# عرمض (ع-ر-م-ض) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85%D8%B6
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B1%D9%85%D8%B6

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - ر - م - ض
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85%D8%B6/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

عرمض:
العَرْمَضُ: نَبْتٌ رخْوٌ أخضَرُ كالصوف المنقُوش في الماء المُزمِن، وأظنُّه نباتاً.
والعَرْمَضُ أيضاً من شجرة العِضاه، لها شوك أمثالُ مَناقير الطيرْ، وهو أصلبُها عِيداناً.

##### Türkçe

عرمض:
**العَرْمَضُ**: Sürekli (durgun) suda, suya nakşedilmiş yün gibi, yumuşak, yeşil bir bitki; ve ben onun bir bitki olduğunu zannediyorum.
Ve **العَرْمَضُ** ayrıca **العِضاه** ağacından (olan)dır; onun kuş gagaları gibi dikenleri vardır ve o, onların çubukça en sertidir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85%D8%B6/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

العَرْمَضُ: الطُحلُبُ، وهو الأخضر الذي يخرج من أسفل الماء حتَّى يعلوه. ويسمَّى أيضاً ثورَ الماء. يقال: ماءٌ مُعَرْمَضٌ. قال امرؤ القيس:
تَيَمَّمَتِ العينَ التي عنـد ضـارِجٍ		يَفيءُ عليها الظلُّ عَرْمَضُها طامي

##### Türkçe

**العَرْمَضُ**: yosun; o, suyun altından çıkıp onu kaplayıncaya kadar (yükselen) yeşil olandır. Ve ayrıca **ثورَ الماء** diye de adlandırılır. Denir ki: **ماءٌ مُعَرْمَضٌ**. İmru’ul-Kays dedi ki:
تَيَمَّمَتِ العينَ التي عنـد ضـارِجٍ		يَفيءُ عليها الظلُّ **عَرْمَضُها** طامي

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85%D8%B6/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

العَرْمَضُ والعِرْماضُ: الطُّحْلُبُ؛ قال اللحياني: وهو الأَخضر مثل الخِطْمِيّ يكون على الماء، قال: وقيل العَرْمَضُ الخُضْرَةُ على الماء، والطُّحْلُبُ الذي يكون كأَنه نسج العنكبوت. الأَزهري: العرمض رخو أَخضر كالصوف في الماء المزمن وأَظنهه نباتاً. قال أَبو زيد: الماء المُعَرْمِضُ والمُطَحْلِبُ واحد، ويقال لهما: ثَوْرُ الماء، وهو الأَخضر الذي يخرج من أَسفل الماء حتى يكون فوق الماء. قال الأَزهري: العَرْمَضُ الغَلْفَقُ الأَخضرُ الذي يَتَغَشَّى الماء، فإِذا كان في جوانبه فهو الطُّحْلُب. يقال: ماءٌ مُعَرْمِضٌ؛ قال امرؤ القيس:
تَيَمَّمَتِ العَينَ التي عندَ ضارِجٍ،
يَفيءُ عليها الظِّلُّ عَرْمَضُها طامي
وعَرْمَضَ الماءُ عَرْمَضَةً وعِرْماضاً: علاه العرمض؛ عن اللحياني. والعَرْمَضُ والعِرْمِض؛ الأَخيرة عن الهجري: من شجر العِضاهِ لها شوك أَمثال مَناقِير الطير وهو أَصلبها عِيداناً، والعَرْمَضُ أَيضاً: صغار السَّدْرِ والأَراك؛ عن أَبي حنيفة؛ وأَنشد:
بالرّاقِصاتِ على الكَلالِ عَشِيَّةً،
تَغْشَى مَنابِتَ عَرْمَضِ الظَّهْرانِ
الأَزهري: يقال لصغار الأَراك عَرْمَضٌ. والعَرْمَضُ: السِّدْر صِغاره، وصغار العِضاه عَرمض.

##### Türkçe

**العَرْمَضُ** ve **العِرْماضُ**: yosun; el-Lihyânî dedi ki: o, yeşildir; **الخِطْمِيّ** gibi olur, su üzerinde bulunur, dedi: ve denildi ki **العَرْمَضُ** su üzerindeki yeşilliktir; ve örümcek ağı dokuması gibi olan yosundur. el-Ezherî: **العرمض** yumuşak, yeşil, eski suda yün gibi; ve ben onu bir bitki sanıyorum. Ebû Zeyd dedi ki: **الماء المُعَرْمِضُ** ile **المُطَحْلِبُ** birdir; ve ikisine de **ثَوْرُ الماء** denir; o, suyun altından çıkıp suyun üstünde oluncaya kadar çıkan yeşildir. el-Ezherî dedi ki: **العَرْمَضُ** suyu kaplayan yeşil **الغَلْفَقُ**tır; eğer onun kenarlarında olursa o **الطُّحْلُب**tur. Denir ki: **ماءٌ مُعَرْمِضٌ**; İmru’ul-Kays dedi ki:
تَيَمَّمَتِ العَينَ التي عندَ ضارِجٍ،
يَفيءُ عليها الظِّلُّ عَرْمَضُها طامي

Ve **عَرْمَضَ الماءُ** **عَرْمَضَةً** ve **عِرْماضاً**: **العرمض** onu kapladı; el-Lihyânî’den. Ve **العَرْمَضُ** ve **العِرْمِض**; sonuncusu el-Hicrî’den: **العِضاه** ağacındandır; onda kuş gagaları gibi dikenler vardır ve o, çubukça en sert olanıdır; ve **العَرْمَضُ** ayrıca: **السَّدْرِ** ve **الأَراك**ın küçükleridir; Ebû Hanîfe’den; ve inşâd etti:
بالرّاقِصاتِ على الكَلالِ عَشِيَّةً،
تَغْشَى مَنابِتَ عَرْمَضِ الظَّهْرانِ

el-Ezherî: **الأَراك**ın küçüklerine **عَرْمَضٌ** denir. Ve **العَرْمَضُ**: **السِّدْر**; onun küçükleri; ve **العِضاه**ın küçükleri **عَرمض**tır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85%D8%B6/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

العرمض، كجعفر وزبرج  ، الأولضى عن الليث، والثانية عن الهجري:  من شجر العضاه  ، لها شوك أمثال مناقير الطير، وهو أصلبها عيدانا وأعتقها قوسا،  أو كجعفر: صغار السدر والأراك  . قال أبو حنيفة: هكذا زعمه بعض الرواة، وأنشد لكثير:
  بالراقصات على الكلال عشـية                      تغشى منابت عرمض الظهران

  يريد مر الظهران، واحده عرمضة. وروي عن بعض الأعراب: العرمض: شجر من السدر صغار لا يكبر، ولا يسمو، شوكه أمثال مناقير الطير. قال: وسمعت ذلك أيضا من بعض أعراب السراة. قال: وهو سدر قميء جعر. يريد بالجعر، الكز غير السبط. قال: وقال بعض الرواة: العرمض: صغار العضاه، قال غيره: العرمض  من كل شجر لا يعظم أبدا  ، أي صغار الشجر كله. العرمض:  الطحلب  ، وهو الأخضر الذي يخرج من أسفل الماء حتى يعلوه، ويسمى أيضا ثور الماء، عن أبي زيد، كما في الصحاح. وقال اللحياني: هو الأخضر مثل الخطمي، يكون على الماء. وقال الليث: هو رخو أخضر كالصوف المنقوش في الماء المزمن. قال: وأظنه نباتا. وأنشد الجوهري لامرئ القيس:
  تيممت العين التي عند ضارجيفئ عليها الظل عرمضها طامي وله قصة ذكرها الصاغاني في العباب،  كالعرماض  ، بالكسر، وهذه عن ابن دريد  الواحدة بهاء  .  وعرمض الماء  عرمضة، وعرماضا: طحلب  ، أي علاه ذلك، عن اللحياني، وأنشد الصاغاني لرؤبة:
  أنت ابن كـل سـيد فـياض
  جم السجال مترع الـحـياض
  ليس إذا خضخض بالمنغاض
  يجفل عنه عرمض العرماض يقول: هذا النهر يجفل عنه العرمض ماؤه من كثرته. وقال أبو زيد: الماء المعرمض، والمطحلب، واحد.

##### Türkçe

**العرمض**; **جعفر** ve **زبرج** gibi; birincisi **الليث**’ten, ikincisi **الهجري**’den: **العضاه** ağacından (olan) bir ağaçtır; onda kuş gagaları gibi diken vardır; o, dallar bakımından onların en serti ve yay bakımından onların en eskisidir; yahut **جعفر** gibi: **السدر** ve **الأراك**’ın küçükleri.

**أبو حنيفة** dedi: Bazı râvîler onu işte böyle zannetmiştir; ve **كثير**’den senin için inşad etti:

  بالراقصات على الكلال عشـية                      تغشى منابت **عرمض** الظهران

**الظهران**’ın **مر**’ini kasteder; onun teki **عرمضة**’dir. Bazı bedevîlerden rivayet olundu: **العرمض**: **السدر**’dan bir ağaçtır; küçüklerdir, büyümez, yükselmez; dikeni kuş gagaları gibidir. Dedi: Bunu ayrıca **السراة** bedevîlerinden bazısından da işittim. Dedi: O, **سدر**’dır; **قميء** **جعر**. **الجعر** ile kasteder: **الكز**; **السبط** olmayan. Dedi: Bazı râvîler dedi: **العرمض**: **العضاه**’ın küçükleridir. Başkası dedi: **العرمض** her ağaçtan, asla büyümeyen (şey)dir; yani bütün ağacın küçükleri.

**العرمض**: **الطحلب**’dır; o, suyun altından çıkıp onu üstten kaplayıncaya kadar (yükselen) yeşildir; ayrıca **ثور الماء** diye de adlandırılır; **أبو زيد**’den, **الصحاح**’ta olduğu üzere. **اللحياني** dedi: O, **الخطمي** gibi yeşildir; su üzerinde olur. **الليث** dedi: O, yumuşak yeşildir; uzun süreli suda nakışlı yün gibi. Dedi: Ve ben onu bir bitki sanıyorum. **الجوهري**, **امرئ القيس**’e ait olarak inşad etti:

  تيممت العين التي عند ضارجيفئ عليها الظل **عرمض**ها طامي

Ve onun bir kıssası vardır; **الصاغاني** onu **العباب**’da zikretti; **العرماض** gibi; kesre ile; ve bu, **ابن دريد**’dendir; teki **هاء** iledir.

**عرمض الماء** **عرمضة** ve **عرماضا**: **طحلب** (oldu); yani o (şey) onu kapladı; **اللحياني**’den. Ve **الصاغاني**, **رؤبة**’ye ait olarak inşad etti:

  أنت ابن كـل سـيد فـياض
  جم السجال مترع الـحـياض
  ليس إذا خضخض بالمنغاض
  يجفل عنه **عرمض** العرماض

Der ki: Bu nehir, çokluğundan dolayı suyu **العرمض**’u ondan ürkütür (sürüp götürür). **أبو زيد** dedi: **الماء المعرمض** ve **المطحلب** birdir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85%D8%B6/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

عَرْمَضَ
Q. 1 عَرْمَضَ ذ , inf. n. عَرْمَضَةٌ and عِرْمَاضٌ, (Lh, O, K,) It (water) became overspread with عَرْمَض [q. v.]; (Lh, O;) i. q. طَحْلَبَ. (K.)

عَرْمَضٌ
عَرْمَضٌ ذ (Lth, S, O, K) and ↓ عِرْمَاضٌ (IDrd, K, TA, written in the O عَرْمَاض) i. q. طُحْلُبٌ; (S, O, K;) i. e. The green substance that comes forth from the bottom of water, so as to overspread it; (S, O, L;) also called ثَوْرُ المَآءِ; [O; in the L, and in one copy of the S, ثَوْبُ المَآءِ, which is a mistake;] accord. to AZ; (S, O;) the green substance like خِطْمِىّ [or marsh-mallow], which is upon water; (Lh;) a soft green substance, like loosened and separated wool, upon stale water; so says Lth, and he adds his opinion that it is vegetative: (TA:) n. un. with ة. (K.) ― -b2- Also the former, (O, K,) and ↓ عِرْمِضٌ, (El-Hejeree, K,) A sort of trees, of those called عِضَاه, (Lth, O, K,) having thorns like the beaks of birds; the hardest thereof in the wood: (Lth, O:) or the former, (O, K,) as some assert, (AHn, O,) the small of the أَرَاك (AHn, O, K) and of the سِدْر and of all trees that never become great: (K:) or small trees of those called سِدْر, that do not become large nor tall, of which the thorns are like the beaks of birds; the hardest thereof in the wood, and the best for bows: (IAar, O:) or certain small trees: or the small of the عِضَاه: or the small of all trees: n. un. with ة. (O.)

عِرْمِضٌ
عِرْمِضٌ ذ : see the next preceding paragraph.

عِرْمَاضٌ
عِرْمَاضٌ ذ inf. n. of 1: ― -b2- and i. q. عَرْمَضٌ, q. v.

مَآءٌ مُعَرْمِضٌ
مَآءٌ مُعَرْمِضٌ ذ [so in the TA, agreeably with the verb; but in my two copies of the S, مُعَرْمَضٌ;] Water overspread, or becoming overspread, with عَرْمَض. (S, TA.)

##### Türkçe

عَرْمَضَ
Q. 1 **عَرْمَضَ** ذ, mastar ismi **عَرْمَضَةٌ** ve **عِرْمَاضٌ**, (Lh, O, K,) O (su) **عَرْمَض** ile kaplanmış oldu [bk.]; (Lh, O;) **طَحْلَبَ** ile aynı mânâdadır. (K.)

عَرْمَضٌ
**عَرْمَضٌ** ذ (Lth, S, O, K) ve ↓ **عِرْمَاضٌ** (IDrd, K, TA, O’da **عَرْمَاض** yazılmıştır) **طُحْلُبٌ** ile aynı mânâdadır; (S, O, K;) yani: suyun dibinden çıkan, onu kaplayacak şekilde yayılan yeşil madde; (S, O, L;) ayrıca **ثَوْرُ المَآءِ** diye de adlandırılır; [O; L’de ve S’nin bir nüshasında **ثَوْبُ المَآءِ** olup bu bir hatadır;] AZ’ye göre; (S, O;) suyun üzerinde bulunan, **خِطْمِىّ** gibi yeşil madde; (Lh;) bayat su üzerinde, gevşetilmiş ve ayrılmış yün gibi, yumuşak yeşil bir madde; Lth böyle söyler ve bunun bitkisel olduğu kanaatini ekler: (TA:) tekili ة iledir. (K.) ― -b2- Ayrıca önceki, (O, K,) ve ↓ **عِرْمِضٌ**, (El-Hejeree, K,) **عِضَاه** denilenlerden bir tür ağaçtır, (Lth, O, K,) kuşların gagaları gibi dikenleri vardır; bunların odun bakımından en serti: (Lth, O:) yahut önceki, (O, K,) bazılarının iddia ettiği üzere, (AHn, O,) **أَرَاك**’ın (AHn, O, K) ve **سِدْر**’in ve hiç büyümeyen bütün ağaçların küçüğü: (K:) yahut **سِدْر** denilenlerden, büyümeyen ve boylanmayan küçük ağaçlar; bunların dikenleri kuşların gagaları gibidir; bunların odun bakımından en serti ve yaylar için en iyisi: (IAar, O:) yahut belirli küçük ağaçlar: yahut **عِضَاه**’ın küçüğü: yahut bütün ağaçların küçüğü: tekili ة iledir. (O.)

عِرْمِضٌ
**عِرْمِضٌ** ذ: bir önceki paragraf’a bak.

عِرْمَاضٌ
**عِرْمَاضٌ** ذ 1’in mastar ismidir: ― -b2- ve **عَرْمَضٌ** ile aynı mânâdadır, bk.

مَآءٌ مُعَرْمِضٌ
**مَآءٌ مُعَرْمِضٌ** ذ [TA’da fiile uygun olarak böyledir; fakat S’nin iki nüshamda **مُعَرْمَضٌ**’dur;] **عَرْمَض** ile kaplanmış, yahut **عَرْمَض** ile kaplanmakta olan su. (S, TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85%D8%B6/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

عَرْمَضَ
عَرْمَضَ
a.  Was slimy ( water ).

عِرْمَاْض
عِرْمَاْض 49 ,
a.  see 51 .

عَرْمَض
عَرْمَض 51 ,
a.  Waterlentils; slime.

##### Türkçe

عَرْمَضَ
عَرْمَضَ
a. (su) sümüksü oldu.

عِرْمَاْض
عِرْمَاْض 49 ,
a. 51’e bak.

عَرْمَض
عَرْمَض 51 ,
a. Su mercimekleri; sümük.
