# عصص — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B5%D8%B5/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B5%D8%B5/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عصص](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B5%D8%B5.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عصص

العَصُّ: هو الأَصلُ الكريم وكذلك الأَصُّ. وعَصَّ يَعَصُّ عَصّاً وعَصَصاً: صَلُبَ واشْتَدّ.
والعُصْعُصُ والعَصْعَصُ والعُصَصُ والعُصُصُ والعُصْعُوصُ: أَصل الذنب، لغات كلها صحيحة، وهو العُصُوص أَيضاً، وجمعُه عَصاعِصُ. وفي حديث جَبَلةَ بن سُحَيم: ما أَكلت أَطْيَبَ من قَلِيّة العَصاعص، قال ابن الأَثير: هو جمع العُصعُص وهو لحم في باطن أَلْيةِ الشاة، وقيل: هو عظمُ عَجْبِ الذنَب. ويقال: إِنه أَول ما يُخْلَق وآخرُ ما يَبْلى؛ وأَنشد ثعلب في صفة بقرٍ أَو أُتُنٍ:
يَلْمَعْن إِذ وَلَّيْنَ بالعَصاعِص،
لَمْعَ البُرُوقِ في ذُرى النَّشائص
وجعل أَبو حنيفة العَصاعِصَ للدِّنانِ فقال: والدِّنانُ لها عَصاعِصُ فلا تقعُد إِلا أَن يُحْفَر لها. قال ابن بري: والمَعْصُوصُ الذاهبُ اللحم. ويقال: فلان ضيّقُ العُصْعُصِ أَي نَكِدٌ قليل الخير، وهو من إِضافة الصفة المشبهة إِلى فاعلها. وفي حديث ابن عباس، وذكَرَ ابنَ الزُّبَير: ليس مثلَ الحَصِر العُصْعُصِ في رواية، والمشهور: ليس مثل الحصر العَقِص، وسنذكره في موضعه.

### Türkçe

**العَصُّ**: o, asil asıldır; aynı şekilde **الأَصُّ** da. Ve **عَصَّ يَعَصُّ عَصّاً** ve **عَصَصاً**: sert oldu ve şiddetlendi.

Ve **العُصْعُصُ** ve **العَصْعَصُ** ve **العُصَصُ** ve **العُصُصُ** ve **العُصْعُوصُ**: kuyruğun aslıdır; hepsi sahih lügatlerdir; o, ayrıca **العُصُوص**tur; onun çoğulu **عَصاعِصُ**dur. Ve **جَبَلةَ بن سُحَيم** hadîsinde: “**قَلِيّة العَصاعص**”tan daha lezzetli yemedim. İbnü’l-Esîr dedi: O, **العُصعُص**un çoğuludur; o, koyunun butunun iç tarafında bir ettir; ve denildi ki: o, kuyruğun ucunun kemiğidir. Ve denilir: o, yaratılanın ilki ve yıprananın sonudur; ve Sa‘leb, sığır yahut dişi eşek vasfında şu beyti okudu:

Parıldarlar, döndükleri vakit **بالعَصاعِص** ile,
Şimşeklerin parıltısı gibi, **ذُرى النَّشائص**te.

Ve Ebû Hanîfe, **العَصاعِصَ**ı küpler için kıldı; şöyle dedi: “Küplerin **عَصاعِصُ**u vardır; bu sebeple, onlar için kazılmadıkça oturmaz.” İbn Berî dedi: Ve **المَعْصُوصُ**, eti gitmiş olandır. Ve denilir: falan kimse **ضيّقُ العُصْعُصِ**tur; yani uğursuzdur, hayrı azdır; ve bu, müşebbehe sıfatın kendi fâiline izafe edilmesindendir. Ve İbn Abbâs hadîsinde, İbnü’z-Zübeyr’i andı: bir rivayette “**الحَصِر العُصْعُصِ** gibi değildir”; meşhur olan ise: “**الحصر العَقِص** gibi değildir”; onu yerinde zikredeceğiz.
