# عرتن (ع-ر-ت-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%AA%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B1%D8%AA%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - ر - ت - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%AA%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

العَرَتَنُ: نبت يُدبغ به. قال الخليل: أصله عَرَنْتُنٌ مثل قَرَنْفُلٍ، حذفت منه النون وترك على صورته. ويقال عَرْتَنٌ، مثل عَرْفَجٍ. وأديمٌ مُعَرْتَنٌ، أي مدبوغ بالعَرَتُنِ.

##### Türkçe

**العَرَتَنُ**: Kendisiyle tabaklanan bir bitki. Halîl dedi: Aslı **عَرَنْتُنٌ**’dur; **قَرَنْفُلٍ** gibi; ondan **النون** hazfedildi ve sureti üzere bırakıldı. Ve **عَرْتَنٌ** denilir; **عَرْفَجٍ** gibi. Ve **أديمٌ مُعَرْتَنٌ**: yani **العَرَتُنِ** ile tabaklanmış.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%AA%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

العَرَنْتُنُ والعَرَنْتَنُ والعَرَنْتِنُ والعَرَتُنُ
والعَرَتَنُ محذوفان من العَرَنْتُنِ والعَرَنْتَنِ والعَرْتَنُ والعَرَتْنُ، كل ذلك: شجر يُدبغ بعروقه، والواحدة عَرْتُنةٌ. والعِرْنةُ عُروق العرَتَن، وهو شجر خشِنٌ يشبه العوْسج إِلا أَنه أَضخم، وهو أَثِيثُ الفرْع، وليس له سُوقٌ طِوالٌ، يُدَقُّ ثم يُطبخ فيجيء أَديمه أَحمر. وعَرْتَنَ الأَديمَ: دَبغه بالعَرَتُن. وأَديم مُعرْتَن: مدبوغ بالعَرْتَن. وعُرَيْتِناتٌ: موضع، وقد ذكِر صرْفه. قال ابن بري في ترجمة عثلط: جاء فَعَلُلٌ مثالٌ واحدٌ عَرَتُنٌ محذوف من عَرَنْتُنٍ؛ قال الخليل: أَصله عَرَنْتُنٌ مثل قَرَنْفُل، حذفت منه النون وتُرِكَ على صورته. ويقال: عَرْتَنٌ مثل عَرْفج.

##### Türkçe

**العَرَنْتُنُ** ve **العَرَنْتَنُ** ve **العَرَنْتِنُ** ve **العَرَتُنُ**
ve **العَرَتَنُ**; **العَرَنْتُنِ** ve **العَرَنْتَنِ**’den hazfedilmişlerdir; ve **العَرْتَنُ** ve **العَرَتْنُ**; bütün
bunlar: kökleriyle tabaklanan bir ağaçtır; tekili **عَرْتُنةٌ**’dir. Ve **العِرْنةُ**: **العرَتَن**’in kökleridir;
ve o, **العوْسج**’e benzeyen, ancak ondan daha iri olan kaba bir ağaçtır; ve o, dalı sık olandır; ve onun
uzun gövdeleri yoktur; dövülür, sonra pişirilir; böylece derisi kırmızı gelir. Ve **عَرْتَنَ الأَديمَ**:
onu **العَرَتُن** ile tabakladı. Ve **أَديم مُعرْتَن**: **العَرْتَن** ile tabaklanmış. Ve **عُرَيْتِناتٌ**:
bir yerdir; ve onun i‘râbı zikredilmiştir. İbn Berî, **عثلط** maddesinde dedi: **فَعَلُلٌ** vezninde bir tek
misal geldi: **عَرَتُنٌ**; **عَرَنْتُنٍ**’den hazfedilmiş; Halîl dedi: aslı **عَرَنْتُنٌ**’dür, **قَرَنْفُل** gibi;
ondan **النون** hazfedildi ve sureti üzere bırakıldı. Ve denilir: **عَرْتَنٌ**; **عَرْفج** gibi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%AA%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( العَرْتَنُ ، كجَعْفَرٍ ) ، عن الخليلِ ، ( والعَرَتَنُ ، محرّكةً ) والتَّاءَ مكْسُورَة ( وتُضَمُّ التَّاءُ ) أَي مع التَّحْريكِ ، ( والأصْلُ عَرَنْتُنٌ ، كقَرَنْفُلٍ ) ، بفتحِ القافِ والرَّاءِ وسكونِ النُّونِ وضمِّ الفاءِ ، ( وكجَحَنْفَلٍ ، أَو تُثَلَّثُ تاؤُهُ ) ، حُذِفَت نُونُه وتُرِكَ على صورَتِه . ( والعَرَتُونُ ، كزَرَجُونٍ ) بإشْباعِ الضمَّةِ حتى صارَتْ واواً : ( شَجَرٌ ) خشِنٌ يُشْبه العَوْسَج إلاَّ أنَّه أضْخَم ، وهو أَثِيثُ الفَرْعِ وليسَ له سُوقٌ طِوالٌ يُدَقُّ ثم يُطْبَخُ و ( يُدْبَغُ به ) فيجيءُ أَدِيمه أَحْمر .
( وأَدِيمٌ مُعَرْتَنٌ : مَدْبوغٌ به ) ، وقد عَرْتَنَه به .
( وعُرَيْتِناتٌ ، بالضَّمِّ : ع ) ، وقد ذُكِرَ صَرْفُه .
وقالَ أَبو عُبَيْدَةَ : عُرَيْتِنات : ماءٌ بعدنة ؛ نَقَلَه نَصْر .

##### Türkçe

: (**العَرْتَنُ** , **جَعْفَرٍ** gibi), el-Halîl’den; (ve **العَرَتَنُ**, harekeli olarak) ve **التَّاءَ** kesrelidir (ve **التَّاءُ** dammelenir); yani hareke ile birlikte; (aslîsi **عَرَنْتُنٌ**’dur, **قَرَنْفُلٍ** gibi), **القافِ** ve **الرَّاءِ**’nın fethası, **النُّونِ**’un sükûnu ve **الفاءِ**’nın dammesi ile; (ve **جَحَنْفَلٍ** gibi, yahut **تاؤُهُ** üçlenir); **نُونُه**’u hazfedildi ve sûreti üzere bırakıldı. (Ve **العَرَتُونُ**, **زَرَجُونٍ** gibi), dammenin işbâı ile, tâ ki bir vâv oldu: (bir) ağaçtır; kaba, **العَوْسَج**’e benzer; ancak o daha iridir; dalı gürdür ve onun uzun gövdeleri yoktur; dövülür sonra pişirilir ve (onunla tabaklanır); böylece derisi kırmızı gelir.

(Ve **أَدِيمٌ مُعَرْتَنٌ**: onunla tabaklanmış)tır; ve onu onunla **عَرْتَنَه**.

(Ve **عُرَيْتِناتٌ**, damme ile: ع), ve onun sarfı zikredilmiştir.

Ebû Ubeyde dedi: **عُرَيْتِنات**: Aden’de bir sudur; onu Nasr nakletti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%AA%D9%86/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

عَرْتَنَ
Q. 1 عَرْتَنَ ذ He tanned a hide with [the plant, or tree, called] عَرْتُن or عَرْتَن &c. (TA.)

عَرْتُنٌ
عَرْتُنٌ ذ , (S, K, * [in the K it is not clear whether this be thus or عَرَتُنٌ,]) and عَرْتَنٌ, (S, K,) and عَرَتَنٌ, [thus accord. to copies of the K,] with تَحْرِيك, (K, TA,) and with kesr to the ت, (TA, [which may mean that it is عَرَتَنٌ and عَرَتِنٌ or only the latter, but what is meant in the K is evidently عَرَتَنٌ,]) originally ↓ عَرَنْتُنٌ, like قَرَنْفُلٌ, (Kh, S, K,) and ↓ عَرَنْتَنٌ, or both and ↓ عَرَنْتِنٌ, as also ↓ عَرَتُونٌ, (K,) A species of plant, (S,) or tree, (K,) rough, resembling the عَوْسَج [or boxthorn], except that it is bigger, full and luxuriant in the branch, and not having tall stems, (TA, [see also عِرْنَةٌ, of which the same is said,]) with which, (S, K, TA,) it being [first] cooked, (TA,) one tans, (S, K, TA,) and the hide tanned therewith becomes red. (TA.)

عَرَتُونٌ
عَرَتُونٌ ذ : see the next preceding paragraph.

عَرَنْتَُنٌ
عَرَنْتَُنٌ ذ : see the next preceding paragraph.

مُعَرْتَنٌ
مُعَرْتَنٌ ذ A hide tanned with عَرْتُن or عَرْتَن &c. (S, K.)

##### Türkçe

عَرْتَنَ
Q. 1 **عَرْتَنَ** ذ: **عَرْتُن** veya **عَرْتَن** vb. denilen [bitki yahut ağaç] ile bir deriyi tabakladı. (TA.)

عَرْتُنٌ
**عَرْتُنٌ** ذ, (S, K, * [K’da bunun böyle mi yoksa **عَرَتُنٌ** mu olduğu açık değildir,]) ve **عَرْتَنٌ**, (S, K,) ve **عَرَتَنٌ**, [K nüshalarına göre böyle,] تَحْرِيك ile, (K, TA,) ve **ت**’ye kesr ile, (TA, [bu, onun **عَرَتَنٌ** ve **عَرَتِنٌ** olduğu yahut yalnız ikincisi olduğu mânasına gelebilir; fakat K’da murad edilenin açıkça **عَرَتَنٌ** olduğu bellidir,]) aslında ↓ **عَرَنْتُنٌ**, **قَرَنْفُلٌ** gibi, (Kh, S, K,) ve ↓ **عَرَنْتَنٌ**, yahut ikisi birden ve ↓ **عَرَنْتِنٌ**, ayrıca ↓ **عَرَتُونٌ** da, (K,) bir bitki türü, (S,) yahut ağaç, (K,) kaba; **عَوْسَج**’e [yahut boxthorn’a] benzer; ancak o daha büyük, dalda dolgun ve gür, ve uzun gövdelere sahip değildir, (TA, [aynısının söylendiği **عِرْنَةٌ**’ye de bak,]) onunla, (S, K, TA,) o [önce] pişirilmiş olarak, (TA,) tabaklanır, (S, K, TA,) ve onunla tabaklanan deri kızarır. (TA.)

عَرَتُونٌ
**عَرَتُونٌ** ذ: bir önceki paragrafı gör.

عَرَنْتَُنٌ
**عَرَنْتَُنٌ** ذ: bir önceki paragrafı gör.

مُعَرْتَنٌ
**مُعَرْتَنٌ** ذ: **عَرْتُن** veya **عَرْتَن** vb. ile tabaklanmış bir deri. (S, K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%AA%D9%86/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

عَرْتَنَ
عَرْتَنَ
a.  Dyed; tanned .  عَرْتَن 51 ,  عِرْتَن 52 , A species of shrub for dyeing,

عَرَتَُن
عَرَتَُن ,  عَرَتُوْن
a.  see 51 .

##### Türkçe

عَرْتَنَ
عَرْتَنَ
a.  Boyalı; tabaklanmış.  **عَرْتَن** 51,  **عِرْتَن** 52, boyamada (kullanılan) bir çalı türü,

عَرَتَُن
**عَرَتَُن**,  **عَرَتُوْن**
a.  51’e bak.
