Sağânî İbn ‘Abbâd’dan nakletti: **التيتاء**; o, cima esnasında meydana gelen şeydir; yahut o, ailesine geldiğinde gevşeyen (tembelleşen) kimsedir. El-Cevherî bir kadın için şu beyti inşâd etti:
  “Şüphesiz ben, kendisinde koku bulunan bir **عذيوط** ile belâya uğratıldım;                      onunla konuşan kimseye, eğer dişlerini gösterirse, neredeyse öldürür.”
Çoğulu: **عذيوطون** ve **عذاييط** ve **عذاويط**; sonuncusu kıyasa göre değildir. Kadın: **عذيوطة**. Ve (erkek) **عذيط** eder; **يعذيط**; **عذيطة** (olarak). İsim **العذط**tır; bunu el-Leys nakletti. Yahut ondan fiil türetilmez; **الزملق** gibi; çünkü o bir yaratılıştır; bunu el-Mufaddal b. Seleme, “Kitâbu İḫrâci mâ fî Kitâbi’l-‘Ayn mine’l-ġalaṭ”ta söyledi; bununla, “o sahih bir kaidedir” dediği yerde şeyhimize karşılık verilir. Bununla beraber o ancak çoğunluktur; bu da ondan değildir. Ondan fiil ise sabittir; bunu şeyh İbn Mâlik ve dil imamlarından başkaları nakletti; öyleyse düşün.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%B7/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

عَذِطَ
1 عَذِطَ ذ : see what here follows.

عَذْيَطَ
Q. Q. 1 عَذْيَطَ ذ , (O, Msb, K,) inf. n. عَذْيَطَةٌ, (S, Msb,) Alvum ejecit, ventumve per anum emisit, in coïtu: (S, O, Msb, K:) or semen emisit ante congressum: (K:) or semen in coïtu non emisit: (TA:) and ↓ عَذِطَ, aor. عَذَطَ , inf. n. عَذَطٌ, signifies the same: (Msb:) or there is no verb derived from عِذْيَوْطٌ, because it denotes a natural quality: (O, K:) so says El-Mufaddal Ibn-Selemeh, in his book on the errors in the 'Eyn: but the rule is only one which applies in most instances, of which this is not one; for the former of these words is of established authority, mentioned by Ibn-Mلlik and others of the leading lexicologists. (TA.)

عَذْطٌ
عَذْطٌ ذ the subst. [or abstract n.] from عَذْيَطَ. (Lth, K.)

عِذْوَطٌ
عِذْوَطٌ ذ : see what follows.

عِذْيَوْطٌ
عِذْيَوْطٌ ذ (S, O, Msb, K) and عُذْيُوطٌ (Th, L, K) and ↓ عِذْوَطٌ (Ibn-'Abbلd, O, K) Qui alvum ejicit, ventumve per anum emittit, in coïtu: (S, O, Msb, K:) or qui semen emittit ante congressum: (K:) or qui semen in coïtu non emittit: (TA:) and so with ة applied to a woman: (S, O, Msb:) pl. عِذْيَوْطُونَ [masc.] and عَذَايِيطُ and عَذَاوِيطُ; (Lth, O, K;) the last contr. to rule. (TA.)

##### Türkçe

عَذِطَ
1 **عَذِطَ** **ذ**: burada ardından gelen şeye bak.

عَذْيَطَ
Q. Q. 1 **عَذْيَطَ** **ذ**, (O, Msb, K,) mastar ismi **عَذْيَطَةٌ**, (S, Msb,) cinsel birleşmede dışkı çıkardı yahut anüsten yel çıkardı: (S, O, Msb, K:) yahut birleşmeden önce meni çıkardı: (K:) yahut cinsel birleşmede meni çıkarmadı: (TA:) ve ↓ **عَذِطَ**, muzârîsi **عَذَطَ**, mastar ismi **عَذَطٌ**, aynı manaya delâlet eder: (Msb:) yahut **عِذْيَوْطٌ**’tan türetilmiş bir fiil yoktur; çünkü o tabii bir vasfı gösterir: (O, K:) böylece El-Mufaddal İbn-Selemeh, ‘Eyn’deki hatalar üzerine olan kitabında söyler: fakat kaide ancak çoğu örnekte uygulanan bir kaidedir; bunun onlardan biri değildir; zira bu iki kelimeden ilkinin otoritesi sabittir; İbn-Mلlik ve önde gelen lugatçılardan başkaları tarafından zikredilmiştir. (TA.)

عَذْطٌ
**عَذْطٌ** **ذ** **عَذْيَطَ**’dan olan isim [yahut soyut isim]. (Lth, K.)

عِذْوَطٌ
**عِذْوَطٌ** **ذ**: aşağıda gelene bak.

عِذْيَوْطٌ
**عِذْيَوْطٌ** **ذ** (S, O, Msb, K) ve **عُذْيُوطٌ** (Th, L, K) ve ↓ **عِذْوَطٌ** (Ibn-'Abbلd, O, K) cinsel birleşmede dışkı çıkaran yahut anüsten yel çıkaran kimse: (S, O, Msb, K:) yahut birleşmeden önce meni çıkaran kimse: (K:) yahut cinsel birleşmede meni çıkarmayan kimse: (TA:) ve kadın için **ة** ile de böyledir: (S, O, Msb:) çoğulu **عِذْيَوْطُونَ** [müzekker] ve **عَذَايِيطُ** ve **عَذَاوِيطُ**; (Lth, O, K;) sonuncusu kaideye aykırı olarak kısaltılmıştır. (TA.)
