# عشي — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B4%D9%8A/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B4%D9%8A/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عشي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B4%D9%8A.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: عشي

* ع ش ي * * العَشِيُّ * و * العَشِيَّةُ * من صلاة المغرب إلى العتمة و * العِشَاءُ * مكسور ممدود مثثل العشي و * العِشَاءانِ * المغرب والعتمة وزعم قوم أن العِشاء من زوال الشمس إلى طلوع الفجر قلت قال الأزهري * العَشِيُّ * ما بين زوال الشمس وغروبها وصلاتا العَشي هما الظهر والعصر فإذا غابت الشمس فهو * العِشَاءُ * و * العَشَاءُ * مفتوح ممدود الطعام بعينه وهو ضد الغداء و * العشا * مقصور مصدر * الأعْشَى * وهو الذي لا يُبصر بالليل ويُبصر بالنهار والمرأةة * عَشْوَاءُ * و * أعْشَاهُ * الله * فَعَشِيَ * بالكسر يعشي * عَشًا * و * العَشْوَاءُ * الناقة التي لا تُبصر أمامها فهي تخبط بيديها كل شيء وركب فلان العشواء إذا خبط أمره على غير بصيرة وفلان خابط خبْط عشواء و * عَشَا * أي تعشَّى و * عَشَاهُ * أي قصده ليلا هذا هو الأصل ثم صار كل قاصد * عَاشِياً * و * عَشَا * إلى النار إذا استدل عليها ببصر ضعيف و * عَشَا * عنه أعرض ومنه قوله تعالى ﴿ومن يعْش عن ذكر الرحمن﴾ قلت وفسَّر بعضهم الآية بضعف البصر يُقال * عَشَا * يعشُو إذا ضعف بصره و * عَشَاهُ * بالتخفيف أطعمه عشاء وباب الستة عدا و * عَشَّاهُ * أيضا * تَعْشِيَةً * أطعمه عشاء

### Türkçe

* ع ش ي * * **العَشِيُّ** * ve * **العَشِيَّةُ** * akşam namazından **العتمة**’ye kadar olan vakittir; ve * **العِشَاءُ** * kesralı, medli, **العشي** gibi; ve * **العِشَاءانِ** *: **المغرب** ve **العتمة**. Bir topluluk, **العِشاء**’ın güneşin zevalinden fecrin doğuşuna kadar olduğunu ileri sürdü. Dedim ki: el-Ezherî dedi: * **العَشِيُّ** * güneşin zevali ile batışı arasındadır; ve **العَشي**’nin iki namazı **الظهر** ve **العصر**’dır. Güneş batınca o, * **العِشَاءُ** * olur. Ve * **العَشَاءُ** * fethalı, medli: bizzat yemek; ve o, **الغداء**’nın zıddıdır. Ve * **العشا** * maksûr: * **الأعْشَى** *’nın masdarıdır; o, gece görmeyip gündüz gören kimsedir; ve kadın: * **عَشْوَاءُ** *. Ve “Allah onu * **أعْشَاهُ** * kıldı”; böylece * **فَعَشِيَ** * kesra ile, **يعشي**: * **عَشًا** *. Ve * **العَشْوَاءُ** *: önünü görmeyen dişi devedir; bu yüzden iki eliyle her şeyi çarpar. “Falan **العشواء**’ya bindi” (denir) — işini basiretsizce çarpıp savurduğu zaman. Ve falan, **خبْط عشواء** çarpıp savurandır. Ve * **عَشَا** * yani akşam yemeği yedi. Ve * **عَشَاهُ** * yani geceleyin ona yöneldi; asıl olan budur; sonra her yönelen * **عَاشِياً** * oldu. Ve * **عَشَا** * ateşe — zayıf bir görüşle ona delil bulduğu zaman. Ve * **عَشَا** * ondan: yüz çevirdi. Ondandır, Yüce Allah’ın sözü: ﴿ومن يعْش عن ذكر الرحمن﴾. Dedim ki: bazıları âyeti görmenin zayıflığı ile tefsir etti; denir: * **عَشَا** * **يعشُو** — görmesi zayıfladığı zaman. Ve * **عَشَاهُ** * (tahfîf ile): ona akşam yemeği yedirdi; ve altı babı: **عدا**. Ve * **عَشَّاهُ** * da: * **تَعْشِيَةً** * — ona akşam yemeği yedirdi.
