# عرضن (ع-ر-ض-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - ر - ض - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%86/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

عرضن:
العِرَضْنَةُ والعِرَضْنَى: عَدْوٌ في اشتقاق، قال:
تَعدُو العِرَضْنَى خَيلُهُم حَراجِلا
وامرأةٌ عِرَضْنةٌ أي ضَخمةٌ قد ذَهَبَتْ عَرْضاً من سِمَنِها.

##### Türkçe

عرضن:
**العِرَضْنَةُ** ve **العِرَضْنَى**: türetmede bir koşu; dedi ki:
Onların atları **العِرَضْنَى** koşar, sıçrayarak.
Ve bir kadın **عِرَضْنةٌ**, yani iri; şişmanlığından enine gitmiştir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

ناقةٌ عِرَضْنَةٌ، إذا كانَ من عادتها أن تمشي مُعارَضَةً، للنشاط. وقال:
عِرَضْنَةُ ليلٍ في العِرَضْناتِ جُنَّحا
أي من العِرَضْناتِ، كما يقال، فلان رجلٌ من الرجال. ويقال أيضاً: هو يمشي العِرَضْنَةَ، ويمشي العِرَضنى، إذا مشى مِشيةً في شِقٍّ فيها بَغْيٌ، من نشاطه. ونظرت إلى فلان عِرَضْنَةً، أي بمؤخر عيني. وتقول في تصغير العِرَضْنى: عُرَيْضِنٌ، تثبت النونَ لأنَّها ملحقةٌ، وتحذف الياء لأنها غير ملحقة.

##### Türkçe

**ناقةٌ عِرَضْنَةٌ**: âdeti, canlılık sebebiyle **مُعارَضَةً** yürümek olduğu zaman (denir). Ve dedi ki:
عِرَضْنَةُ ليلٍ في العِرَضْناتِ جُنَّحا
Yani **العِرَضْناتِ**’ten; nitekim “filân, erkeklerden bir erkektir” denildiği gibi. Yine denir: **هو يمشي العِرَضْنَةَ** ve **يمشي العِرَضْنى**; canlılığından dolayı, içinde bir yarıklık bulunan bir yürüyüş yürüdüğü zaman. Ve filâna **عِرَضْنَةً** baktım; yani gözümün arka tarafıyla. Ve **العِرَضْنى**’nın küçültmesinde şöyle dersin: **عُرَيْضِنٌ**; **النونَ**’u sabit kılarsın, çünkü o eklenmiştir; **الياء**’yı hazfedersin, çünkü o eklenmiş değildir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الأَزهري في رباعي العين: الليث العِرَضْنة والعِرَضْنى عَدْوٌ في اشتقاق؛ وأَنشد:
تَعْدُو العِرَضْنى خَيْلُهم حَراجِلا.
قال ابن الأَعرابي: العِرَضْنى في اعتراض ونَشاط، وحَراجِلَ وعَرَاجِلَ: جماعاتٍ. أَبو عبيد: العِرَضْنةُ الاعتراضُ في السير من النَّشاطِ، ولا يقال ناقة عِرَضْنة. وامرأَة عِرَضْنة: ضخمة قد ذهبت عَرْضاً من سِمَنِها.

##### Türkçe

الأزهري, **رباعي العين**’de: el-Leys, **العِرَضْنة** ve **العِرَضْنى**’nın iştikakta “koşu” olduğunu (söyler); ve inşad etti:

تَعْدُو **العِرَضْنى** خَيْلُهم حَراجِلا.

İbnü’l-A‘râbî dedi: **العِرَضْنى** itirazda ve canlılıkta (olandır); ve **حَراجِلَ** ile **عَرَاجِلَ**: cemaatlerdir. Ebû Ubeyd: **العِرَضْنةُ** yürüyüşte canlılıktan dolayı itirazdır; ve “**عِرَضْنة** deve” denilmez. Ve “**عِرَضْنة** kadın”: iri (olan), şişmanlığından enlemesine gitmiş olandır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ) العِرَضْنى : عَدْوٌ في اشْتِقاقٍ ؛ نَقَلَهُ الأَزْهرِيُّ في الرُّباعي عن اللّيْثِ وأَنْشَدَ :
تَعْدُو العِرْضْنى خَيْلُهم حَراجِلا وقالَ ابنُ الأَعْرابيِّ : في اعْتِراضٍ ونَشاطٍ .
وقالَ أَبو عُبَيْد : العِرَضْنةُ : الاعْتِراضُ في السَّيْر والنَّشاطِ ، ولا يقالُ : ناقَةٌ عِرَضْنة .
وامْرأَةٌ عِرَضْنةٌ : ضَخْمةٌ قد ذَهَبَتْ عَرْضاً من سِمَنِها .

##### Türkçe

: ) **العِرَضْنى**: iştikakta bir koşmadır; onu el-Ezherî rubâʿî (dörtlü kökler) bahsinde el-Leys’ten nakletti ve şu beyti okudu:
“تَعْدُو **العِرْضْنى** خَيْلُهم حَراجِلا”
İbnü’l-Aʿrâbî dedi ki: (bu,) bir itiraz (yana sapma) ve bir canlılık içindedir.

Ebû ʿUbeyd dedi ki: **العِرَضْنةُ**: yürüyüşte itiraz (yana sapma) ve canlılıktır; “**ناقَةٌ عِرَضْنة**” denilmez.

Ve “**امْرأَةٌ عِرَضْنةٌ**”: iri (kadın)dır; şişmanlığından enlemesine (genişliğe doğru) gitmiştir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%86/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

عِرْضَنٌ
عِرْضَنٌ ذ : -A2- and عِرَضْنَةٌ and عِرِضْنَةٌ: عِرَضْنَى and its dim. عُرَيْضِنٌ: see art. عرض.

##### Türkçe

**عِرْضَنٌ**
**عِرْضَنٌ** ذ : -A2- ve **عِرَضْنَةٌ** ve **عِرِضْنَةٌ**: **عِرَضْنَى** ve onun küçültmesi **عُرَيْضِنٌ**: **عرض** maddesine bak.
