# عرفج — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AC/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AC/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عرفج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AC.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عرفج

العرفج: شجر  ، وقيل: ضرب من النبات  سهلي  سريع الانقياد  واحدته بهاء، وبه  وفي بعض النسخ: ومنه :سمي الرجل  . وقيل: هو من شجر الصيف لين أغبر، له ثمرة خشناء كالحسك. وقال أبو زياد: العرفج: طيب الريح أغبر إلى الخضرة، وله زهرة صفراء، وليس له حب ولا شوك. قال أبو حنيفة: وأخبرني بعض الأعراب أن العرفجة أصلها واسع، يأخذ قطعة من الأرض تنبت لها قضبان كثيرة بقدر الأصل، وليس لها ورق  له بال  إنما هي عيدان دقاق، وفي أطرافها زمع يظهر في رؤوسها شيء كالشعر أصفر. قال: وعن الأعراب القدم: العرفج مثل قعدة الإنسان، يبيض إذا يبس، وله ثمرة صفراء، والإبل والغنم تأكله رطبا ويابسا، ولهبه شديد الحمرة، ويبالغ بحمرته فيقال: كأن لحيته ضرام عرفجة. وفي حديث أبي بكر رضي الله عنه:  خرج كأن لحيته ضرام عرفج  .
 ومن أمثالهم:  كمن الغيث على العرفجة  ، أي أصابها وهي يابسة فاخضرت. قال أبو زيد: يقال ذلك لمن أحسنت إليه، فقال لك: أتمن علي?

  وقال أبو عمرو: إذا مطر العرفج ولان عوده قيل: قد ثقب عوده، فإذا اسود شيئا قيل: قد قمل، فإذا ازداد قليلا قيل: قد ارقاط، فإذا ازداد شيئا قيل: قد أدبى، فإذا تمت خوصته قيل: قد أخوص. قال الأزهري: ونار العرفج يسميها العرب نار الزحفتين، لأن الذي يوقدها يزحف إليها، إذا اتقدت زحف عنها. وذكر أبو عبيد البكري: فإذا ظهرت به خضرة النبات قيل: عرفجة خاضبة.
  والعرافج  . بالفتح:  رمال لا طريق فيها  .
  ولي العرفجة: ضرب من النكاح  .  وعرفجاء  ، بالمد  :ع، أو ماء لبني عميل  .

### Türkçe

**العرفج**: bir ağaç; ve denildi ki: düzlüksel, çabuk boyun eğen bir bitki türü; onun bir teki **بالهاء**’dır; ve onunla; ve bazı nüshalarda: “Ve ondan: adam adlandırıldı” (diye geçer). Ve denildi ki: o, yaz ağacındandır; yumuşak, boz; onun, **الحسك** gibi kaba bir meyvesi vardır. Ebû Ziyâd dedi: **العرفج**: güzel kokuludur; bozdan yeşilliğe (çalar); onun sarı bir çiçeği vardır; onun ne tanesi vardır ne de dikeni. Ebû Hanîfe dedi: Ve bana bazı bedevîler haber verdi ki **العرفجة**’nin kökü geniştir; yerden bir parça alır; ona, kök miktarınca birçok dallar biter; onun, değeri olan bir yaprağı yoktur; ancak o, ince çubuklardır; ve uçlarında, başlarında sarı saç gibi bir şey görünen bir **زمع** ortaya çıkar. Dedi: Ve eski bedevîlerden (rivayetle): **العرفج** insanın oturuşu gibidir; kuruduğu zaman beyazlar; onun sarı bir meyvesi vardır; develer ve koyunlar onu yaş ve kuru yer; ve onun alevi şiddetli kırmızıdır; ve kırmızılığında mübalağa edilir de şöyle denir: “Sanki sakalı **ضرام عرفجة**’dir.” Ebû Bekir رضى الله عنه hadîsinde: “Çıktı; sanki sakalı **ضرام عرفج** idi.”

Ve onların darbımesellerindendir: “**كمن الغيث على العرفجة**”; yani onu, o kuru iken isabet etti de yeşerdi. Ebû Zeyd dedi: Bu, kendisine iyilik ettiğin kimse için söylenir; sonra sana dedi ki: “Bana mı minnet ediyorsun?”

Ebû Amr dedi: **العرفج** yağmur görür ve dalı yumuşarsa “Dalını deldi” denir; biraz karardığında “Bitlendi” denir; biraz arttığında “**ارقاط** oldu” denir; biraz arttığında “**أدبى** oldu” denir; **خوصته** tamam olduğunda “**أخوص** oldu” denir. Ezherî dedi: **العرفج**’in ateşine Araplar **نار الزحفتين** adını verir; çünkü onu yakan, ona doğru sürünür; tutuştuğu zaman ondan sürünerek uzaklaşır. Ebû Ubeyd el-Bekrî zikretti: Üzerinde bitkinin yeşilliği göründüğünde “**عرفجة خاضبة**” denir.

**العرافج**. Fetih ile: içinde yol olmayan kumlar.

**ولي العرفجة**: nikâhtan bir tür. Ve **عرفجاء**, med ile: ع; yahut Benî Umeyl’e ait bir su.
