# عشنق — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B4%D9%86%D9%82/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B4%D9%86%D9%82/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عشنق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B4%D9%86%D9%82.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عشنق

العشنق، كعملس كتبه بالحمرة على أنه أهمله الجوهري، وليس كذلك، بل ذكره في ع ش ق على أن النون زائدة، ومثل هذا لا يكون مستدركا عليه. زاد في العباب: والعشانق، مثل علابط هو: الطويل. زاد الجوهري عن الأصمعي: الذي ليس بضخم ولا مثقل، وهي بهاء، ج: عشانقة. وأنشد للراجز:
  وتحت كل خافق مرنق
  من طيئ كل فتى عشنق وفي حديث أم زرع أن إحدى النساء قالت: زوجي العشنق، إن أنطق أطلق، وإن أسكت أعلق قالوا: العشنق: هو الطويل الممتد القامة. أرادت أن له منظرا بلا مخبر؛ لأن الطول في الغالب دليل السفه. وقيل: هو السيئ الخلق. قال الأزهري: تقول: ليس عنده أكثر من طوله بلا نفع، فإن ذكرت ما فيه من العيوب طلقني وإن سكت تركني معلقة لا أيما ولا ذات بعل. وفي اللسان: العشنقة: الطول. والعشنق: الطويل الجسم. وامرأة عشنقة: طويلة العنق، ونعامة عشنقة كذلك. والجمع: العشانق والعشانيق والعشنقون. ونقل شيخنا - عن أهل الغريب -: أنه الطويل المذموم الطول، وقيل: هو القصير أيضا، وأنه من الأضداد. وقيل: المقدام الجريء الشرس. وقيل: الطويل النحيف. وقيل: النجيب الذي يملك أمر نفسه، قاله في التوشيح، ولا يخفى ما في سياق المصنف من القصور عند التأمل، والله أعلم.

### Türkçe

**العشنق**; **عملس** gibi; onu kırmızıyla “**الجوهري** onu ihmal etti” diye yazdı; öyle değildir; bilakis onu **ع ش ق**’ta, **النون**’un زائد olduğu üzere zikretti; bunun gibisi ona karşı müstedrek olmaz.

**العباب**’da artırdı: ve **العشانق**; **علابط** gibi; o: uzun olandır.

**الجوهري** **الأصمعي**’den artırdı: iri olmayan ve ağırlaştırılmış olmayan; o **هاء** iledir; c: **عشانقة**.

Ve **الراجز**’e ait olarak inşad etti:

  Ve her **خافق** **مرنق**’ın altında
  **طيئ**’den her yiğit **عشنق**

Ve **أم زرع** hadîsinde: kadınlardan birinin dediği: “Kocam **العشنق**; konuşursam boşar; susarsam asılı bırakır.”

Dediler: **العشنق**: o, boyu uzun, kameti uzamış olandır. Onun bir görünüşü olup bir içyüzü olmadığına işaret etti; çünkü uzunluk çoğunlukla sefihliğin delilidir. Ve denildi: o, kötü huyludur.

**الأزهري** dedi: “Dersin ki: onda faydasız, boyundan daha fazla bir şey yoktur; onda bulunan ayıpları zikredersem beni boşadı; susarsam beni ne dul ne de kocalı olarak asılı bıraktı.”

**اللسان**’da: **العشنقة**: uzunluktur. Ve **العشنق**: bedeni uzun olandır. Ve **امرأة عشنقة**: boynu uzun; ve **نعامة عشنقة** da böyledir. Ve cem‘i: **العشانق** ve **العشانيق** ve **العشنقون**.

Ve şeyhimiz nakletti — **أهل الغريب**’den —: onun, uzunluğu yerilmiş uzun olduğu; ve denildi: o, kısa da olur; ve onun, zıt anlamlılardan olduğudur. Ve denildi: atılgan, cesur, hırçındır. Ve denildi: uzun, ince yapılıdır. Ve denildi: işini elinde tutan soylu (deve)dir; onu **التوشيح**’te söyledi. Ve teemmül ile, musannifin siyakında bulunan kusur gizli değildir; Allah daha iyi bilir.
