# عشق — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B4%D9%82/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B4%D9%82/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عشق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B4%D9%82.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عشق

العِشْقُ: فرط الحب، وقيل: هو عُجْب المحب بالمحبوب يكون في عَفاف الحُبّ ودَعارته؛ عَشِقَه يَعْشَقُه عِشْقاً وعَشَقاً وتَعَشَّقَهُ، وقيل: التَّعَشُّقُ، تكلّف العِشْقِ، وقيل: العِشْقُ
الاسم والعَشَقُ المصدر، قال رؤبة:
ولم يُضِعْها بينَ فِرْكِ وعَشَقْ
ورجل عاشِقٌ من قوم عُشَّاقٍ، وعِشِّيقٌ مثال فِسِّيقٍ: كثير العِشْقِ. وامرأَة عاشِقٌ، بغير هاء، وعاشِقةٌ. والعَشَقُ
والعَسَقُ، بالشين والسين المهملة: اللزوم للشيء لا يفارقه، ولذلك قيل للكَلِف عاشِق للزومه هواه والمَعْشَقُ: العِشْقُ؛ قال الأَعشى: وما بيَ منْ سُقْمٍ وما بيَ مَعْشَق
وسئل أَبو العباس أَحمد بن يحيى عن الحُبِّ والعِشْقِ: أَيّهما أَحمد؟ فقال: الحُب لأن العِشْقَ فيه إِفراط، وسمي العاشِقُ عاشِقاً لأَنه يَذْبُلُ
من شدة الهوى كما تَذْبُل العَشَقَةُ إِذا قطعت، والعَشَقَةُ: شجرة تَخْضَرُّ ثم تَدِقُّ
وتَصْفَرُّ؛ عن الزجاج، وزعم أَن اشتقاق العاشق منه؛ وقال كراع: هي عند المُوَلَّدين اللَّبْلابُ، وجمعها العَشَقُ، والعَشَقُ الأَراك أَيضاً. ابن الأَعرابي: العُشُقُ المُصْلحون غُرُوس الرياحين ومُسَوُّوها، قال: والعُشُقُ من الإِبل الذي يلزم طَرُوقَتَه ولا يَحنّ إِلى غيرها. أَبو عمرو: يقال للناقة إِذا اشتدت ضَبَعَتُها قد هَدِمَتْ وهَوِسَتْ وبَلَمَتْ وتَهالَكَتْ وعَشِقَتْ وأَبْلَسَتْ، فهي مِبْلاسٌ، وأَرَبَّتْ مثله.

### Türkçe

**العِشْقُ**: aşkın aşırısı; ve denildi: o, sevenin sevdiğine hayranlığıdır; **الحُبّ**’ün iffeti ve onun azgınlığı içinde olur; **عَشِقَه يَعْشَقُه عِشْقاً وعَشَقاً وتَعَشَّقَهُ**; ve denildi: **التَّعَشُّقُ** **العِشْقِ**i zorla edinmektir; ve denildi: **العِشْقُ** isimdir, **العَشَقُ** masdardır. Rü’be dedi:
ولم يُضِعْها بينَ فِرْكِ وعَشَقْ
Ve bir adam **عاشِقٌ**, **عُشَّاقٍ** kavminden; ve **عِشِّيقٌ**, **فِسِّيقٍ** misali: **العِشْقِ**i çok olan.
Ve bir kadın **عاشِقٌ**, ه’siz; ve **عاشِقةٌ**. Ve **العَشَقُ**
ve **العَسَقُ**, şin ve ihmâl edilmiş sin ile: bir şeye yapışıp ondan ayrılmamaktır; bundan dolayı, hevasına yapışıp kalması sebebiyle **الكَلِف**e **عاشِق** denildi. Ve **المَعْشَقُ**: **العِشْقُ**; A‘şâ dedi:
وما بيَ منْ سُقْمٍ وما بيَ مَعْشَق
Ve Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Yahyâ’ya **الحُبِّ** ve **العِشْقِ** hakkında soruldu: hangisi daha övülmeye layıktır? Dedi ki: **الحُب**; çünkü **العِشْقَ**te aşırılık vardır. Ve **العاشِقُ**a **عاشِقاً** adı verildi; çünkü o,
şiddetli heva sebebiyle solar; tıpkı **العَشَقَةُ** kesildiği zaman solduğu gibi. Ve **العَشَقَةُ**: bir ağaçtır;
yeşerir, sonra incelir
ve sararır; Zecâc’dan. Ve **العاشق**ın iştikakının ondan olduğunu ileri sürdü. Ve Kurâ‘ dedi: o, müvelledler katında **اللَّبْلابُ**dır; onun çoğulu **العَشَقُ**tur; ve **العَشَقُ** aynı zamanda **الأَراك**tır.
İbnü’l-A‘râbî: **العُشُقُ** reyhan fidanlarını ıslah edenler ve onları düzeltenlerdir; dedi ki:
ve **العُشُقُ** develerden, kendi **طَرُوقَتَه**sine yapışıp kalan ve başkasına inlemeyen olandır. Ebû ‘Amr: deveye, **ضَبَعَتُها** şiddetlendiği zaman, **هَدِمَتْ** ve **هَوِسَتْ** ve **بَلَمَتْ**
ve **تَهالَكَتْ** ve **عَشِقَتْ** ve **أَبْلَسَتْ** denilir; o hâlde o **مِبْلاسٌ**dur; ve **أَرَبَّتْ** de bunun gibidir.
