# عرم — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B1%D9%85/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: عرم

عَرَمَ
1 عَرَمَ ذ , aor. عَرُمَ and عَرَمَ , (S, Msb, K,) inf. n. عَرَامَةٌ (S, K) and عُرَامٌ (S, * Msb, * K) and عَرْمٌ; (CK;) and عَرِمَ, aor. عَرَمَ , (Msb, K,) inf. n. عَرَمٌ; (Msb;) and عَرُمَ; (K; [in which the inf. ns. mentioned above follow this last form of the verb;] and so in a copy of the S in the place of عَرَمَ, with يَعْرُمُ only for the aor.;) He was, or became, evil in disposition, or illnatured, and very perverse or cross or repugnant; (S, Msb, K; *) and sharp: (Msb:) or vehement, or strong: (K:) said of a boy, or child: (S:) or of a man: and, said of a boy, or child, (or so [particularly] عَرُمَ, inf. n. عَرَامَةٌ and عُرَامٌ, TA,) he behaved insolently and unthankfully, or ungratefully; syn. أَشِرَ, or مَرِحَ, or بَطِرَ; [all of which signify the same;] or he was, or became, bad, corrupt, or wicked; عَلَيْنَا [to us]. (K, TA.) And accord. to IAar, عَرَمَ, aor. عَرُمَ , signifies He was, or became, ignorant; as also عَرُمَ, and عَرِمَ. (TA.) [See also عَرَامٌ, below.] ― -b2- عَرِمَ said of a bone, [app. when burnt,] aor. عَرَمَ , (K, TA,) inf. n. عَرَمٌ, accord. to the copies of the K i. q. فَتَرَ, but correctly فَتَرَ [i. e. It exhaled its scent, smell, or odour]. (TA.) -A2- عَرَمَ فُلَانًا, (K, TA,) inf. n. عَرَامَةٌ, (TA,) He treated such a one with illnature, and exceeding perverseness or crossness or repugnance. (K, * TA.) ― -b2- عَرَمَ العَظْمَ, (S, K,) aor. عَرُمَ and عَرَمَ , inf. n. عَرْمٌ; (S;) and ↓ تعرّمهُ; (S, K;) are like عَرَقَهُ and تعرّقهُ; (S;) [i. e.] both signify He stripped off the flesh from the bone [with his fore teeth, eating it]. (K.) ― -b3- And in like manner, (S,) عَرَمَتِ الاـِبِلُ الشَّجَرَ The camels [cropped the trees; or] obtained [pasture] from the trees. (S, K.) ― -b4- And عَرَمَ أُمَّهُ, (K, TA,) inf. n. عَرْمٌ, (TA,) He (a child) sucked the breast of his mother; (K, TA;) and so ثَدْىَ أُمِّهِ ↓ اعترم. (TA.)

تَعْرِيمٌ
2 تَعْرِيمٌ ذ The act of mixing. (K.) One says, عرّمهُ بِهِ He mixed it with it. (TK.)

مُعَارَمَةٌ
3 مُعَارَمَةٌ ذ The contending in an altercation, disputing, or litigating; and occasioning فِتْنَة (i. e. conflict, or discord, or the like,) with another; syn. مُخَاصَمَةٌ; and مُفَاتَنَةٌ. (TA.)

اعرمهُ
4 اعرمهُ ذ He brought upon him, meaning he induced him to do, a deed [of an evil nature] that he had not committed. (Ham p. 707.)

تعرّم العَظْمَ
5 تعرّم العَظْمَ ذ : see 1, latter half.

اِعْتِرَامُ الفِتَنِ
8 اِعْتِرَامُ الفِتَنِ ذ The being, or becoming, hard to be borne, severe, or distressing, said of فِتَن [i. e. trials, or conflicts and factions, &c.]. (TA.) ― -b2- اِعْتَرَمَت, said of a mare, She went at random, heedlessly, or in a headlong manner, not obeying guidance; and deviated from the right course. (Ham p. 277.) ― -b3- And, said of a mother, She sought one who would suck her breast: or she sucked the milk from her own breasts and spirted it forth from her: a poet says,
لَا تَلْغُِبَنَّ كَأُمِّ الغُلَا
تَعْتَرِمْ ↓ مِ اـِلَّا تَجِدْ عَارِمًا
[in my original لا تلغينّ; for which I have substituted what I think to be the right reading: i. e. Do not thou become wearied like the mother of the boy if she find not a sucker of her breast, seeking for such: or] he means, if she finds not one who will suck her, she contrives, and milks her own breasts, and sometimes she sucks it [i. e. the milk] and spirts it forth from her mouth: accord. to IAar, this is said to him who imposes upon himself the task of doing that which is no part of his business: or, accord. to Az, the meaning is, be not thou like him who censures, or satirizes, himself, when he finds not whom he may censure, or satirize. (TA.) ― -b4- See also 1, last sentence.

عَرْمٌ
عَرْمٌ ذ Grease, or gravy; i. e. the dripping that exudes from flesh-meat and from fat. (K.) And The remains of the cooking-pot: (K, TA:) or the dirt of the cooking-pot; as also ↓ عُرَامٌ, (TA.)

عَرَمٌ
عَرَمٌ ذ The quality, in anything, of being of two colours: a leopard has this quality: (Th, TA:) or, as also ↓ عُرْمَةٌ, blackness mixed with whiteness, in anything: or the quality of being speckled with blackness and whiteness, without largeness of every speckle: and a whiteness in the lip of the sheep or goat: (K:) or thus the latter word: (S, TA:) and likewise the quality of being speckled with black, in the ear thereof. (TA.) Also (i. e. عَرَمٌ) The quality, in a collection of small cattle, of consisting of sheep and goats. (S.) -A2- See also عَرَمَةٌ.

عَرِمٌ
عَرِمٌ ذ : see عَارِمٌ, in two places. -A2- Also A dam; syn. مُسَنَّاةٌ: (S, TA:) [or rather dams, agreeably with what here follows:] a pl. [or coll. gen. n.] (K) having no sing. [or n. un.]: (S, K:) or its sing. [or n. un.] is ↓ عَرِمَةٌ, (S, Msb, K,) which signifies, (Kr, K, TA,) as also ↓ عَرَمَةٌ, (Kr, TA,) a dam (مُسَنَّاةٌ, Kr, or سَدٌّ, K) that is raised across a valley, or torrent-bed: (K:) or عَرِمٌ signifies [dams such as are termed] أَحْبَاس [pl. of حِبْسٌ] constructed in valleys, or torrent-beds, (AHn, K, TA,) in the middle parts of these: (AHn, TA:) in each of which senses it is said to be used in the Kur xxxiv. 15: (TA:) or it there signifies a torrent of which the rush is not to be withstood: (Msb:) and a violent rain, (K, TA,) that is not to be endured: thus, accord. to some, in the Kur: (TA:) and the male of the [species of rat called] جُرَذ, (K, TA,) which is the خُلْد, so, Az says, is there meant accord. to some: (TA:) and, (K, TA,) as some say, in that instance, (TA,) it is the name of a certain valley (K, TA) in ElYemen: so says (TA.)

عُرْمَةٌ
عُرْمَةٌ ذ : see عَرَمٌ: -A2- and see also عَرَمَةٌ. -A3- Also A helmet of iron. (TA.)

عَرَمَةٌ
عَرَمَةٌ ذ A quantity of reaped corn or grain, collected together, (S, Msb, K,) trodden out, (S, K,) to be winnowed, (S,) not yet winnowed, (K,) or that is trodden out, then winnowed: (Msb:) said by some to called only عَرْمَةٌ; but correctly عَرَمَةٌ, as is shown by its having for its pl. [or rather coll. gen. n.] ↓ عَرَمٌ, as in an ex. cited by J [in the S]; حَلْقَةٌ and حَلَقٌ being anomalous: (IB, TA:) and ↓ عُرْمَةٌ, of which the pl. is عُرَمٌ, signifies the same; (Msb;) or عُرْمَةٌ signifies heaps of reaped wheat and of barley. (TA.) ― -b2- And A place in which sand is collected: (S, K:) pl. عَرَمَاتٌ. (IB, TA.) ― -b3- And it is said to signify جُثْوَةٌ مِنْ دَمَالٍ [app. meaning A heap of dung such as is termed دَمَال, q. v.]. (TA.) ― -b4- See also عَرِمٌ. -A2- Also Flesh-meat. (Fr, K, TA: omitted in the CK.) One says, اـِنَّ جَزُورَكُمْ لَطَيِّبُ العَرَمَةِ Verily your slaughtered camel is savoury in respect of the meat. (Fr, TA.) ― -b2- And The odour of cooked flesh-meat. (K.) -A3- Also a pl. of عَارِمٌ [q. v.]. (TA.)

عَرِمَةٌ
عَرِمَةٌ ذ : see عَرِمٌ. ― -b2- [It is also said, by Golius, on the authority of Meyd, to signify A vineyard.]

عَرْمَى وَاللّٰهِ
عَرْمَى وَاللّٰهِ ذ is a dial. var. of أَمَا وَاللّٰهِ, (IAar, K, TA,) as also [غَرْمَى واللّٰه, and] حَرْمَى وَاللّٰهِ: one says, عَرْمَى وَاللّٰهِ لَأَفْعَلَنٌ كَذَا [Verily, or now surely, by God, I will indeed do such a thing]. (IAar, TA.)

عُرَامٌ
عُرَامٌ ذ , [mentioned in the first sentence of this art. as an inf. n.,] (S, Mgh, Msb, K,) when used as [a simple subst.] denoting a quality of a boy, or child, (S, Mgh,) or of a man, (K,) signifies Evilness of disposition, or illnature, and exceeding perverseness or crossness or repugnance; (S, Msb, K;) and vehemence, and strength; (Mgh, * TA;) and sharpness; (Msb;) and annoyance, or molestation: (K:) [and] the quality of quitting the right course, and exorbitance. (Ham p. 277.) ― -b2- Hence, in a trad. of 'Omar, metaphorically used as meaning (assumed tropical:) Sharpness and strength of [the beverage termed] نَبِيذ made of raisins. (Mgh.) ― -b3- And Numerousness of an army, (S, K,) and sharpness, and vehemence, thereof. (K.) ― -b4- Also Ignorance. (Fr, TA.) -A2- And The عُرَاق [app. meaning flesh-meat] of a bone: and likewise [i. e., app., portions that are cropped by camels] of trees. (S, K. [See عُرَاقٌ, voce عَرْقٌ.]) One says مِنْ ↓ أَعْرَمُ كَلْبٍ عَلَى عُرَامٍ [More evil in disposition than a dog over a piece of flesh-meat of a bone]. (TA.) Or, accord. to Az, العُرَامُ signifies, (TA,) or it signifies also, (K,) What falls of the bark of the [thorn-tree called] عَوْسَج: (K, TA:) but others explain it in a general manner, saying that عُرَامُ الشَّجَرَةِ signifies the bark of the tree. (TA.) ― -b2- See also عَرْمٌ.

عَرِيمٌ
عَرِيمٌ ذ A calamity, or misfortune: (K, TA:) because of its hardness, or pressure. (TA.) -A2- See also أَعْرَمُ, last two sentences.

عُرَامِىٌّ
عُرَامِىٌّ ذ is [app. a rel. n. signifying Of, or relating to, ignorance; being] said by Fr to be from عُرَامٌ signifying “ ignorance. ” (TA.)

عَارِمٌ
عَارِمٌ ذ and ↓ عَرِمٌ, (S, Msb, K,) applied to a boy, or child, (S,) or to a man, (K,) Evil in disposition, or illnatured, and very perverse or cross or repugnant; (S, Msb, K; *) and sharp: (Msb:) or vehement, or strong: (K:) and, applied to a boy, or child, insolent and unthankful, or ungrateful: or bad, corrupt, or wicked: the former epithet, applied to a man, signifies also abominable, or evil: (TA:) and so its fem. pl. عَارِمَات, (S, TA,) applied by a rلjiz as an epithet to creeping [ticks, or similar insects, such as are termed] أَنْبَار [pl. of نِبْرٌ]: (S:) and ↓ عَرِمٌ is said (Msb, TA) by IAar (TA) to signify ignorant: (Msb, TA:) عَرَمَةٌ is pl. of عَارِمٌ, and is applied as an epithet to boys, like عَقَقَةٌ [pl. of عَاقٌّ]. (TA.) ― -b2- [Hence,] لِسَانٌ عَارِمٌ A vehement tongue. (TA. [See an ex. voce شَكِىٌّ.]) ― -b3- And يَوْمٌ عَارِمٌ A day vehemently cold: (TA:) or a day cold in the utmost degree: (K, TA:) and in like manner لَيْلٌ عَارِمٌ [a night vehemently cold: &c.]: and [the pl. in this sense is عُرَّمٌ:] اللَّيَالِى العُرَّمُ signifies the vehemently-cold nights. (TA.) -A2- Also [Sucking the breast; or] a sucker of the breast: so in a verse cited above: see 8. (TA.) -A3- مَا هُوَ بِعَارِمِ عَقْلٍ see expl. voce حَارِمٌ

عَرَمْرَمٌ
عَرَمْرَمٌ ذ Hard, strong, or vehement; (K, TA;) applied to anything. (TA.) ― -b2- And Numerous; applied to an army; (S, K, TA;) or, as some say, to anything. (TA.) ― -b3- And, applied to a man, Having a strong degree of عُجْمَة [i. e. impotence, or difficulty, in speech, or utterance; or barbarousness, or vitiousness, therein; or in speaking Arabic].

أَعْرَمُ
أَعْرَمُ ذ [More, and most, evil in disposition, or illnatured, &c.]: see an ex. voce عُرَامٌ. -A2- Also [Having the quality termed عَرَمٌ and عُرْمَةٌ: fem عَرْمَآءُ: and pl. عُرْمٌ: i. e.] having in it blackness and whiteness: [&c.:] (S, K: *) the eggs of the sand-grouse are عُرْم; (S, K, * TA;) they are meant by this word in a verse of Aboo-Wejzeh Es-Saadee: (TA:) and عَرْمَآءُ is applied to a serpent; (S;) and means a serpent speckled with black and white; (K, TA;) pl. عُرْمٌ. (TA.) And i. q. أَبْرَشُ: (K, TA:) and, some say, أَبْرَصُ: [the former meaning Speckled: and the latter, and sometimes the former also, leprous:] fem. عَرْمَآءُ. (TA.) Applied to a sheep or goat, Having a whiteness in the lip: fem. as above: (K:) [but] it occurs in a trad., applied to a ram, as meaning white, with black specks. (TA.) And Coloured (K, TA) with two colours. (TA.) Hence دَهْرٌ أَعْرَمُ (assumed tropical:) [Time, or fortune, of two sorts]. (TA.) ― -b2- [Hence also,] applied to a collection of small cattle, Consisting of sheep and goats. (S, K.) ― -b3- And Uncircumcized: pl. عُرْمَانٌ, and pl. pl. عَرَامِينُ, (K, TA,) which is mentioned by AA as an epithet applied to men, syn. with قُلْفَانٌ [a pl. of أَقْلَفُ]. (TA.) -A3- Also a sing. of عُرْمَانٌ signifying Tillers, or cultivators, of land, syn. أَكَرَةٌ, [in the CK اُكْرَة (which is a sing.),] (Az, K, TA,) and so is ↓ عَرِيمٌ, in the copies of the K, erroneously written عرم [in some of them عَرْمٌ and in others عَرَمٌ]. (TA.) ― -b2- And أَعْرَمُ and ↓ عَرِيمٌ, the latter more agreeably with analogy, are likewise pls. of عُرْمَانٌ signifying Places of seed-produce. (TA.)

### Türkçe

**عَرَمَ**
1 **عَرَمَ** **ذ**, muzâri‘i **عَرُمَ** ve **عَرَمَ**, (S, Msb, K,) mastarı **عَرَامَةٌ** (S, K) ve **عُرَامٌ** (S, * Msb, * K) ve **عَرْمٌ**; (CK;) ve **عَرِمَ**, muzâri‘i **عَرَمَ**, (Msb, K,) mastarı **عَرَمٌ**; (Msb;) ve **عَرُمَ**; (K; [orada yukarıda zikredilen mastarlar bu fiilin bu son şeklinin ardından gelir;] ve S’nin bir nüshasında **عَرَمَ** yerinde, muzâri‘ için yalnız **يَعْرُمُ** ile;) O, tabiatça kötü idi yahut kötü oldu, yahut huysuzdu ve çok inatçı yahut aksi yahut itici idi; (S, Msb, K; *) ve keskin: (Msb:) yahut şiddetli, yahut güçlü: (K:) bir oğlan yahut çocuk hakkında söylenir: (S:) yahut bir adam hakkında: ve bir oğlan yahut çocuk hakkında söylendiğinde, (yahut [özellikle] **عَرُمَ**, mastarı **عَرَامَةٌ** ve **عُرَامٌ**, TA,) o, küstahça ve nankörce, yahut şükürsüzce davrandı; eş anlamlısı **أَشِرَ**, yahut **مَرِحَ**, yahut **بَطِرَ**; [bunların hepsi aynı mânaya delâlet eder;] yahut o, kötü idi yahut kötü oldu, bozuk yahut fesatçı yahut habis; **عَلَيْنَا** [bize karşı]. (K, TA.) Ve IAar’a göre, **عَرَمَ**, muzâri‘i **عَرُمَ**, “O, cahil idi yahut cahil oldu” mânasınadır; **عَرُمَ** ve **عَرِمَ** de böyledir. (TA.) [Aşağıda **عَرَامٌ**’a da bak.] ― -b2- **عَرِمَ** bir kemik hakkında, [görünüşe göre yakıldığında,] muzâri‘i **عَرَمَ**, (K, TA,) mastarı **عَرَمٌ**, K’nin nüshalarına göre **فَتَرَ** ile aynı mânada; fakat doğrusu **فَتَرَ**’dır [yani: kokusunu, yahut rayihasını, yahut kokusunu saldı]. (TA.) -A2- **عَرَمَ فُلَانًا**, (K, TA,) mastarı **عَرَامَةٌ**, (TA,) O, falancaya huysuzlukla ve aşırı inatçılık yahut aksilik yahut iticilikle muamele etti. (K, * TA.) ― -b2- **عَرَمَ العَظْمَ**, (S, K,) muzâri‘i **عَرُمَ** ve **عَرَمَ**, mastarı **عَرْمٌ**; (S;) ve ↓ **تعرّمهُ**; (S, K;) **عَرَقَهُ** ve **تعرّقهُ** gibidir; (S;) [yani] ikisi de “O, kemiğin etini [ön dişleriyle, onu yiyerek] sıyırdı” mânasınadır. (K.) ― -b3- Ve aynı şekilde, (S,) **عَرَمَتِ الاـِبِلُ الشَّجَرَ** Develer [ağaçları otladı; yahut] ağaçlardan [otlak] elde etti. (S, K.) ― -b4- Ve **عَرَمَ أُمَّهُ**, (K, TA,) mastarı **عَرْمٌ**, (TA,) O (çocuk) annesinin memesini emdi; (K, TA;) ve **ثَدْىَ أُمِّهِ** ↓ **اعترم** de böyledir. (TA.)

**تَعْرِيمٌ**
2 **تَعْرِيمٌ** **ذ** Karıştırma fiili. (K.) Denir ki: **عرّمهُ بِهِ** “Onu onunla karıştırdı.” (TK.)

**مُعَارَمَةٌ**
3 **مُعَارَمَةٌ** **ذ** Bir ağız kavgasında çekişme, tartışma yahut davalaşma; ve başkasıyla **فِتْنَة** (yani çatışma yahut ayrılık yahut benzeri) meydana getirme; eş anlamlısı **مُخَاصَمَةٌ**; ve **مُفَاتَنَةٌ**. (TA.)

**اعرمهُ**
4 **اعرمهُ** **ذ** Ona, yani onu işlememiş olduğu [kötü tabiatlı] bir fiili işlemeye sevk ederek, onun üzerine getirdi. (Ham s. 707.)

**تعرّم العَظْمَ**
5 **تعرّم العَظْمَ** **ذ**: 1’in ikinci yarısına bak.

**اِعْتِرَامُ الفِتَنِ**
8 **اِعْتِرَامُ الفِتَنِ** **ذ** **فِتَن** [yani imtihanlar, yahut çatışmalar ve fırkalaşmalar, vb.] hakkında “katlanılması güç, şiddetli yahut sıkıntı verici olma yahut böyle olma hâli.” (TA.) ― -b2- **اِعْتَرَمَت**, bir kısrak hakkında: O, rastgele, aldırışsızca yahut atılgan bir tarzda gitti, yönlendirmeye itaat etmedi; ve doğru yoldan saptı. (Ham s. 277.) ― -b3- Ve bir anne hakkında: O, memesini emecek birini aradı: yahut kendi memelerinden sütü emdi ve onu kendinden fışkırttı: bir şair der ki,
لَا تَلْغُِبَنَّ كَأُمِّ الغُلَا
تَعْتَرِمْ ↓ مِ اـِلَّا تَجِدْ عَارِمًا
[aslında bende لا تلغينّ; bunun yerine doğru okunuş olduğunu düşündüğüm şeyi koydum: yani “Eğer memesini emecek birini bulamazsa, oğlanın annesi gibi yorulma, böyle birini arayarak”: yahut] demek ister ki: eğer onu emecek birini bulamazsa, çareye başvurur, kendi memelerini sağar, ve bazen onu [yani sütü] emer ve ağzından kendinden fışkırtır: IAar’a göre bu, kendi işi olmayan şeyi yapma yükünü kendine yükleyen kimseye söylenir: yahut Az’a göre mânası: kınayacak yahut hicvedeceği birini bulamadığında kendini kınayan yahut kendini hicveden kimse gibi olma. (TA.) ― -b4- 1’in son cümlesine de bak.

**عَرْمٌ**
**عَرْمٌ** **ذ** Yağ, yahut et suyu; yani etten ve yağdan sızan damla. (K.) Ve tencerenin artığı: (K, TA:) yahut tencerenin kiri; bunun gibi ↓ **عُرَامٌ** da (TA.)

**عَرَمٌ**
**عَرَمٌ** **ذ** Bir şeyde iki renkli olma niteliği: pars bu niteliğe sahiptir: (Th, TA:) yahut, bunun gibi ↓ **عُرْمَةٌ** da, herhangi bir şeyde beyazlıkla karışık siyahlık: yahut her benek büyük olmaksızın siyahlık ve beyazlıkla benekli olma niteliği: ve koyun yahut keçinin dudağında bir beyazlık: (K:) yahut bu, son kelime içindir: (S, TA:) ve yine onun kulağında siyahla benekli olma niteliği. (TA.) Ayrıca (yani **عَرَمٌ**) küçükbaş bir toplulukta koyun ve keçiden oluşma niteliği. (S.) -A2- **عَرَمَةٌ**’ya da bak.

**عَرِمٌ**
**عَرِمٌ** **ذ**: iki yerde **عَارِمٌ**’e bak. -A2- Ayrıca Bir bent; eş anlamlısı **مُسَنَّاةٌ**: (S, TA:) [yahut daha doğrusu, aşağıda gelenle uyumlu olarak bentler:] tekili olmayan bir çoğul [yahut cins ismi]: (S, K:) yahut onun tekili [yahut birim ismi] ↓ **عَرِمَةٌ**’dır, (S, Msb, K,) ki (Kr, K, TA,) bunun gibi ↓ **عَرَمَةٌ** da (Kr, TA,) bir vadi yahut sel yatağı üzerine yükseltilmiş bir bent (Kr’ye göre **مُسَنَّاةٌ**, yahut K’ye göre **سَدٌّ**) mânasınadır: (K:) yahut **عَرِمٌ**, vadilerde yahut sel yataklarında (AHn, K, TA) bunların orta kısımlarında (AHn, TA) yapılmış **أَحْبَاس** [**حِبْسٌ**’un çoğulu] denilen [bentler] mânasınadır: (AHn, K, TA:) bu mânaların her birinde Kur’ân xxxiv. 15’te kullanıldığı söylenir: (TA:) yahut orada, akışına karşı durulamayacak bir sel mânasınadır: (Msb:) ve katlanılamayacak şiddetli bir yağmur, (K, TA,) bazılarına göre Kur’ân’da böyledir: (TA:) ve [**جُرَذ** denilen fare türünün] erkeği, (K, TA,) ki o **خُلْد**’dür; Az der ki, bazılarına göre orada kastedilen budur: (TA:) ve, (K, TA,) bazılarına göre, o örnekte, (TA,) ElYemen’de belirli bir vadinin adıdır (K, TA): (TA) der ki.

**عُرْمَةٌ**
**عُرْمَةٌ** **ذ**: **عَرَمٌ**’a bak: -A2- ve ayrıca **عَرَمَةٌ**’ya da bak. -A3- Ayrıca Demirden bir miğfer. (TA.)

**عَرَمَةٌ**
**عَرَمَةٌ** **ذ** Biçilmiş ekin yahut tahıldan bir miktar, bir araya toplanmış, (S, Msb, K,) harmanlanmış, (S, K,) savrulmak üzere, (S,) henüz savrulmamış, (K,) yahut harmanlanıp sonra savrulmuş olan: (Msb:) bazılarınca yalnız **عَرْمَةٌ** diye adlandırıldığı söylenir; fakat doğrusu **عَرَمَةٌ**’dır; bunun delili, onun çoğulunun [yahut daha doğrusu cins isminin] ↓ **عَرَمٌ** olmasıdır; S’de J’nin naklettiği bir örnekte olduğu gibi; **حَلْقَةٌ** ve **حَلَقٌ** ise kural dışıdır: (IB, TA:) ve ↓ **عُرْمَةٌ**, çoğulu **عُرَمٌ** olup aynı mânaya gelir; (Msb;) yahut **عُرْمَةٌ**, biçilmiş buğday ve arpa yığınları mânasınadır. (TA.) ― -b2- Ve kumun toplandığı bir yer: (S, K:) çoğulu **عَرَمَاتٌ**. (IB, TA.) ― -b3- Ve **جُثْوَةٌ مِنْ دَمَالٍ** [görünüşe göre mânası: **دَمَال** denilen gübreden bir yığın] mânasına geldiği söylenir. (TA.) ― -b4- **عَرِمٌ**’e de bak. -A2- Ayrıca Et. (Fr, K, TA: CK’de düşürülmüştür.) Denir ki: **اـِنَّ جَزُورَكُمْ لَطَيِّبُ العَرَمَةِ** “Şüphesiz sizin kesilmiş deveniz et bakımından lezzetlidir.” (Fr, TA.) ― -b2- Ve pişmiş etin kokusu. (K.) -A3- Ayrıca **عَارِمٌ**’in bir çoğuludur [bkz.]. (TA.)

**عَرِمَةٌ**
**عَرِمَةٌ** **ذ**: **عَرِمٌ**’e bak. ― -b2- [Golius tarafından, Meyd’in rivayetine dayanarak, “bir bağ” mânasına geldiği de söylenmiştir.]

**عَرْمَى وَاللّٰهِ**
**عَرْمَى وَاللّٰهِ** **ذ** **أَمَا وَاللّٰهِ**’nin bir lehçe varyantıdır, (IAar, K, TA,) bunun gibi [**غَرْمَى وَاللّٰه**, ve] **حَرْمَى وَاللّٰهِ** de: denir ki: **عَرْمَى وَاللّٰهِ لَأَفْعَلَنٌ كَذَا** [“Doğrusu, yahut şimdi elbette, Allah’a yemin olsun, şunu mutlaka yapacağım”]. (IAar, TA.)

**عُرَامٌ**
**عُرَامٌ** **ذ**, [bu maddenin ilk cümlesinde mastar olarak zikredilmiştir,] (S, Mgh, Msb, K,) bir oğlan yahut çocuğun (S, Mgh) yahut bir adamın (K) niteliğini bildiren [yalın bir isim] olarak kullanıldığında, “tabiatça kötülük yahut huysuzluk ve aşırı inatçılık yahut aksilik yahut iticilik” mânasınadır; (S, Msb, K;) ve şiddet, ve güç; (Mgh, * TA;) ve keskinlik; (Msb;) ve rahatsız etme yahut eziyet: (K:) [ve] doğru yolu terk etme niteliği ve aşırılık. (Ham s. 277.) ― -b2- Bundan dolayı, ‘Ömer’den bir rivayette, mecazen (varsayılan mecaz:) kuru üzümden yapılan **نَبِيذ** denilen içeceğin keskinliği ve gücü mânasında kullanılmıştır. (Mgh.) ― -b3- Ve bir ordunun çokluğu, (S, K,) ve onun keskinliği ve şiddeti. (K.) ― -b4- Ayrıca Cehalet. (Fr, TA.) -A2- Ve bir kemiğin **عُرَاق**’ı [görünüşe göre et]; ve yine ağaçlardan [yani görünüşe göre develerin kopardığı parçalar]. (S, K. [**عُرَاقٌ**’a, **عَرْقٌ** maddesinde bak.]) Denir ki: **مِنْ ↓ أَعْرَمُ كَلْبٍ عَلَى عُرَامٍ** [“Bir kemiğin et parçası üzerinde duran köpekten daha kötü huylu”]. (TA.) Yahut Az’a göre **العُرَامُ**, (TA,) yahut ayrıca o mânaya gelir, (K,) **عَوْسَج** denilen [dikenli] ağacın kabuğundan düşen şeydir: (K, TA:) fakat başkaları onu genel bir şekilde açıklar; **عُرَامُ الشَّجَرَةِ**’nin ağacın kabuğu olduğunu söylerler. (TA.) ― -b2- **عَرْمٌ**’e de bak.

**عَرِيمٌ**
**عَرِيمٌ** **ذ** Bir musibet yahut felâket: (K, TA:) onun sertliği yahut baskısı sebebiyle. (TA.) -A2- **أَعْرَمُ**’a, son iki cümleye de bak.

**عُرَامِىٌّ**
**عُرَامِىٌّ** **ذ** [görünüşe göre “cehalete ait/cehaletle ilgili” mânasında bir nisbe ismidir;] Fr tarafından, “cehalet” mânasındaki **عُرَامٌ**’dan olduğu söylenmiştir. (TA.)

**عَارِمٌ**
**عَارِمٌ** **ذ** ve ↓ **عَرِمٌ**, (S, Msb, K,) bir oğlan yahut çocuğa (S) yahut bir adama (K) nispetle: tabiatça kötü, yahut huysuz, ve çok inatçı yahut aksi yahut itici; (S, Msb, K; *) ve keskin: (Msb:) yahut şiddetli, yahut güçlü: (K:) ve bir oğlan yahut çocuğa nispetle: küstah ve nankör, yahut şükürsüz: yahut kötü, bozuk, yahut habis: bir adama nispetle, önceki sıfat ayrıca iğrenç, yahut kötü mânasına da gelir: (TA:) ve onun dişi çoğulu **عَارِمَات**, (S, TA,) bir recez şairi tarafından sürünen [kene yahut benzeri böcekler, **أَنْبَار** ( **نِبْرٌ**’ün çoğulu) denilenlere] sıfat olarak kullanılmıştır: (S:) ve ↓ **عَرِمٌ**, (Msb, TA) IAar’a göre (TA) “cahil” mânasınadır: (Msb, TA:) **عَرَمَةٌ**, **عَارِمٌ**’in çoğuludur ve oğlanlara sıfat olarak kullanılır; **عَقَقَةٌ** [**عَاقٌّ**’ın çoğulu] gibi. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **لِسَانٌ عَارِمٌ** Şiddetli bir dil. (TA. [**شَكِىٌّ** maddesinde bir örneğe bak.]) ― -b3- Ve **يَوْمٌ عَارِمٌ** Şiddetle soğuk bir gün: (TA:) yahut en ileri derecede soğuk bir gün: (K, TA:) ve aynı şekilde **لَيْلٌ عَارِمٌ** [şiddetle soğuk bir gece: vb.]: ve [bu mânada çoğulu **عُرَّمٌ**’dür:] **اللَّيَالِى العُرَّمُ** şiddetle soğuk geceler mânasınadır. (TA.) -A2- Ayrıca [meme emme; yahut] meme emen: yukarıda zikredilen beyitte böyledir: 8’e bak. (TA.) -A3- **مَا هُوَ بِعَارِمِ عَقْلٍ**: açıklaması için **حَارِمٌ** maddesine bak.

**عَرَمْرَمٌ**
**عَرَمْرَمٌ** **ذ** Sert, güçlü, yahut şiddetli; (K, TA;) herhangi bir şeye nispetle. (TA.) ― -b2- Ve çok; bir orduya nispetle; (S, K, TA;) yahut bazılarına göre herhangi bir şeye nispetle. (TA.) ― -b3- Ve bir adama nispetle: **عُجْمَة**’si [yani konuşmada yahut telaffuzda iktidarsızlık yahut güçlük; yahut barbarlık yahut bozukluk; yahut Arapça konuşmada] güçlü derecede olan.

**أَعْرَمُ**
**أَعْرَمُ** **ذ** [Daha, ve en, kötü huylu, yahut huysuz, vb.]: **عُرَامٌ** maddesinde bir örneğe bak. -A2- Ayrıca [**عَرَمٌ** ve **عُرْمَةٌ** denilen niteliğe sahip olan: dişisi **عَرْمَآءُ**; çoğulu **عُرْمٌ**: yani] onda siyahlık ve beyazlık bulunan: [&c.:] (S, K: *) kum tavuğunun yumurtaları **عُرْم**’dur; (S, K, * TA;) Aboo-Wejzeh Es-Saadee’nin bir beytinde bu kelimeyle kastedilen onlardır: (TA:) ve **عَرْمَآءُ** bir yılana sıfat olur; (S;) ve siyah ve beyazla benekli bir yılan mânasınadır; (K, TA;) çoğulu **عُرْمٌ**. (TA.) Ve **أَبْرَشُ** ile aynı mânadadır: (K, TA:) ve bazıları **أَبْرَصُ** der: [birincisi “benekli” demektir; ikincisi, ve bazen birincisi de, “abraş/ala” demektir:] dişisi **عَرْمَآءُ**. (TA.) Bir koyun yahut keçiye nispetle: dudağında bir beyazlık bulunan: dişisi yukarıdaki gibidir: (K:) [fakat] bir rivayette, bir koça nispetle, “beyaz, siyah benekli” mânasında vârid olmuştur. (TA.) Ve iki renkle (K, TA) renklenmiş. (TA.) Bundan dolayı **دَهْرٌ أَعْرَمُ** (varsayılan mecaz:) [iki türlü zaman yahut talih]. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı ayrıca,] küçükbaş bir topluluğa nispetle: koyun ve keçiden oluşan. (S, K.) ― -b3- Ve sünnetsiz: çoğulu **عُرْمَانٌ**, ve çoğulun çoğulu **عَرَامِينُ**, (K, TA,) AA tarafından erkeklere sıfat olarak zikredilmiştir; **قُلْفَانٌ** [**أَقْلَفُ**’un bir çoğulu] ile eş anlamlıdır. (TA.) -A3- Ayrıca, toprağı işleyenler yahut ekenler mânasındaki **عُرْمَانٌ**’ın bir tekilidir; eş anlamlısı **أَكَرَةٌ**, [CK’de **اُكْرَة** (ki tekildir),] (Az, K, TA,) ve K’nin nüshalarında yanlışlıkla عرم yazılan (bazılarında **عَرْمٌ**, bazılarında **عَرَمٌ**) ↓ **عَرِيمٌ** de böyledir. (TA.) ― -b2- Ve **أَعْرَمُ** ile ↓ **عَرِيمٌ**, ikincisi kıyasa daha uygun olarak, “tohum mahsulü yerleri” mânasındaki **عُرْمَانٌ**’ın çoğullarıdır. (TA.)
