# عذو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B0%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عذو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عذو

: ( و *!عَذا البَلَدُ *!يَعْذُو : طابَ هَواؤُهُ ؛ ) عن ابنِ الأَعْرابي .
( *!والعَذاةُ : الأرضُ الطيِّبَةُ التُّرْبَةِ الكَرِيمَةُ المَنْبتِ .
( وقيلَ : هي ( البَعِيدَةُ ) مِن النَّاسِ ، أو ( من الماءِ والوَخَمِ ) والوَباءِ : أَو هي البَعِيدَةُ عن الأَحْساءِ والنُّزُورِ ، أَو التي لم يكُنْ فيها حَمْضٌ ولا قرِيبَة مِن بِلادِه . ( كالعَذِيَّةِ ، ) هو مَضْبوطٌ كغَنِيَّةٍ ، والصَّوابُ كفَرِحَةٍ كما ضَبَطَه الجوْهرِي ، ( ج *!عَذَواتٌ ، ) محرَّكةً ، *!وعَذًى .
وفي الحديثِ : ( إن كنتَ لا بدَّ نازِلاً بالبَصْرة ، فانْزِلْ *!عَذَواتِها ولا تَنْزِلْ سُرَّتها ) ؛ وقالَ الكُمَيْت :
*!وبِالعَذَوات منبتنا نضار
ونبع لا فصافص في كبيناوأَنْشَدَ الجوهريُّ لذي الرُّمَّة :
بأَرْضِ هِجانِ التُّرْب وسْمِيَّةِ الثَّرى
*!عَذَاةٍ نَأَتْ عنها المُلُوحَة والبَحْرُ ( وقد *!عَذُوَتِ ) الأَرضُ ، ككَرُمَ ، وهذه عن أَبي زيْدٍ ، ( وعَذِيَتْ ، ) كفَرِحَ ، ( أَحْسَنَ *!العَذاةِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!العَذَوانُ : محرَّكةً : النَّشيطُ الخَفِيفُ الذي ليسَ عنْدَه كبيرُ حِلْم ولا أصالةٍ ، والأُنْثَى بالهاءِ ، ويُرْوَى بالغَيْن كما سَيَأْتِي .

### Türkçe

: ( **عَذا البَلَدُ** **يَعْذُو** : havası hoş oldu; ) İbnü’l-A‘râbî’den.
( **والعَذاةُ** : toprağı hoş, toprağı iyi, bitkisi cömert olan arazi.
( Ve denildi ki: o, insanlardan (uzak) olandır; yahut (sudan, ağır havadan) ve salgından uzak olandır: yahut o, su birikintilerinden ve konaklamalardan uzak olandır; yahut içinde ne ekşilik bulunan ne de onun beldesine yakın olan. ( **كالعَذِيَّةِ** ,) **غَنِيَّةٍ** gibi ضبط edilmiş (tespit edilmiş)tir; doğru olan **فَرِحَةٍ** gibi (olması)dır; Cevherî’nin onu ضبط ettiği gibi; ( **ج عَذَواتٌ** ,) harekeli olarak; ve **عَذًى**.
Ve hadiste: (Eğer mutlaka Basra’ya inecek isen, onun **عَذَواتِها**’sına in; **سُرَّتها**’sına inme); ve el-Kümeyt dedi ki:
**وبِالعَذَوات منبتنا نضار**
**ونبع لا فصافص في كبينا**
Ve Cevherî, Zü’r-Rumme’ye ait olarak rivayet etti:
**بأَرْضِ هِجانِ التُّرْب وسْمِيَّةِ الثَّرى**
**عَذَاةٍ نَأَتْ عنها المُلُوحَة والبَحْرُ**
( Ve yer **عَذُوَتِ** oldu,) **كَرُمَ** gibi; bu, Ebû Zeyd’dendir; ( ve **عَذِيَتْ** ,) **فَرِحَ** gibi; ( **أَحْسَنَ العَذاةِ**.
Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir:
**العَذَوانُ** : harekeli olarak: büyük bir hilm ve asalet yanında bulunmayan, canlı, hafif (kimse); dişisi **الهاءِ** ile (yapılır); ve **الغَيْن** ile rivayet olunur; ileride geleceği gibi.
