# عسى — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B3%D9%89/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B3%D9%89/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عسى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B3%D9%89.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: عسي

* ع س ي * * عَسَا * الشيء من باب سما و * عَسَاءً * بالمد أي يبس وصلب و * عَسَا * الشيخ يعسو * عُسِيّاً * ولى وكبر مثل عتا قال الخليل و * عَسِيَ * بالكسر لغة فيه و * عَسَى * من أفعال المقاربة وفيه طمع وإشفاق ولا يتصرف لأنه وقع بلفظ الماضي لما جاء في الحال تقول عسى زيد أن يخرج وعست هند أن تقوم فزيد فاعل عسى وأن يخرج مفعولها وهو بمعنى الخروج إلا أن خبره لا يكون اسما لا يقال عسى زيد منطلقا وأما قولهم عسى الغوير أبؤسا فشاذ نادر وضع موضع الخبر وقد يأتي في الأمثال ما لا يأتي في غيرها وربما شبهوا عسى بكاد واستعملوا الفعل بعده بغير أن فقالوا عسى زيد ينطلق ويقال عسيت أن أفعل ذاك بفتح السين وكسرها وقرئ بهما قوله تعالى ﴿فهل عسيتم﴾ وتقول للنساء عسيتن وللرجال عسيتم ولا يقال منه يفعل ولا فاعل لما قلنا وعسى من الله تعالى واجب في جميع القرآن إلا في قوله تعالى ﴿عسى ربه إن طلقكن أن يبدله﴾ وقال أبو عبيدة عسى في كلام العرب رجاء ويقين أيضا فجاءت في القرآن على إحدى لغتي العرب وهو اليقين

### Türkçe

* ع س ي * **عَسَا** şey’ (nesne) **سما** babındandır ve **عَسَاءً** (med ile) yani kurudu ve sertleşti; ve **عَسَا** yaşlı (kimse) **يعسو** **عُسِيّاً**: yükseldi ve yaşlandı; **عتا** gibi. Halîl dedi ki: ve **عَسِيَ** (kesre ile) onda bir lugattır. Ve **عَسَى** yaklaşma fiillerindendir; onda ümit ve korku vardır; ve tasarruf etmez; çünkü hâlde geldiği şey için mâzî lafzıyla vâki olmuştur. Dersin ki: عسى Zeyd أن يخرج ve عست Hind أن تقوم; böylece Zeyd, **عسى**’nın fâilidir ve **أن يخرج** onun mef’ûlüdür; ve o, çıkma mânâsındadır; ancak onun haberi isim olmaz; “عسى Zeyd منطلقا” denilmez. Amma onların sözü: **عسى الغوير أبؤسا**; o halde şâz, nâdirdir; haberin yerine konmuştur; ve darbımesellerde başkasında gelmeyen şey gelebilir. Ve belki **عسى**’yı **كاد**’a benzettiler ve ondan sonra fiili **أن** olmaksızın kullandılar; böylece dediler: عسى Zeyd ينطلق. Ve denilir: عسيت أن أفعل ذاك; **السين**’in fethasıyla ve onun kesresiyle. Ve onunla ikisiyle okundu, O’nun تعالى sözü: ﴿فهل عسيتم﴾. Ve kadınlara dersin: عسيتن; ve erkeklere: عسيتم. Ve dediğimizden dolayı ondan “يفعل” de denilmez, “فاعل” de. Ve **عسى** Allah تعالى’dan olunca, Kur’ân’ın tamamında vâciptir; ancak O’nun تعالى sözü hariç: ﴿عسى ربه إن طلقكن أن يبدله﴾. Ve Ebû Ubeyde dedi ki: **عسى** Arapların كلامında ricâ (ümit) ve yakîn de (kesinlik)tir; böylece Kur’ân’da Arapların iki lugatından biri üzere geldi; o da yakîndir.
