# عشب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B4%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B4%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عشب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B4%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: عشب

١
1 عَشِبَ المَوْضِعُ ذ and عَشِبَتِ الأَرْضُ : see 4. ― -b2- عَشِبَ said of bread, (Yaakoob, TA,) It was, or became, dry, (Yaakoob, K, TA.) ― -b3- And عشب, [so in the TA, app. عَشُبَ,] inf. n. عَشَابَةٌ and عُشُوبَةٌ, said of a man, He became dry, or tough, by reason of leanness. (Yaakoob, TA.)

2 عَشَّبَ see what next follows.

اعشب المَوْضِعُ
4 اعشب المَوْضِعُ ذ ; and ↓ عَشِبَ, aor. عَشَبَ , inf. n. عَشَبٌ; The place produced its [herbs, or herbage, of the kind termed] عُشْب: (Msb:) and in like manner, (Msb,) اعشبت الأَرْضُ, (S, O, Msb, K,) and ↓ عَشِبَت, (Msb,) and thus in a copy of the K, [and in my MS. copy,] but in another copy, [and in the CK,] ↓ عشّبت, (TA,) The land produced عُشْب. (S, O, K.) [See also 12. After the mention of بَلَدٌ عَاشِبٌ in the S and O, it is said in the former that for the verb one does not say otherwise than اعشبت الأَرْضُ, and in the latter that one does not say عَشَبَ البَلَدُ.] ― -b2- And اعشب القَوْمُ The people, or party, lighted on, or found, عُشْب; (S, O, K;) as also القوم ↓ اِعْشَوْشَبَ [but probably in an intensive sense]. (K.) One says to him who is sent to seek for herbage, أَعْشَبْتَ اِنْزِلْ [Thou hast found fresh herbage: alight]. (O.) ― -b3- See also 5. -A2- سَأَلْتُهُ فَأَعْشَبَنِى [I asked him and] he gave me an old she-camel, (S, O, K, TA,) i. e. what is termed عَشَبَة. (TA.)

تعشّبت الاـِبِلُ
5 تعشّبت الاـِبِلُ ذ The camels fed upon [herbs, or herbage, of the kind termed] عُشْب; and [accord. to the TA as a distinct meaning] became fat (K, TA) therefrom; (TA;) as also ↓ أَعْشَبَت accord. to the K, but this latter is wrong, being correctly ↓ اعتشبت, as in the parent-lexicons. (TA.)

8 اـِعْتَشَبَ see what next precedes.

اِعْشَوْشَبَتِ الأَرْضُ
12 اِعْشَوْشَبَتِ الأَرْضُ ذ The land produced abundance, or much, of [herbs, or herbage, of the kind termed] عُشْب; this verb having an intensive signification, like اخشوشن [q. v.]. (S, O, TA.) [It is erroneously mentioned in the K as syn. with أَعْشَبَت.] ― -b2- See also 4.

عُشْبٌ
عُشْبٌ ذ [a coll. gen. n.], n. un. with ة; (TA;) Fresh, green, juicy, soft, or tender, herbs or herbage, (S, A, O, Msb, K,) in the first part of the [season called] رَبِيع [i. e. رَبِيعُ الكَلَأَ, which begins in January and ends in March, O. S.]: (Msb:) not termed حَشِيشٌ until drying up: (S, O:) or, in the opinion of the generality of the lexicologists, عُشْبٌ is applied to such as is fresh and to such as is dry: (ISd, TA voce حَشِيشٌ:) or the first, or earliest, of herbage, (سَرَعَانُ الكَلَأِ,) in the رَبِيع, that [afterwards] dries up, and does not remain; the term كَلَأٌ being applied by the Arabs to عُشْب and to other kinds: and عُشْبٌ is applied to fresh, green, juicy, soft, or tender, herbs or leguminous plants, of the desert, that come forth in the رَبِيع: and under this term are included those that are hard and thick, which are termed the ذُكُور thereof; as well as to those that are slender and soft, which are termed the أَحْرَار thereof: or, accord. to AHn, whatever is destroyed by winter, and grows again from the stocks, or roots, thereof, or the seed: he says also that it is applied to such [herbage] as is uninterrupted; as opposed to تَعَاشِيبُ: or, accord. to Th, it is applied to the mature; as so opposed. (TA.) ― -b2- عُشْبَةُ الدَّارِ [The green herb of the dwelling] means that which grows in the دِمْنَة [or patch of ground which people have blackened by their cooking and where their cattle have staled and dunged] of the dwelling, surrounded by fresh, or green, herbs, in a white [or clean] part of the ground, and good soil: and hence, (tropical:) The هَجِينَة [or woman whose father is a free man, or an Arab, and her mother a slave]; an appellation like خَضْرَآءُ الوَضَرِ [app. lit. meaning “ The green herb that grows in the place where the water with which skins have been washed, or the like, is poured out: ” but IbrD thinks that it may be a mistranscription for خَضْرَآءُ الدِّمَنِ]. (TA.) ― -b3- [عُشْبُ الذِّئْبِ is Eyptian toad-flax; antirrhinum Aegyptiacum; the name of which is written by Forskهl (Flora Aegypt. Arab., pp. lxviii. and 112,) عشب الديب and Asjib ed dîb and Aeschib ed dîb.]

عِيَالٌ عَشَبٌ
عِيَالٌ عَشَبٌ ذ A family, or household, among whom is none little, or young. (S, O, K.) ― -b2- See also عَشَبَةٌ.

عَشِبٌ
عَشِبٌ ذ ; fem. with ة: for the latter see عَاشِبٌ.

عَشَبَةٌ
عَشَبَةٌ ذ An old she-camel (نَابٌ كَبِيرَةٌ [mistranslated by Golius and Freytag “ dens exertus magnus ”]); (S, O, K; [see 4;]) as also عَشَمَةٌ. (S, O.) And An old ewe, advanced in age. (K.) Also An old man bent with age. (K.) A man, and an old woman, bent, and slender, and advanced in age: (Lh, L, TA:) or a decrepit old man and old woman. (S, O.) A short man; (O, K;) as also ↓ عَشِيبٌ (K.) And A woman short, and ugly, or despicable; (O, K, TA;) and so applied to a man; (TA;) or so ↓ عَشَبٌ applied to a man. (O.) And A man dry, or tough, by reason of leanness. (Yaakoob, TA.)

عَشِيبٌ
عَشِيبٌ ذ ; and its fem., with ة: see عَاشِبٌ, in three places. -A2- And see also عَشَبَةٌ.

عَشَابَةٌ
عَشَابَةٌ ذ The state of having, or producing, [herbs, or herbage, of the kind termed] عُشْب, (S, O,) or much thereof. (K.)

بَلَدٌ عَاشِبٌ
بَلَدٌ عَاشِبٌ ذ (S, A, O) and ↓ مُعْشِبٌ, (A,) and مَوْضِعٌ عَاشِبٌ (Msb) and ↓ مَكَانٌ عَشِيبٌ, (S, O,) and رَوْضٌ عَاشِبٌ and ↓ مُعْشِبٌ, (TA,) and أَرْضٌ عَاشِبَةٌ (Msb, K) and ↓ عَشِيبَةٌ (S, O, Msb, K) and ↓ عَشِبَةٌ (Msb, K) and ↓ مُعْشِبَةٌ, (S, Msb,) but some do not say ↓ عَشِيبٌ, (Msb,) [A country, and a place, and meadows, and land,] having, or producing, [herbs, or herbage, of the kind termed] عُشْب, (S, A, O, Msb,) or much thereof. (K. [See also مِعْشَابٌ.]) ― -b2- And بَعِيرٌ عَاشِبٌ A camel feeding upon عُشْب. (S, O.)

تَعَاشِيبُ
تَعَاشِيبُ ذ Scanty, and scattered, or disunited, [herbs, or herbage, of the kind termed] عُشْب: a word [of an extr. form (see تَبَاشِيرُ) and] having no sing.: (S, O:) or scattered, or disunited, portions thereof: (AHn, K, TA:) or different kinds of herbage: in the saying of a seeker of herbage, عُشْبٌ وَتَعَاشِيبْ وَكَمْأَةٌ شِيبْ تُثِيرُهَا بِأَخْفَافِهَا النِّيبْ, it means scattered, or disunited, عُشْب: (AHn, TA:) or عُشْبٌ not yet mature. (Th, TA.) [See عُشْبٌ as opposed thereto.]

مُعْشِبٌ
مُعْشِبٌ ذ and its fem.: see عَاشِبٌ, in three places.

أَرْضٌ مِعْشَابٌ
أَرْضٌ مِعْشَابٌ ذ , and أَرَضُونَ مَعَاشِيبُ, [Land, and lands,] having, or producing, much herbage [of the kind termed عُشْب]: (K, * TA:) معاشيب is pl. of معشاب, or it has no proper sing. (TA.) [See also عَاشِبٌ.]

### Türkçe

١
1 **عَشِبَ المَوْضِعُ** ذ ve **عَشِبَتِ الأَرْضُ**: 4’e bak. ― -b2- **عَشِبَ**, ekmek hakkında söylenir, (Yaakoob, TA,) kuru oldu, yahut kuru hâle geldi, (Yaakoob, K, TA.) ― -b3- Ve **عشب**, [TA’da böyle; görünüşe göre **عَشُبَ**,] mastar ismi **عَشَابَةٌ** ve **عُشُوبَةٌ**, bir adam hakkında söylenir, zayıflık sebebiyle kuru oldu, yahut sertleşti. (Yaakoob, TA.)

2 **عَشَّبَ** bir sonraki gelen şeye bak.

**اعشب المَوْضِعُ**
4 **اعشب المَوْضِعُ** ذ; ve ↓ **عَشِبَ**, muzâri‘i **عَشَبَ**, mastar ismi **عَشَبٌ**; Yer, **عُشْب** diye adlandırılan türden [otlarını yahut otlağını] çıkardı: (Msb:) ve aynı şekilde, (Msb,) **اعشبت الأَرْضُ**, (S, O, Msb, K,) ve ↓ **عَشِبَت**, (Msb,) ve K’nın bir nüshasında böyle, [ve benim yazma nüshamda da,] fakat başka bir nüshada, [ve CK’da,] ↓ **عشّبت**, (TA,) Arazi **عُشْب** çıkardı. (S, O, K.) [12’ye de bak. S ve O’da **بَلَدٌ عَاشِبٌ** zikrinden sonra, birincisinde fiil için **اعشبت الأَرْضُ**’dan başka söylenmediği, ikincisinde ise **عَشَبَ البَلَدُ** denilmediği söylenir.] ― -b2- Ve **اعشب القَوْمُ** Kavim yahut topluluk, **عُشْب**’a rastladı, yahut **عُشْب** buldu; (S, O, K;) bunun gibi **القوم** ↓ **اِعْشَوْشَبَ** [fakat muhtemelen pekiştirme mânasında]. (K.) Ot aramak için gönderilene şöyle denir: **أَعْشَبْتَ اِنْزِلْ** [Taze ot buldun: in]. (O.) ― -b3- 5’e de bak. -A2- **سَأَلْتُهُ فَأَعْشَبَنِى** [Ondan istedim de] bana yaşlı bir dişi deve verdi, (S, O, K, TA,) yani **عَشَبَة** diye adlandırılanı. (TA.)

**تعشّبت الاـِبِلُ**
5 **تعشّبت الاـِبِلُ** ذ Develer, **عُشْب** diye adlandırılan türden [otları yahut otlağı] yedi; ve [TA’ya göre ayrı bir mânaya göre] bundan dolayı semirdi (K, TA); (TA;) bunun gibi ↓ **أَعْشَبَت** K’ya göre; fakat bu ikincisi yanlıştır, doğrusu ↓ **اعتشبت**tir; ana sözlüklerde olduğu üzere. (TA.)

8 **اـِعْتَشَبَ** bir önce gelene bak.

**اِعْشَوْشَبَتِ الأَرْضُ**
12 **اِعْشَوْشَبَتِ الأَرْضُ** ذ Arazi, **عُشْب** diye adlandırılan türden [otlardan yahut otlaktan] bolca, yahut çokça, çıkardı; bu fiil, **اخشوشن** gibi (bk.) pekiştirme mânası taşır. (S, O, TA.) [K’da yanlış olarak **أَعْشَبَت** ile eş anlamlı diye zikredilmiştir.] ― -b2- 4’e de bak.

**عُشْبٌ**
**عُشْبٌ** ذ [cins isim], tekili ة ile; (TA;) Taze, yeşil, sulu, yumuşak yahut nazik otlar yahut otlak, (S, A, O, Msb, K,) [mevsim denilen] **رَبِيع**’in ilk kısmında [yani **رَبِيعُ الكَلَأَ**, ki Ocakta başlar ve Martta biter, O. S.]: (Msb:) kuruyuncaya kadar **حَشِيشٌ** diye adlandırılmaz: (S, O:) yahut lugatçıların çoğunluğunun görüşüne göre **عُشْبٌ**, taze olana da kuru olana da uygulanır: (ISd, TA, **حَشِيشٌ** maddesinde:) yahut **رَبِيع**’de otlağın ilk yahut en erkeni (**سَرَعَانُ الكَلَأِ**), ki [sonradan] kurur ve kalmaz; **كَلَأٌ** lafzı Araplarca **عُشْب**’a ve başka türlere uygulanır: ve **عُشْبٌ**, çölün **رَبِيع**’de çıkan taze, yeşil, sulu, yumuşak yahut nazik otlarına yahut baklagil bitkilerine uygulanır: ve bu terimin altına, onun **ذُكُور**u diye adlandırılan sert ve kalın olanlar da girer; bunun gibi, onun **أَحْرَار**ı diye adlandırılan ince ve yumuşak olanlara da: yahut AHn’ye göre, kışın yok olan ve kütüklerinden yahut köklerinden, yahut tohumdan, tekrar büyüyen her şey: ayrıca, kesintisiz olana da uygulandığını söyler; **تَعَاشِيبُ**’e karşıt olarak: yahut Th’ye göre, olgun olana uygulanır; böylece ona karşıt olarak. (TA.) ― -b2- **عُشْبَةُ الدَّارِ** [Evin yeşil otu], evin **دِمْنَة**sinde [yahut insanların pişirmeleriyle kararttıkları ve hayvanlarının işeyip pislediği yer parçasında] biten, beyaz [yahut temiz] bir toprak kısmında ve iyi toprakta, taze yahut yeşil otlarla çevrili olan şey demektir: ve buradan, (mecaz:) **هَجِينَة** [yahut babası hür bir adam yahut bir Arap, annesi ise bir köle olan kadın]; **خَضْرَآءُ الوَضَرِ** gibi bir adlandırma [görünüşe göre lafzen “derilerin yıkandığı suyun yahut benzerinin döküldüğü yerde biten yeşil ot” mânasında; fakat IbrD bunun **خَضْرَآءُ الدِّمَنِ** için bir yazım yanlışı olabileceğini düşünür]. (TA.) ― -b3- [**عُشْبُ الذِّئْبِ** Mısır’da toad-flax’tır; antirrhinum Aegyptiacum; bunun adı Forskهl (Flora Aegypt. Arab., s. lxviii. ve 112)’de **عشب الديب** ve Asjib ed dîb ve Aeschib ed dîb diye yazılmıştır.]

**عِيَالٌ عَشَبٌ**
**عِيَالٌ عَشَبٌ** ذ İçlerinde küçük yahut genç hiç kimse bulunmayan bir aile yahut hane halkı. (S, O, K.) ― -b2- **عَشَبَةٌ**’ye de bak.

**عَشِبٌ**
**عَشِبٌ** ذ; dişili ة ile: bunun için **عَاشِبٌ**’e bak.

**عَشَبَةٌ**
**عَشَبَةٌ** ذ Yaşlı bir dişi deve (**نَابٌ كَبِيرَةٌ** [Golius ve Freytag tarafından “dens exertus magnus” diye yanlış çevrilmiştir]); (S, O, K; [4’e bak;]) bunun gibi **عَشَمَةٌ**. (S, O.) Ve Yaşı ilerlemiş yaşlı bir koyun. (K.) Ayrıca Yaşlılıktan bükülmüş yaşlı bir adam. (K.) Bükülmüş, zayıf ve yaşı ilerlemiş bir adam ve yaşlı bir kadın: (Lh, L, TA:) yahut düşkün yaşlı bir adam ve yaşlı bir kadın. (S, O.) Kısa boylu bir adam; (O, K;) bunun gibi ↓ **عَشِيبٌ** (K.) Ve Kısa boylu, çirkin yahut aşağılık bir kadın; (O, K, TA;) ve bir adama da uygulanır; (TA;) yahut bir adama uygulanmış olarak ↓ **عَشَبٌ** böyledir. (O.) Ve Zayıflık sebebiyle kuru yahut sert bir adam. (Yaakoob, TA.)

**عَشِيبٌ**
**عَشِيبٌ** ذ; ve onun dişilisi, ة ile: üç yerde **عَاشِبٌ**’e bak. -A2- Ve **عَشَبَةٌ**’ye de bak.

**عَشَابَةٌ**
**عَشَابَةٌ** ذ **عُشْب** diye adlandırılan türden [ot] bulundurma yahut çıkarma hâli, (S, O,) yahut ondan çokça. (K.)

**بَلَدٌ عَاشِبٌ**
**بَلَدٌ عَاشِبٌ** ذ (S, A, O) ve ↓ **مُعْشِبٌ**, (A,) ve **مَوْضِعٌ عَاشِبٌ** (Msb) ve ↓ **مَكَانٌ عَشِيبٌ**, (S, O,) ve **رَوْضٌ عَاشِبٌ** ve ↓ **مُعْشِبٌ**, (TA,) ve **أَرْضٌ عَاشِبَةٌ** (Msb, K) ve ↓ **عَشِيبَةٌ** (S, O, Msb, K) ve ↓ **عَشِبَةٌ** (Msb, K) ve ↓ **مُعْشِبَةٌ**, (S, Msb,) fakat bazıları ↓ **عَشِيبٌ** demez, (Msb,) [bir ülke, bir yer, çayırlar ve arazi,] **عُشْب** diye adlandırılan türden [ot] bulunduran yahut çıkaran, (S, A, O, Msb,) yahut ondan çokça. (K. [**مِعْشَابٌ**’a da bak.]) ― -b2- Ve **بَعِيرٌ عَاشِبٌ** **عُشْب** ile otlanan bir deve. (S, O.)

**تَعَاشِيبُ**
**تَعَاشِيبُ** ذ Az ve dağınık, yahut ayrık, **عُشْب** diye adlandırılan türden [otlar yahut otlak]: tekili olmayan bir kelime; (S, O:) yahut ondan dağınık yahut ayrık parçalar: (AHn, K, TA:) yahut otlağın farklı türleri: ot arayanın şu sözünde, **عُشْبٌ وَتَعَاشِيبْ وَكَمْأَةٌ شِيبْ تُثِيرُهَا بِأَخْفَافِهَا النِّيبْ**, dağınık yahut ayrık **عُشْب** demektir: (AHn, TA:) yahut henüz olgunlaşmamış **عُشْبٌ**. (Th, TA.) [Buna karşıt olarak **عُشْبٌ**’a bak.]

**مُعْشِبٌ**
**مُعْشِبٌ** ذ ve onun dişilisi: üç yerde **عَاشِبٌ**’e bak.

**أَرْضٌ مِعْشَابٌ**
**أَرْضٌ مِعْشَابٌ** ذ, ve **أَرَضُونَ مَعَاشِيبُ**, [arazi ve araziler,] **عُشْب** diye adlandırılan türden çok ot bulunduran yahut çıkaran: (K, * TA:) **معاشيب**, **معشاب**’ın çoğuludur; yahut onun sahih bir tekili yoktur. (TA.) [**عَاشِبٌ**’e de bak.]
