# عذط — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%B7/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B0%D8%B7/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عذط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%B7.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عذط

العذيوط، والعذيوط، والعذوط، كحرذون، وعصفور، وعتور، الأولى نقلها الجوهري، والثانية نقلها صاحب اللسان عن ثعلب، والثالثة نقلها الصاغاني عن ابن عباد: التيتاء، وهو الذي يحدث عند الجماع، أو هو الذي إذا أتى أهله أكسل، وأنشد الجوهري لامرأة:
  إني بليت بعذيوط به بـخـر                      يكاد يقتل من ناجاه إن كشرا ج: عذيوطون، وعذاييط، وعذاويط، الأخيرة على غير قياس. والمرأة عذيوطة، وقد عذيط يعذيط عذيطة، والاسم العذط، نقله الليث. أو لا يشتق منه فعل، مثل الزملق، لأنه خلقة، قاله المفضل بن سلمة في كتاب إخراج ما في كتاب العين من الغلط، وبه يرد على شيخنا حيث قال: هي قاعدة صحيحة. ومع ذلك إنما هي أكثرية، وليس هذا منها. والفعل منه ثابت، نقله الشيخ ابن مالك وغيره من أئمة اللغة فتأمل.

### Türkçe

**العذيوط** ve **العذيوط** ve **العذوط**; **حرذون** ve **عصفور** ve **عتور** gibi; birincisini el-Cevherî nakletti, ikincisini Lisân sahibi Sa‘leb’den nakletti, üçüncüsünü es-Sağânî İbn ‘Abbâd’dan nakletti: **التيتاء**; o, cima esnasında meydana gelen şeydir; yahut o, ailesine geldiğinde gevşeyen (tembelleşen) kimsedir. El-Cevherî bir kadın için şu beyti inşâd etti:
  “Şüphesiz ben, kendisinde koku bulunan bir **عذيوط** ile belâya uğratıldım;                      onunla konuşan kimseye, eğer dişlerini gösterirse, neredeyse öldürür.”
Çoğulu: **عذيوطون** ve **عذاييط** ve **عذاويط**; sonuncusu kıyasa göre değildir. Kadın: **عذيوطة**. Ve (erkek) **عذيط** eder; **يعذيط**; **عذيطة** (olarak). İsim **العذط**tır; bunu el-Leys nakletti. Yahut ondan fiil türetilmez; **الزملق** gibi; çünkü o bir yaratılıştır; bunu el-Mufaddal b. Seleme, “Kitâbu İḫrâci mâ fî Kitâbi’l-‘Ayn mine’l-ġalaṭ”ta söyledi; bununla, “o sahih bir kaidedir” dediği yerde şeyhimize karşılık verilir. Bununla beraber o ancak çoğunluktur; bu da ondan değildir. Ondan fiil ise sabittir; bunu şeyh İbn Mâlik ve dil imamlarından başkaları nakletti; öyleyse düşün.
