# عرم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B1%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عرم

عُرامُ الجيشِ: حَدُّهم وشِدَّتُهم وكَثرَتُهم؛ قال سلامة بن جندل: وإنا كالحَصى عَدداً، وإنا
بَنُو الحَرْبِ التي فيها عُرامُ
وقال آخر:
وليلةِ هَوْلٍ قد سَرَيْتُ، وفِتْيَةٍ
هَدَيْتُ، وجَمْعٍ ذي عُرامٍ مُلادِسِ
والعَرَمة: جمعُ عارمٍ. يقال: غِلمانٌ عَقَقةٌ عَرَمةٌ. وليلٌ عارمٌ: شديدُ البردِ نهايةٌ في البرْدِ نَهارُه وليلُه، والجمع عُرَّمٌ؛ قال: وليلةٍ من اللَّيالي العُرَّمِ،
بينَ الذِّراعينِ وبين المِرْزَمِ،
تَهُمُّ فيها العَنْزُ بالتَّكَلُّمِ
يعني من شدة بردها. وعَرَمَ الإنسانُ يَعْرُمُ ويَعْرِمُ وعَرِمَ وعَرُمَ عَرامةً، بالفتح وعُراماً: اشتدَّ؛ قال وعْلةُ الجَرْميُّ، وقيل هو لابن الدِّنَّبة الثَّقَفي:
أَلم تعْلَمُوا أَني تُخافُ عَرَامَتي،
وأَنَّ قَناتي لا تَلِينُ على الكَسْرِ؟
وهو عارمٌ وعَرِمٌ: اشتَدَّ؛ وأَنشد:
إني امْرُؤٌ يَذُبُّ عن مَحارمي،
بَسْطةُ كَفٍّ ولِسانٍ عارِمِ
وفي حديث عليّ، عليه السلام: على حين فتْرَةٍ من الرُّسُل واعْتِرامٍ من الفِتَنِ أَي اشتدادٍ. وفي حديث أَبي بكر، رضي الله عنه: أَن رجلاً قال له عارَمْتُ غُلاماً بمكَّةَ فعَضَّ أُذُني فقطعَ منها أَي خاصَمْتُ وفاتَنْتُ، وصبيٌّ عارمٌ بيِّنُ العُرامِ، بالضم، أَي شَرِسٌ؛ قال شَبِيب بنُ البَرْصاء:
كأَنَّها مِنْ بُدُنٍ وإيفارْ،
دَبَّتْ عليها عارماتُ الأَنْبارْ
أَي خَبيثاتُها، ويروى: ذَرِبات. وفي حديث عاقر الناقة: فانبَعثَ لها رجلٌ عارِمٌ أَي خبيثٌ شِرِّيرٌ. والعُرَامُ: الشِّدَّةُ والقُوَّةُ والشَّراسةُ. وعَرَمنا الصبيُّ وعَرَمَ علينا وعَرُمَ يَعْرِمُ ويَعْرُمُ عَرامةً وعُراماً: أَشِرَ. وقيل: مَرِحَ وبَطِرَ، وقيل: فسَدَ. ابن الأَعرابي: العَرِمُ الجاهلُ، وقد عَرَمَ يَعْرُمُ وعَرُمَ وعَرِمَ. وقال الفراء: العُرامِيُّ من العُرامِ وهو الجَهْلُ. والعُرامُ: الأَذى؛ قال حُمَيْدُ ابنُ ثور الهِلاليُّ:
حَمَى ظِلَّها شَكْسُ الخَلِيقَةِ حائطٌ،
عَلَيْها عُرامُ الطائِفينَ شَفِيقُ
والعَرَمُ: اللَّحْم؛ قاله الفراء: إنَّ
جزُورَكم لَطَيِّبُ العَرَمةِ أَي طَيّبُ اللَّحْم. وعُرامُ العظم، بالضم: عُراقُهُ. وعَرَمَهُ يَعْرِمُه ويَعْرُمه عَرْماً: تَعَرَّقه، وتَعَرَّمَه: تَعَرَّقَه ونَزَع ما عليه من اللحم، والعُرامُ والعُراقُ واحد، ويقال: أَعْرَمُ من كَلْبٍ على عُرامٍ. وفي الصحاح: العُرامُ، بالضم، العُراقُ من العَظْمِ والشجر. وعَرَمَتِ الإبلُ الشَّجَرَ: نالَتْ منه. وعَرِمَ العَظْمُ عَرَماً: قَتِرَ. وعُرَامُ الشجرة: قِشْرُها؛ قال: وتَقَنَّعي بالعَرْفَجِ المُشَجَّجِ،
وبالثُّمامِ وعُرامِ العَوْسَجِ
وخص الأَزهري به العَوْسَجَ فقال: يقال لقُشور العَوْسَج العُرامُ، وأَنشد الرجزَ. وعَرَمَ الصبيُّ أُمَّه عَرْماً: رَضَعها، واعْتَرم ثَدْيَها: مَصَّه. واعْتَرَمَتْ هِيَ: تَبَغَّتْ من يَعْرُمُها؛ قال: ولا تُلْفَيَنَّ كأمِّ الغُلا
مِ، إِن لم تَجِدْ عارِماً تَعْتَرِمْ
يقول: إن لم تَجِدْ من تُرْضِعُه دَرَّتْ هي فحلبت ثَدْيَها، وربما رَضَعَتْهُ ثم مَجَّتْه مِنْ فيها؛ وقال ابن الأَعرابي: إنما يقال هذا للمتكلف ما ليس من شأْنه؛ أَراد بذاتِ الغُلام
(* قوله «أراد بذات الغلام إلخ»
هذه عبارة الأَزهري لإنشاده له كذات الغلام وأنشده في المحكم كأم الغلام). الأُمَّ المُرْضِعَ إن لم تَجِدْ من يَمُصُّ ثَدْيَها مَصَّتْه هي؛ قال الأَزهري: ومعناه لا تكن كمن يَهْجُو نَفْسَه إذا لم يَجِدْ من يَهْجُوه. والعَرَمُ والعُرْمَةُ: لونٌ مختلطٌ بسوادٍ وبياضٍ في أَيِّ شيء كان، وقيل: تَنْقِيطٌ بهما من غير أَن يَتَّسِعَ، كُلُّ نُقطةٍ عُرْمةٌ؛ عن السيرافي، الذكرُ أَعْرَمُ والأُنثى عَرْماءُ، وقد غَلَبَتِ العَرْماءُ على الحية الرَّقْشاءِ؛ قال مَعْقِلٌ الهُذَليُّ:
أَبا مَعْقِلٍ، لا تُوطِئَنْكَ بَغاضَتي
رُؤُوسَ الأَفاعي في مَراصِدِها العُرْمِ
الأَصمعي: الحَيَّةُ العَرْماءُ التي فيها نُقَطٌ سودٌ وبيضٌ، ويروى عن معاذ بن جبل: أَنه ضَحَّى بكبشٍ أَعْرَمَ، وهو الأَبيض الذي فيه نُقَطٌ سُود. قال ثعلب: العَرِمُ من كل شيء ذُو لَوْنَيْنِ، قال: والنَّمِرُ ذو عَرَمٍ. وبَيْضُ القَطا عُرْمٌ؛ وقول أَبي وَجْزَةَ السَّعْدِيِّ: ما زِلْنَ يَنْسُبْنَ وَهْناً كُلَّ صادِقةٍ
باتَتْ تُباشِرُ عُرْماً، غَيْرَ أَزْواجِ
عنى بَيْضَ القَطا لأَنها كذلك. والعَرَمُ والعُرْمةُ: بَياضٌ بِمَرَمَّةِ الشاةِ الضَّائِنةِ والمِعْزَى، والصفةُ كالصفة، وكذلك إذا كان في أُذُنها نُقَطٌ سُود، والاسمُ العَرَمُ. وقطيعٌ أَعْرَمُ بَيِّنُ العَرَمِ إذا كان ضَأْناً ومِعْزًى؛ وقال يصف امرأَة راعية:
حَيَّاكة وَسْطَ القَطِيعِ الأَعْرَمِ
والأَعْرَمُ: الأَبْرَشُ، والأُنثى عَرْماءُ. ودَهْرٌ أَعْرَمُ: مُتَلَوِّنٌ. ويقال للأَبْرَصِ: الأَعْرَمُ والأَبْقَعُ.
والعَرَمَةُ: الأَنْبارُ من الحِنْطة والشعير. والعَرَمُ والعَرَمَةُ: الكُدْسُ المَدُوسُ الذي لم يُذَرَّ يجعل كهيئة الأَزَجِ ثم يُذَرَّى، وحَصَرَه ابنُ برِّي فقال الكُدْسُ من الحنطة في الجَرِينِ والبَيْدَرِ. قال ابن بري: ذهب بعضُهم إلى أَنه لا يقال عَرْمَةٌ، والصحيح عَرَمة، بدليل جمعهم له على عَرَمٍ، فأَما حَلْقَةٌ وحَلَقٌ فشاذ ولا يقاس عليه؛ قال الراجز:
تَدُقُّ مَعْزَاءَ الطَّريقِ الفازِرِ،
دَقَّ الدِّياسِ عَرَمَ الأَنادِرِ
والعَرَمَةُ والعَرِمَةُ: المُسَنَّاةُ؛ الأُولى عن كراع، وفي الصحاح: العَرِمُ المُسَنَّاة
لا واحد لها من لفظها، ويقال: واحدها عَرِمَةٌ؛ أَنشد ابن بري للجَعْدِيِّ:
مِنْ سَبإِ الحاضِرين مَأْرِبَ، إذْ
شَرَّدَ مِنْ دُون سَيْلهِ العَرِما
قال: وهي العَرم، بفتح الراء وكسرها، وكذلك واحدها وهو العَرَِمَةُ، قال: والعَرِمَةُ من أَرض الرَّبابِ. والعَرِمَةُ: سُدٌّ يُعْتَرَضُ به الوادي، والجمع عَرِمٌ، وقيل: العَرِمُ جمعٌ
لا واحد له. وقال أَبو حنيفة: العَرِمُ الأَحْباسُ تُبْنى في أَوْساط الأَوْدِيَةِ. والعَرِمُ أَيضاً: الجُرَذُ الذَّكَرُ. قال الأَزهري: ومن أَسماء الفأْر البِرُّ والثُّعْبَةُ والعَرِمُ. والعَرِمُ: السَّيْلُ الذي لا يُطاق؛ ومنه قوله تعالى: فأَرسلنا عليهم سَيْلَ العَرِمِ؛ قيل: أَضافه إلى المُسَنَّاة أَو السُّدِّ، وقيل: إلى الفأرِ الذي بَثَق السِّكْرَ عليهم.قال الأَزهري: وهو الذي يقال له الخُلْد، وله حَدِيثٌ، وقيل: العَرِمُ اسم وادٍ، وقيل: العَرِمُ المطر الشديد، وكان قومُ سَبأََ في نِعْمةٍ ونَعْمَةٍ وجِنانٍ كثيرة، وكانت المرأَة منهم تَخْرُجُ وعلى رأسها الزَّبيلُ فتَعْتَمِلُ بيديها وتسير بين ظَهْرانَي الشَّجَر المُثْمِر فيَسْقُط في زَبيلِها ما تحتاج إِليه من ثمار الشجر، فمل يَشْكُروا نِعْمَة الله فبَعَثَ اللهُ عليهم جُرَذاً، وكان لهم سِكْرٌ فيه أَبوابٌ يَفْتَحون ما يَحْتاجُونَ
إِليه من الماء فثَقَبه ذلك الجُرَذُ حتى بَثََقَ عليهم السِّكر فغَرَّقَ جِنانَهم. والعُرامُ: وسَخُ القِدْرِ. والعَرَمُ: وَسَخُ القِدْرِ. ورجل أَعْرامُ أَقْلَفُ: لم يُخْتَنْ فكأَنَّ وَسَخَ القُلْفَةِ باقٍ هنالك. أَبو عمرو: العَرَامِينُ القُلْفانُ من الرجال. والعَرْمَةُ: بَيْضَة السِّلاح.
والعُرْمانُ: المَزارِعُ، واحدها عَرِيمٌ وأَعْرَمُ، والأَولُ أَسْوَغُ في القياس لأَن فُعْلاناً لا يجمع عليه أَفْعَلُ إِلا صِفةً. وجَيْشٌ عَرَمْرَمٌ: كثير، وقيل: هو الكثير من كل شيء. والعَرَمْرَمُ: الشديدُ؛ قال:
أَدَاراً، بأَجْمادِ النَّعامِ، عَهِدْتُها
بها نَعَماً حَوْماً وعِزّاً عَرَمْرَما
وعُرامُ الجَيْشِ: كَثْرَتُه. ورجل عَرَمْرَمٌ: شديدُ العُجْمةِ؛ عن كراع. والعَرِيمُ: الدَّاهِيَةُ. الأَزهري: العُرْمانُ الأَكَرَةُ، واحدُهم أَعْرَمُ، وفي كتابِ أَقوالِ شَنُوأَةَ: ما كان لهم من مُلْكٍ وعُرْمانٍ؛ العُرْمانُ: المَزارِعُ، وقيل: الأَكَرَةُ، الواحدُ أَعْرَمُ، وقيل عَرِيمٌ؛ قال الأَزهري: ونُونُ العُرْمانِ والعَرامينِ ليست بأَصلية. يقال: رجل أَعْرَمُ ورجال عُرْمانٌ ثم عَرامينُ جمعُ الجمع، قال: وسمعت العرب تقول لجمع القِعْدانِ من الإِبل القَعادِينُ، والقِعْدانُ جمعُ القَعودِ، والقَعادينُ نظيرُ العَرامِينِ.
والعَرِمُ والمِعْذار: ما يُرْفَعُ حَوْلَ الدَّبَرَةِ. ابن الأَعرابي: العَرَمةُ أَرضٌ صُلْبة إِلى جَنْبِ الصَّمَّانِ؛ قال رؤبة: وعارِض العِرْض وأَعْناق العَرَمْ
قال الأَزهري: العَرَمَة تُتاخِمُ الدَّهناءَ، وعارِضُ اليمامة يقابلها، قال: وقد نزلتُ بها. وعارِمةُ: اسم موضع؛ قال الأَزهري: عارِمةُ أَرضٌ معروفة؛ قال الراعي:
أَلم تَسْأَلْ بعارِمَة الدِّيارا،
عن الحَيِّ المُفارِقِ أَيْنَ سارا؟
والعُرَيْمَةُ، مُصَغَّرَةً: رملةٌ لبني فَزارةَ؛ وأَنشد الجوهري لبِشْر بن أَبي خازم:
إِنَّ العُرَيْمَةَ مانِعٌ أَرْماحَنا
ما كان من سَحَمٍ بها وصَفارِ
قال ابن بري: هو للنابغة الذُّبْياني وليس لبِشْرٍ كما ذكر الجوهري، ويروى: إِنَّ الدُّمَيْنَةَ، وهي ماءٌ لبني فَزارة. والعَرَمةُ، بالتحريك: مُجْتَمَعُ رملٍ؛ أَنشد ابن بري:
حاذَرْنَ رَمْلَ أَيْلةَ الدَّهاسا،
وبَطْنَ لُبْنى بَلَداً حِرْماسا،
والعَرَماتِ دُسْتُها دِياسا
ابن الأَعرابي: عَرْمى واللهِ لأَفْعَلَنَّ ذلك، وغَرْمى وحَرْمى، ثلاث لغات بمعنى أَمَا واللهِ؛ وأَنشد:
عَرْمى وجَدِّكَ لو وَجَدْتَ لَهم،
كعَداوةٍ يَجِدونَها تَغلي
وقال بعض النَّمِريِّين: يُجْعَلُ في كل سُلْفةٍ منْ حَبٍّ عَرَمةٌ منْ دَمالٍ، فقيل له: ما العَرَمةُ؟ فقال: جُثْوَةٌ منه تكون مِزْبَلَين حِمْلَ بقرتين. قال ابن بري: وعارِمٌ سِجْنٌ؛ قال كثيِّر: تُحَدِّثُ مَنْ لاقَيْت أَنَّكَ عائذٌ،
بل العائذُ المَظْلومُ في سِجْنِ عارِمِ
وأَبو عُرامٍ: كُنْيةُ كَثيبٍ بالجِفار، وقد سَمَّوْا عارِماً وعَرَّاماً. وعَرْمان: أَبو قبيلة.

### Türkçe

**عُرامُ الجيشِ**: onların sınırı, şiddetleri ve çokluklarıdır; Selâme b. Cendel dedi ki:
Ve biz çakıl taşı gibiyiz sayı bakımından, ve biz
içinde **عُرامُ** bulunan savaşın oğullarıyız

Bir başkası dedi ki:
Ve dehşet gecesi ki yürüdüm, ve yiğitler ki
yol gösterdim, ve **عُرامٍ** sahibi, karanlık (sık) bir topluluk

**العَرَمة**: **عارمٍ**’in çoğuludur. Denir: **غِلمانٌ عَقَقةٌ عَرَمةٌ**. Ve **ليلٌ عارمٌ**:
şiddetli soğuk; soğukta nihayet; gündüzü ve gecesi (tamamı). Çoğulu **عُرَّمٌ**’dur; dedi ki:
Ve gecelerden bir gece, **العُرَّمِ** (olan),
iki **الذِّراعينِ** ile **المِرْزَمِ** arasında,
onda keçi konuşmaya niyetlenir
yani soğuğunun şiddetinden. Ve insan **عَرَمَ** eder: **يَعْرُمُ** ve **يَعْرِمُ**; ve **عَرِمَ**
ve **عَرُمَ** **عَرامةً** olarak—fetha ile—ve **عُراماً**: şiddetlendi; **وعْلةُ الجَرْميُّ** dedi, ve denildi ki o
İbn ed-Dinnabe es-Sekafî’nindir:
Bilmiyor musunuz ki benim **عَرَامَتي**’mden korkulur,
ve benim mızrağım kırılma üzerine yumuşamaz?

Ve o **عارمٌ** ve **عَرِمٌ**’dir: şiddetlendi; ve okudu:
Ben, mahremlerimden savan bir kişiyim,
el genişliği ve **عارِمِ** bir dil (ile)

Ali’nin hadîsinde, عليه السلام: resullerden bir fetret ve fitnelerden bir **اعْتِرامٍ** zamanında; yani bir şiddetlenme. Ebû Bekir’in hadîsinde, رضي الله عنه: bir adam ona dedi ki:
Mekke’de bir oğlanla **عارَمْتُ** ettim de kulağımı ısırdı, ondan bir parça kesti; yani çekiştim
ve münakaşa ettim. Ve **صبيٌّ عارمٌ**: **العُرامِ**’ı—damme ile—apaçık; yani huysuz; Şebîb b.
el-Barsâ dedi ki:
Sanki o, semiz gövdelerden ve bolluktan,
üzerine **عارماتُ الأَنْبارْ** yürüdü
yani onun habisleri; ve rivayet edilir: **ذَرِبات**. Ve “deveyi kesen” hadîsinde: ona doğru atıldı
**رجلٌ عارِمٌ**; yani habis, şerir. Ve **العُرَامُ**: şiddet, kuvvet
ve huysuzluktur. Ve çocuk bize karşı **عَرَمنا** etti, ve bize karşı **عَرَمَ** etti, ve **عَرُمَ**: **يَعْرِمُ** ve **يَعْرُمُ**
**عَرامةً** ve **عُراماً**: azdı. Ve denildi: şenlendi ve azdı; ve denildi: bozuldu. İbnü’l-A‘râbî:
**العَرِمُ** cahildir; ve **عَرَمَ** eder: **يَعْرُمُ**; ve **عَرُمَ** ve **عَرِمَ**. Ferrâ dedi ki:
**العُرامِيُّ** **العُرامِ**’dandır ve o cehalettir. Ve **العُرامُ**: eziyettir; Humeyd
b. Sevr el-Hilâlî dedi ki:
Onun gölgesini, yaratılışı sert bir duvar korudu,
üzerinde dolaşanların **عُرامُ**’ı (vardır), şefkatli

Ve **العَرَمُ**: ettir; Ferrâ söyledi: “Sizin deveniz kesiminiz **لَطَيِّبُ العَرَمةِ**’dir”; yani eti hoş. Ve **عُرامُ العظم**
—damme ile—: onun damarlarıdır. Ve onu **عَرَمَهُ** eder: **يَعْرِمُه** ve **يَعْرُمه** **عَرْماً**: onu damarladı (damarlarını ortaya çıkardı);
ve onu **تَعَرَّمَه**: onu damarladı ve üzerindeki eti çekip aldı. Ve **العُرامُ** ile **العُراقُ** birdir;
ve denir: **أَعْرَمُ من كَلْبٍ على عُرامٍ**. Ve **الصحاح**’ta: **العُرامُ**—damme ile—
kemik ve ağaçtan **العُراقُ**’tır. Ve develer ağacı **عَرَمَتِ**: ondan aldı (yedi). Ve kemik **عَرِمَ** eder
**عَرَماً**: kokuştu. Ve **عُرَامُ الشجرة**: onun kabuğudur; dedi ki:
Ve çatallı **العَرْفَجِ** ile örtün,
ve **الثُّمامِ** ile ve **عُرامِ العَوْسَجِ** ile

Ezherî onu **العَوْسَجَ**’a tahsis etti ve dedi: **العَوْسَج** kabuklarına **العُرامُ** denir; ve recezi okudu. Ve çocuk annesini **عَرَمَ** etti
**عَرْماً**: onu emdi; ve onun memesini **اعْتَرم** etti: onu emdi. Ve o (dişi) **اعْتَرَمَتْ**: onu emen kimseyi arzuladı; dedi ki:
Ve sakın, oğlanın annesi gibi olma;
eğer bir **عارِماً** bulmazsan **تَعْتَرِمْ**

Der ki: eğer emzireceği kimseyi bulmazsa, o (meme) aktı da memesini sağdı; ve belki
onu emdi sonra ağzından tükürdü. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: bu ancak
kendi işi olmayan şeyi zorlayan için söylenir; **ذاتِ الغُلام** ile kastetti
(* Sözü “أراد بذات الغلام إلخ”
bu, Ezherî’nin onu **كذات الغلام** diye okuması sebebiyle ifadesidir; ve onu **المحكم**’de **كأم
الغلام** diye okudu). emziren anne: eğer memesini emen kimseyi bulmazsa, onu kendisi emdi; dedi
Ezherî: ve manası: eğer kendisini hicveden kimseyi bulamazsa kendisini hicveden kimse gibi olma. Ve **العَرَمُ** ile **العُرْمَةُ**:
herhangi bir şeyde siyahlık ve beyazlıkla karışık bir renktir; ve denildi: ikisiyle beneklenmedir, genişlemeksizin;
her nokta bir **عُرْمةٌ**’dir; Sîrâfî’den. Erkek **أَعْرَمُ**, dişi **عَرْماءُ**’dır; ve **العَرْماءُ**
benekli yılana galip (özel ad) olmuştur; Ma‘kıl el-Hüzelî dedi ki:
Ey Ma‘kıl’ın babası, sakın öfkem seni bastırmasın,
**العُرْمِ** gözetleme yerlerinde engereklerin başlarına

Asma‘î: **الحَيَّةُ العَرْماءُ** o ki onda siyah ve beyaz noktalar vardır. Ve Muâz b. Cebel’den rivayet edilir:
o, **أَعْرَمَ** bir koç kurban etti; o, içinde siyah noktalar bulunan beyazdır. Sa‘leb dedi ki: **العَرِمُ** her şeyden iki renkli olandır; dedi: ve kaplan **ذو
عَرَمٍ**’dir. Ve **بَيْضُ القَطا** **عُرْمٌ**’dur. Ebû Vecze es-Sa‘dî’nin sözü:
Durmadılar; her doğru (dişiyi) zayıflıkla nisbet ettiler,
geceledi **عُرْماً** doğrudan temas eder halde, eşler olmaksızın

**بَيْضَ القَطا**’yı kastetti; çünkü onlar böyledir. Ve **العَرَمُ** ile **العُرْمةُ**:
koyunun (kıvırcık) ve keçinin **بِمَرَمَّةِ**’sinde beyazlıktır; sıfat da sıfat gibidir; ve aynı şekilde eğer
kulağında siyah noktalar varsa; isim **العَرَمُ**’dur. Ve **قطيعٌ أَعْرَمُ**: **العَرَمِ**’i apaçık,
eğer koyun ve keçi (karışık) ise. Ve bir kadın çobanı vasfederek dedi:
**حَيَّاكة** (selam sana), **القَطِيعِ الأَعْرَمِ**’in ortasında

Ve **الأَعْرَمُ**: alacalıdır; dişisi **عَرْماءُ**. Ve **دَهْرٌ أَعْرَمُ**:
değişken renklidir. Ve alaca hastasına denir: **الأَعْرَمُ** ve **الأَبْقَعُ**.

Ve **العَرَمَةُ**: buğday ve arpadan ambarlardır. Ve **العَرَمُ** ile **العَرَمَةُ**:
savurulmamış, çiğnenmiş yığın; kemer biçimi yapılır sonra savrulur. İbn Berrî onu sınırlandırdı ve dedi: yığın, harman yerinde ve döven yerinde buğdandandır.
İbn Berrî dedi ki: bazısı, **عَرْمَةٌ** denmez görüşüne gitti; doğru olan **عَرَمة**’dir; onların onu **عَرَمٍ** üzerine çoğul yapmaları delilidir.
Ama **حَلْقَةٌ** ve **حَلَقٌ** şâzdır ve ona kıyas edilmez; râciz dedi ki:
Yolun keçisini, **الفازِرِ**’i ezer,
harman dövüşü gibi, ambarların **عَرَمَ**’ını döver

Ve **العَرَمَةُ** ile **العَرِمَةُ**: set (bent); birincisi Kurâ‘dan. Ve **الصحاح**’ta:
**العَرِمُ** settir; lafzından tekili yoktur; ve denir: onun teki **عَرِمَةٌ**’dir. İbn Berrî, el-Ca‘dî için okudu:
Hazır bulunan Sebe’den, Me’rib’den, o vakit ki
selinin önünden **العَرِما**’yı dağıttı

Dedi: o, **العَرم**’dır; **الراء**’ın fethası ve kesresiyle; ve aynı şekilde onun teki de odur, yani **العَرِمَةُ**.
Dedi: ve **العَرِمَةُ** Rebâb diyarındandır. Ve **العَرِمَةُ**: vadiye karşı konulan bir settir; çoğulu **عَرِمٌ**’dir.
Ve denildi: **العَرِمُ** bir çoğuldur, tekili yoktur. Ebû Hanîfe dedi ki: **العَرِمُ** hapsedicilerdir (bentlerdir), vadilerin ortalarında inşa edilir.
Ve **العَرِمُ** ayrıca: erkek sıçandır. Ezherî dedi ki: farenin adlarındandır: **البِرُّ** ve **الثُّعْبَةُ** ve **العَرِمُ**.
Ve **العَرِمُ**: dayanılmaz sel; ondan Yüce Allah’ın sözü: **سَيْلَ العَرِمِ**; denildi: onu
sete veya bende izafe etti; ve denildi: onlara bendi yaran fareye izafe etti. Ezherî dedi ki: o, **الخُلْد** denilen şeydir; ve onun bir hadîsi vardır.
Ve denildi: **العَرِمُ** bir vadinin adıdır. Ve denildi: **العَرِمُ** şiddetli yağmurdur. Sebe kavmi nimet ve bolluk ve çok bahçeler içindeydi;
onlardan kadın, başında sepet olduğu halde çıkar; iki eliyle çalışır ve meyveli ağaçların iki yanı arasında yürür; ağaç meyvelerinden ihtiyacı olan şey sepetine düşerdi.
Sonra Allah’ın nimetini şükretmediler; Allah üzerlerine bir sıçan gönderdi. Onların bir bendi vardı; onda kapılar vardı; ihtiyaç duydukları
suyu açarlardı; o sıçan onu deldi, ta ki bent onlara yarıldı da bahçelerini boğdu.

Ve **العُرامُ**: tencerenin kiri. Ve **العَرَمُ**: tencerenin kiri. Ve **رجل أَعْرامُ أَقْلَفُ**: sünnet olmamış; sanki
sünnet derisinin kiri orada kalıcıdır. Ebû Amr: **العَرَامِينُ** erkeklerden sünnetsizlerdir. Ve **العَرْمَةُ**: silahın yumurtasıdır.

Ve **العُرْمانُ**: ekinliklerdir; teki **عَرِيمٌ** ve **أَعْرَمُ**’dur; birincisi kıyasta daha uygundur; çünkü **فُعْلاناً** üzerine **أَفْعَلُ** ile çoğul yapılmaz, ancak sıfat olarak.

Ve **جَيْشٌ عَرَمْرَمٌ**: çoktur; ve denildi: her şeyden çok olandır. Ve **العَرَمْرَمُ**: şiddetlidir; dedi ki:
Ey yurt, **أَجْمادِ النَّعامِ**’da, onu tanıdım,
onda nimet (refah) dolaşır halde ve izzet **عَرَمْرَما** idi

Ve **عُرامُ الجَيْشِ**: onun çokluğudur. Ve **رجل عَرَمْرَمٌ**: şiddetli kekemelik (ağır anlaşılmazlık) sahibidir; Kurâ‘dan. Ve **العَرِيمُ**: musibettir.
Ezherî: **العُرْمانُ** çiftçilerdir; tekleri **أَعْرَمُ**’dur. Ve **أَقوالِ شَنُوأَةَ** kitabında: “Onların mülkten ve **عُرْمانٍ**’dan (hiçbir şeyi) yoktu”;
**العُرْمانُ**: ekinliklerdir; ve denildi: çiftçilerdir; teki **أَعْرَمُ**’dur; ve denildi: **عَرِيمٌ**. Ezherî dedi ki: **العُرْمانِ** ve **العَرامينِ**’in **نون**’u aslî değildir.
Denir: **رجل أَعْرَمُ** ve erkekler **عُرْمانٌ**, sonra **عَرامينُ** çoğulun çoğuludur. Dedi: Arapları, develerden **القِعْدانِ**’ın cem‘ine **القَعادِينُ** derken işittim;
**القِعْدانُ**, **القَعودِ**’un çoğuludur; ve **القَعادينُ**, **العَرامِينِ**’in benzeridir.

Ve **العَرِمُ** ile **المِعْذار**: **الدَّبَرَةِ** etrafında yükseltilen şeydir. İbnü’l-A‘râbî: **العَرَمةُ** sert bir arazidir, **الصَّمَّانِ**’ın yanına (doğru); Rü’be dedi ki:
Ve **العِرْض**’ün sırtı ve **العَرَمْ**’ın boyunları

Ezherî dedi ki: **العَرَمَة** **الدَّهناءَ**’ya komşudur; Yamâme’nin sırtı ona karşılıktır; dedi: ve ben oraya indim. Ve **عارِمةُ**: bir yer adıdır; Ezherî dedi ki: **عارِمةُ** bilinen bir arazidir; er-Râ‘î dedi ki:
**عارِمَة**’de diyarları sormadın mı,
ayrılan topluluk nereye yürüdü?

Ve **العُرَيْمَةُ**, küçültme olarak: Benî Fezâre’ye ait bir kumluktur; Cevherî, Bişr
b. Ebî Hâzim için okudu:
Şüphesiz **العُرَيْمَةَ** mızraklarımızı engelleyicidir,
orada olan her **سَحَمٍ** ve **صَفارِ**’dan

İbn Berrî dedi ki: o, Nâbiga ez-Zübyânî’nindir; Cevherî’nin zikrettiği gibi Bişr’in değildir. Ve rivayet edilir: **إِنَّ الدُّمَيْنَةَ**; o, Benî Fezâre’ye ait bir sudur.
Ve **العَرَمةُ**—hareke ile—: kumun toplandığı yerdir; İbn Berrî okudu:
Sakındılar, **أَيْلةَ**’nin **الدَّهاسا** kumunu,
ve **لُبْنى**’nın karnını, sert bir beldeyi,
ve **العَرَماتِ**’i, onu dövüşle dövdüm

İbnü’l-A‘râbî: **عَرْمى**—Allah’a yemin olsun—bunu mutlaka yapacağım; ve **غَرْمى** ve **حَرْمى**; üç
lehçedir, **أَمَا واللهِ** manasında. Ve okudu:
**عَرْمى** ve senin ceddin hakkı için, eğer onlar için bulsaydın,
onların kaynar buldukları bir düşmanlık gibi

Nemîrîlerden bazısı dedi ki: her bir **سُلْفةٍ** (ölçü) habb (tane) içine, gübreden bir **عَرَمةٌ** konur; ona denildi: **العَرَمةُ** nedir? dedi ki: ondan bir yığındır; iki
gübre sepeti olur; iki ineğin yükü. İbn Berrî dedi ki: ve **عارِمٌ** bir zindandır; Kesîr dedi ki:
Karşılaştığın kimseye, senin sığınmış olduğunu anlatırsın,
bilakis sığınan, **سِجْنِ عارِمِ**’de mazlumdur

Ve **أَبو عُرامٍ**: **الجِفار**’da bir kum tepesinin künyesidir; ve **عارِماً**
ve **عَرَّاماً** diye adlandırdılar. Ve **عَرْمان**: bir kabilenin babasıdır.
